Zondag 20/06/2021

Afscheids-platen en andere muzikale hoogtepunten

Wekenlang ging het wikken en wegen op de muziekredactie vergezeld van dreigementen (pc), onbedaarlijke huilbuien (gva) en bitchfights tussen (ww) en (svs). Ten einde raad beslisten we om niet noodzakelijk de béste, dan wel de belangrijkste platen van 2016 op te lijsten. Wie legde dit jaar, tussen alle muzikale begrafenissen in, het meeste gewicht in de schaal?

Radiohead

A Moon Shaped Pool

Met A Moon Shaped Pool ontblootte Thom Yorke een krater waar normaal zijn hart moet zitten. Zijn kompanen weefden behoedzaam zielsverschrompelende, donkerromantische texturen om al die paranoia en dat hartzeer. We spotten flardjes neoklassiek, schaduwrijke musique concrète, jachtige krautritmes, tedere akoestische gitaren en verontrustende laptopambient. De huiveringwekkende versie van fanfavoriet 'True Love Waits' knijpt aan het einde vakkundig je strot toe. De beste Radiohead in jaren.

Nick Cave Skeleton Tree

De grootste angst van een ouder werd vorige zomer waarheid voor Nick Cave. Op Skeleton Tree trachtte hij het verlies van zijn vijftienjarige zoon een plaats te geven. Hoe het klinkt wanneer de dood onwezenlijk hard uithaalt, hoor je op deze verpletterende plaat. Er zijn wel méér rocklegendes die een kind hebben moeten afstaan - Robert Plant en Eric Clapton om maar een paar te noemen - maar geen van hen slaagde erin om zo rauw en gestileerd met dat verlies om te gaan.

De stem van Cave komt zoals steeds uit de diepte, maar soms hapert ze, stokt ze, bréékt ze. Zijn bariton lijkt ook nergens meer bedoeld om duivels te ontbinden. Hooguit om God te vervloeken. Skeleton Tree is van een wonderlijke schoonheid, maar gaat door merg en been.

David Bowie

Blackstar

Hij was altijd al een trendsetter, maar in 2016 overdreef David Bowie misschien toch een beetje. Hij was de eerste beroemde dode in een veel te lange reeks. Hij maakte een album dat even mooi als morbide was. En met zijn onverwachte overlijden tekende hij ook nog eens voor de eerste grote, het nieuws dagenlang beheersende onaangename verrassing in een jaar dat van rampspoed naar catastrofe strompelde. "Where the fuck did monday go", zingt Bowie dan ook in 'Girl Loves Me'.

Maar zoals de hoes na een jaar nog altijd nieuwe verrassingen blijkt te bevatten, zo onthullen ook de diep in de jazz gewentelde songs voortdurend onvermoede kanten. Misschien is dat wel de grootste surprise die Bowie in petto had: ook een Blackstar blijft schijnen.

Beyoncé Lemonade

Toegegeven, Lemonade is niet volmaakt. De zesde plaat van Queen B spring stilistisch vaardig van de hak op de tak maar switcht ook nogal ruw van credibel spul naar klef geschmier (zie: het onbegrijpelijke 'Daddy Lessons'). Gelukkig out de Amerikaanse r&b-zangeres zich hier veelal als furieuze, Afrocentrische wraakgodin die met ontrouwe hubby Jay-Z de vloer aanveegt. Rockriffs van Jack White, raps van Kendrick, beats van Diplo en de #blacklivesmatter-kopstoot 'Formation' als toetje: Beyoncé balde haar vuist zoals nooit voorheen.

Leonard Cohen

You Want it Darker

In één jaar tijd nam de muziekwereld afscheid van heel wat legendarische iconen. Uw enige troost: twee van hen lieten een magistrale afscheidsbrief na. Leonard Cohen en David Bowie voorvoelden hun levenseinde en namen een verzekering op de eeuwigheid met een bewuste zwanenzang.

Al bij de release, luttele weken voor zijn eind, was je geneigd om deze plaat te beschouwen als zijn testament. Niet het minst omdat Cohen meermaals aangaf dat hij met één been in het graf staat. "I'm ready, my lord", zegt hij met een verweerde bariton. Het muzikale decor waar Cohen zich in ophoudt, oogt op zijn beurt eleganter dan ooit. Zonder overdrijven: het lijkt alsof zijn zoon Adam, die aan de knoppen zat, zich een hele leven heeft voorbereid op dit hoogstandje met zijn ouweheer. Hey Mr. Cohen, now that's a way to say goodbye.

Anderson .Paak Malibu

Als Time een muziekblad was, hadden ze niet lang moeten zoeken naar hun Man of the Year: Anderson .Paak, het dertigjarige multitalent uit Californië dat ons 2016 kleurde - en hopelijk ook dat van ú. Niet alleen maakte hij twéé fantastische platen (Malibu als zichzelf en Yes Lawd! als één helft van het duo NxWorries), hij liet ook een smeulend spoor van platgespeelde concertzalen, festivalweides en -tenten achter. Wie zijn "so many white people, it's crazy" over Pukkelpop hoorde galmen, zal het niet licht vergeten. En dan hebben we het nog niet eens over zijn geweldige gastrollen bij A Tribe Called Quest, Kaytranada, Mac Miller en Schoolboy Q.

De constante in Paaks piekjaar? Hij was altijd slim en sensueel, fris en funky én het leek hem allemaal geen moeite te kosten. De echte leefde nog toen Paak begin dit jaar de nieuwe Prince werd genoemd. Niet eens heiligschennis.

Frank Ocean

Blond

Eerst was er het lange, suite-achtige Endless dat uitsluitend op Apple Music streamde, begeleid door een statische videoclip. Blond, dat een dag later verscheen, was de échte opvolger van Frank Oceans bejubelde debuut Channel Orange.

Maar wat een verschil: quasi beat-loze ambientpassages, unheimische stemexperimenten, een briljante rap van André 3000 en, godzijdank, ook de fenomenale popsong 'Pink + White'. Wedden dat die hypnotiserende klankarchitectuur inspirerend werkt bij Franks r&b-collega's?

Kanye West 'The Life of Pablo'

King Kanye verdeelde in 2016. Love him or hate him. Zijn zevende plaat kun je tot op de dag van vandaag alleen streamen. De songs kunnen elk moment muteren of verdwijnen. Het zegt veel over de gekwelde ziel die Kanye West is. Zeker, hij toonde zich het voorbije jaar zo knetter als vuurwerk maar uit die waanzin distilleerde hij een perfecte synthese van moderne zwarte popmuziek. The Life Of Pablo ontstijgt rap, r&b en elektro. Zijn swaggy r&b-pop legt de blauwdruk voor het hitparadevoer van de volgende vijf jaar. Visionair, noemt men dat.

Bazart Echo

Bazart verging het zo'n beetje als Kanye. Ze verdeelden allebei in 2016. Maar de groep rond Mathieu Terryn, Simon Nuytten en Oliver Symons heerste ook over de hele lijn. Elk bezwaar tegen Bazart verdampte zowat voor wie de groep dit jaar live zag. Maar ook in de studio braken ze potten - én records. Ze vonden het gat in de markt door Nederlandstalige muziek in een moderne productie met synths te gieten, en kampeerden niet minder dan 45 weken in de hoogste regionen van de Vlaamse top 50. Daarmee gaf de groep Fixkes en 'Een Ster' van Stan Van Samang het nakijken.

PJ Harvey

The Hope Six Demolition Project

Wat kreeg ze veel weerwerk dit jaar, ook van fans. De verwijten? Te weinig poëzie, te veel retoriek in haar teksten. De muziek kwam dan weer over als te gestileerd. Toegegeven, ook wij worstelden met The Hope Six Demolition Project, maar op Werchter viel het kwartje: PJ Harvey zag in de rampgebieden die ze bezocht zoveel miserie dat ze niet aan dichten toekwam. Haar concert klonk dan ook haast als een dodendans voor de democratie. Vermiste kinderen? Verloederde wijken? Kapotgeschoten steden? Als er maar een Walmart komt. Nee, Harveys 2016 zag er niet vrolijk uit - alleen met 'A Line in the Sand' trok ze een spoor van hoop. "I believe we have a future to do something good", zong ze.

Zolang Polly Jean uit bitterheid schoonheid kan puren, is nog niet alles verloren. Toch?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234