Woensdag 05/08/2020

Afscheid van 'eeuwige'

Archie, het personage van de gelijknamige populaire Amerikaanse stripreeks, zal in juli sterven. Het legendarische personage wordt na 73 jaar vermoord. Ook andere bekende strippersonages hadden de afgelopen jaren heel wat katten te geselen, met positieve gevolgen aan de kassa. Kunnen de Vlaamse striphelden volgen?

De cover van het pas in juli te verschijnen nummer werd ondertussen al de wereld ingestuurd. Daarop ligt de roodharige Archie Andrews dood op de stoep, omringd door zijn twee echtgenotes, terwijl de menigte rondom hen in paniek wegvlucht. Archie heeft zonet de kogel opgevangen die voor zijn vriend bedoeld was. Zijn onderbuik bloedt leeg. Zijn leven glipt weg. Einde Archie Andrews. En dat na 73 jaar.

De dood van Archie, een ware klassieker in de Verenigde Staten, toont aan dat er geen zekerheden meer zijn in stripland. Al was het ooit anders: tot de jaren negentig was het not done om hoofdpersonages ook maar enigszins uit hun vertrouwde milieu te halen, laat staan hen fysieke veranderingen te laten ondergaan. Ze mochten niet trouwen, ouder worden, kinderen krijgen of - godbetert - overlijden. Gezien de enorme oplages van populaire stripreeksen bleek dat economisch immers een slechte zet.

En toch. Vanaf de jaren negentig bleken net zulke opzienbarende transformaties de inzet voor een gigantische meerverkoop. Superman schoot daarbij de hoofdvogel af. In 1990 verloofde hij zich met Loïs Lane, een jaar later trouwden ze. De oplage steeg zienderogen. In 1992 overleed hij door toedoen van aartsvijand Doomsday in The Death of Superman en rinkelden de kassa's nog wat luider. Maar de fans moesten zich geen zorgen maken: even later kliefden vier Supermannen door de lucht. Allen beweerden ze de echte te zijn, terwijl de enige echte in het hiernamaals vocht voor zijn leven. Nog eens tien maanden was de echte terug, opgesplitst in Superman Red en Superman Blue. De commerciële dienst van DC Comics wreef zich in de handen.

Eenzelfde verhaal bij Batman. In 1993 brak Batman zijn rug. In 2008 stierf hij in Batman R.I.P. In 2013 stierf Robin, Batmans trouwe sidekick. Kranten over de hele wereld maakten gewag van zijn dood. Maar nieuw was het allerminst, want was Robin al niet in 1988 een kopje kleiner gemaakt door The Joker?

Spider-Man dan, van concurrent Marvel Comics. Hij trouwde in 1987 met zijn grote jeugdliefde Mary Jane. Precies twintig jaar later wiste hij dat huwelijk uit in een poging zijn tante May te redden. Tante May overleed weliswaar, maar verscheen enkele jaren weer op het toneel. En Spider-Mans doodgewaande ouders? Ook nog in leven, hoewel het achteraf androïden bleken te zijn.

Andere superhelden trouwden ook, werden homoseksueel, zaten aan drugs of raakten gehandicapt. Alles om hun onoverwinnelijk karakter toch een wat menselijker gelaat te geven. En de commerciële diensten en boekhouders van beide uitgeverijen? Die stonden erbij en keken ernaar, met dollartekens in hun ogen.

Conservatief

In Vlaanderen wordt er omzichtiger omgesprongen met dit soort evoluties. In 1969 liet Willy Vandersteen koning Arthur sterven in het Rode Ridder-verhaal De laatste droom. Vandersteen was uitgekeken op de blonde ridder en wou zo de reeks opdoeken. Zijn medewerker Karel Biddeloo bracht hem nadien op andere gedachten, maar toen was het kwaad al geschied.

Het was wachten tot 2001 voor zo'n kentering nog eens zou opduiken. Marc Verhaegen liet in het Suske en Wiske-album De ongelooflijke Thomas de titelhelden als getrouwd koppel met kinderen aanrukken, tante Sidonia in een rolstoel belanden en Lambik dementeren. Maar anders dan in de Verenigde Staten resulteerde dat niet in hogere oplages. Daarvoor waren de transformaties nog te braaf. Consternatie was er ook toen onder meer Wiske een minirok en spannend topje kreeg waardoor haar navel bloot kwam te liggen. Of toen haar kapsel veranderde. "De Vlaamse striplezer is behoorlijk conservatief", klonk het bij de uitgeverij.

Leentjebuur

Maar ook daarmee werd komaf gemaakt. Vorig jaar werd - naar analogie met Supermans dood in 1993 - een overlijdensbericht de wereld ingestuurd van Wiske. In Amoras, een spin-off die zich in de verre toekomst afspeelt, zou ze gestorven zijn. Zou, want een album later bleek dat toch niet zo te zijn. Niettemin, daarmee hanteerde Standaard Uitgeverij een subgenre dat DC Comics en Marvel al enkele decennia toepassen: belangrijke helden in een alternerende of toekomstige wereld situeren, de verhaallijnen verharden en desnoods één of meerdere titelpersonages met gevoel voor dramatiek elimineren. Niemand die er van wakker ligt of ze terug uit de dood opstaan. Kortom: de typische Vlaamse volksstrip ontvlucht eindelijk de Vlaamse klei en speelt leentjebuur bij de collega's over de oceaan. Knipoog en - wie weet? - einde.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234