Dinsdag 26/01/2021

Politie

Agent krijgt les in jongerencultuur

Beeld © Tim Dirven

Wat zijn hangjongeren? Hoe rebellerende jongeren aanpakken? Hoe evolueerden stadsbendes? Vanaf volgend schooljaar krijgen politie-inspecteurs in spe tijdens hun opleiding lessen over jongeren en jeugdcultuur. Dat werd dringend tijd, zeggen experts. 'De relatie tussen jongeren en politie is al jaren problematisch.'

Dit najaar gaat de nieuwe politieopleiding van start. Een van de nieuwigheden is de cluster Maatschappelijke oriëntering. Daarin worden onder meer maatschappelijke ontwikkelingen en culturele fenomenen benoemd en beschreven.

"Toen een tijd geleden werd beslist om de opleiding te hervormen, hebben we bewust gekozen om met een wit blad te beginnen", zegt hoofdcommissaris Chris Bogaert. "De politie heeft toen samen met een aantal experts bekeken wat ontbrak aan de oude opleiding en wat zeker moest deel uitmaken van de nieuwe. Maatschappelijke oriëntering kwam bij die gesprekken telkens terug."

GAS-boetes

Maatschappelijke oriëntering is een breed begrip. Het lessenpakket zal begrippen als cultuur, diversiteit en migratiestromen bestuderen naast armoede en radicalisering. Opvallend is dat ook specifiek zal worden ingegaan op jongerencultuur. Ook dat is breed - van hangjongeren en jongerencultuur tot stadsbendes. Thema's die voorheen niet aan de orde waren, zullen nu tot het lessenpakket behoren.

Bogaert: "Politiemensen die op het terrein komen moeten hun job correct kunnen doen. Het doel is dat aspiranten stilstaan en nadenken over deze aspecten van de samenleving waarmee ze in contact gaan komen."

Dat het lang niet altijd botert tussen politie en jongeren, blijkt uit verschillende studies die vandaag worden besproken tijdens de studiedag 'Jongeren en politie: je t'aime, moi non plus?'. De studiedag is georganiseerd door het Centre for Policing and Security, een adviesorgaan dat onder meer uit academici en leden van de politie bestaat.

"Die problematische relatie zien we vooral in grootstedelijke context en bij bepaalde groepen, zoals allochtone jongeren", zegt Jenneke Christiaens, criminologe aan de VUB en een van de sprekers op de studiedag. Christiaens concentreert zich vooral op jeugdcriminologie en de positie van jongeren in de maatschappij. De huidige negatieve relatie heeft veel te maken met een wederzijds vijandbeeld dat de afgelopen jaren is ontstaan tussen jongeren en politie, zegt ze.

Christiaens: "Jongeren voelen zich geviseerd door de vele identiteitscontroles, ze worden bekeken als een probleem dat een deel van de publieke ruimte in beslag neemt. Denk maar aan GAS-boetes. De politie beschouwt hangjongeren vaak ook als usual suspects - verdacht zonder dat ze daarom meteen iets hebben uitgespookt."

Christiaens zegt dat de negatieve ervaringen die jongeren hebben in hun contacten met de politie, geregeld terugkomen in verschillende onderzoeken, zowel nationaal als internationaal. "Jongeren in de stad stellen zich vaak vragen over de houding van de politie. Hoe die hen benadert, hen aanspreekt of hen een berisping geeft. Dat blijft vaak nazinderen. Deze jongeren groeien op en nemen die houding en hun ervaringen mee in hun volwassen leven. Dat draagt bij tot een dalend vertrouwen in de politie en een verlies van haar legitimiteit. Dat is iets wat een maatschappij zich niet kan veroorloven."

Aanvaardbaar gedrag

Jaren geleden werd al eens een studiedag georganiseerd rond de problematiek, zegt Christiaens. "We merkten toen dat de politie snel de indruk had dat ze werd beticht. Natuurlijk hebben niet alle politiemensen problemen met jongeren. Maar negatieve ervaringen worden nu eenmaal beter onthouden. Een jongere hoeft niet eens zelf die slechte ervaring te hebben met de politie, als een vriend die had, construeer je langzaam een collectieve ervaring waarbij elk incident die perceptie nog eens gaat bevestigen."

Daarom is het belangrijk dat politie, maar ook de maatschappij in haar geheel, goed kan omschrijven wat jeugdcultuur en aanvaardbaar gedrag zijn, meent Christiaens. "Waarom aanvaarden we niet dat jongeren in de publieke ruimte rondhangen? Onderzoek laat telkens weer zien hoe belangrijk die ruimte is voor hun socialisatie en hun opgroeien."

Twintig jaar na de eerste rellen in Molenbeek en Anderlecht, waarbij telkens jongeren van vreemde origine waren betrokken, is het dringend tijd dat de politie de relatie met jongeren aanpakt, meent Christiaens. "Het is van groot belang dat in de opleiding van politiemensen dimensies als stedelijkheid en jongerencultuur een plaats krijgen. Zo heeft de agent al een zekere bagage als hij in de straten gaat patrouilleren."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234