Zondag 15/12/2019

'Afwachten of veel winkeldieven spontaan zullen bekennen'

De overheid decriminaliseert opnieuw een deel van het strafrecht om de werklast bij het parket te verlichten. Winkeliers zullen zonder tussenkomst van politie een diefstal in der minne kunnen regelen met de daders. 'Het parket is al decennia niet in staat de bulk aan lichte misdrijven correct af te handelen.'

Laat winkeliers een winkeldiefstal zelf oplossen met de dief, zodat de politie niet meer moet tussenbeide komen. Dat opvallende voorstel werd zondag in alle stilte goedgekeurd op de superministerraad over veiligheid. De winkeliersverenigingen reageren verheugd.

Concreet komt het er op neer dat wanneer een winkelier een dief op heterdaad betrapt, hij hem of haar een soort voorstel tot minnelijke schikking met een schadevergoeding kan doen, een zogenaamde dading. Gaat de dief akkoord met zijn schuld en het bedrag van de schadevergoeding en is een politietussenkomst niet noodzakelijk, dan is de zaak afgehandeld.

De winkelier mag ook altijd de politie bellen en dan kan er nog een regeling uitgewerkt worden. Daarbij vullen beide partijen een formulier in dat naar justitie wordt opgestuurd. Er volgt in principe geen proces-verbaal of een andere strafrechtelijke procedure voor de rechtbank.

Met de maatregel wil justitie de werklast bij politie en parket verlichten. Tegelijkertijd krijgen winkeliers meer zekerheid over een schadevergoeding. Het is overigens niet de eerste keer dat een klein vergrijp uit het strafrecht wordt gehaald en wordt vervangen door een administratieve procedure. Denk aan de invoering van de GAS-boetes of de bevoegdheden van de parkeerwachters die in 2015 nog werden uitgebreid naar het foutparkeren.

Criminoloog Brice De Ruyver (UGent): "Dit idee kadert in een duidelijke trend omdat het parket al decennia niet in staat is de enorme bulk aan lichte misdrijven correct af te handelen. Tegelijkertijd verwacht de bevolking wel dat die misdrijven worden aangepakt." De Ruyver begrijpt dan ook de pragmatische benadering van de nieuwe regeling. "Je moet je op dit moment weinig illusies maken over de vervolging van winkeldiefstallen, dat is geen prioriteit voor justitie. Dus dit kan wel helpen in de strijd tegen kleine criminaliteit."

Luc Ardies van buurtsuper.be, de Unizo-organisatie van buurtsupermarkten, benadrukt dat niemand verplicht kan worden de schikking te aanvaarden, ook een winkeldief niet. De winkelier krijgt geen enkele rechtsmacht over een dief, alles moet gebeuren op vrijwillige basis. "Maar ook een dief zal hier alle belang bij hebben. Als hij zijn schuld erkent en bereid is een schadevergoeding te betalen, is ook voor hem de kous daarmee af en zijn er geen verdere gevolgen."

De Ruyver bevestigt: "Als zij overeenkomen de schade te vergoeden, dan valt daar weinig tegen in te brengen." Toch waarschuwt de criminoloog. "Ik weet niet of veel daders spontaan zullen bekennen en akkoord zullen gaan. Voor recidivisten en georganiseerde bendes is dit niet de juiste oplossing."

Vaste vergoeding

Op voorstel van minister van Justitie Koen Geens (CD&V) zal het parket sowieso nog een lijst moeten krijgen van betrappingen, zodat recidivisten vervolgd kunnen worden. Volgens de minister is alles wettelijk in orde. "Het Belgisch recht laat toe dat de winkelier en de dader een regeling tot schadevergoeding uitwerken via een dading. Hetzelfde gebeurt al bij verkeersongevallen."

Onduidelijkheid is er nog over het bedrag van de schadevergoeding. Dat zou op maximaal drie keer de waarde van het gestolen goed komen te liggen, maar de zelfstandigenorganisaties zien meer heil in een vaste vergoeding zoals in Nederland. Daar gaat het om 181 euro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234