Zondag 27/11/2022

Afscheid van een eeuwige rebel

Acteur, regisseur, beeldend kunstenaar, het vleesgeworden symbool van seks, drugs en rock-’n-roll: Dennis Hopper, die zaterdag op 74-jarige leeftijd bezweek aan prostaatkanker, was het allemaal. Zijn naam zal wellicht eeuwig verbonden blijven met Easy Rider, zijn legendarische film uit 1969. ‘Alles wat ik heb geleerd, leerde ik in Hollywood.’

Acteur, regisseur en beeldend kunstenaar Dennis Hopper sterft op 74-jarige leeftijd aan prostaatkanker

VENICE

Hoppers veelzijdige carrière overspant meer dan 50 jaar en 200 films en tv-series, met Easy Rider (1969), Apocalypse Now (1979) en Blue Velvet (1986) als onbetwiste hoogtepunten.

Nomen est omen. Dennis Hopper, boerenzoon uit Kansas, start zijn carrière in 1955 met een klein rolletje in een film waarvan de titel een samenvatting zal blijken van zijn leven en carrière: Rebel Without a Cause. James Dean, de ster uit die film, wordt zijn vriend en mentor. Deans method acting zou hem blijven inspireren, maar soms ook achtervolgen. Drie jaar na Rebel Without a Cause maakt zijn legendarische ruzie met regisseur Henry Hathaway op de set van From Hell to Texas bijna een einde aan zijn carrière als acteur. Hopper verkast echter van Hollywood naar New York, laat zich bijscholen door de grote Lee Strasberg en redt zijn loopbaan. Toch zal Hopper nooit de man van de hoofdrollen worden, eerder de man van de grote bijrollen. De gas inhalerende psychopaat Frank Booth in Blue Velvet van David Lynch, de flippende fotograaf in Apocalypse Now van Francis Ford Coppola, de alcoholverslaafde vader van een basketbaltalent in Hoosiers van David Anspaugh, de schurk in Speed van Jan de Bont: dat zijn de personages waarmee hij zijn plekje in de Hollywoodhemel verdient. Helaas zijn daar ook Hell Ride,Super Mario Bros., Texas Chainsaw Massacre 2. De acteur zelf blikte recentelijk filosofisch terug op dat grillige parcours. “Er waren momenten van genialiteit. Dat waren momenten. Maar soms, in een carrière, zijn momenten genoeg.”

Hét moment van genialiteit is ongetwijfeld Easy Rider (1969) over twee drugssmokkelende motorrijders op een queeste naar New Orleans. Hopper schrijft de film, in wezen het profetische einde van de idealistische en naïeve hippiecultuur, samen met Peter Fonda en Terry Southern, regisseert en vertolkt een van de motorrijders. Het wordt een mijlpaal in de filmgeschiedenis die de prijs voor beste film wegkaapt op het festival van Cannes, Hopper en zijn co-auteurs een Oscarnominatie oplevert en van nobele onbekende Jack Nicholson een ster maakt. Maar Easy Rider is meer. De film - budget: 375.000 dollar, opbrengst: 50 miljoen - verzet de bakens in de filmwereld en smokkelt de jeugdcultuur Hollywood binnen. Bovendien plaveit hij de weg voor iconische regisseurs als Martin Scorsese en Francis Ford Coppola.

Easy Rider betekent echter ook het begin van een knoert van een drugs- en alcoholverslaving voor Hopper. “Elke vijf minuten snuif ik een lijn cocaïne van een arm lang alleen maar om door te kunnen drinken... liters”, verklaarde hij ooit. Later geeft hij toe dat zijn drank- en drugsmisbruik hem bijna zijn leven hebben gekost en hem zeker een hele periode tot een Hollywoodparia hebben gedegradeerd. Daar draagt ook The Last Movie toe bij, een in Peru opgenomen film-in-de-film. In Amerika wordt die, samen met zijn regisseur, verguisd. Dat Hopper er op het filmfestival in Venetië de eerste prijs mee wegkaapt, kan daar weinig aan veranderen. Hoppers mentale gezondheid wordt er niet beter op. Hij trekt zich terug in New Mexico en posteert gewapende bewakers op het dak. “Ik was zo naïef in die dagen”, vertelt Hopper in een interview met The New York Times in 2002. “Ik dacht dat hoe gekker ik me gedroeg, hoe beter ik zou zijn als artiest.” Ook in de liefde gedraagt Hopper zich behoorlijk gek, getuige daarvan zijn vijf ex-vrouwen en vier kinderen. Met Michelle Philips, zangeres bij The Mamas and the Papas, is hij amper acht dagen getrouwd. “Zeven van die dagen waren behoorlijk goed”, zal hij later zeggen. “Het was de achtste die slecht ging.”

In de jaren ’80 sluit Hopper zijn gekke periode definitief af. Drugs en drank zijn verleden tijd en hij stort zich als een veelvraat op het acteren. Hij speelt in meerdere films per jaar mee en groeit uit tot een van de meest iconische karakteracteurs van zijn tijd. Al van in de jaren ’50 en ’60 is hij ook schilder en fotograaf. Of, zoals hij het zelf in deze krant zei in 2001: “Mijn leven is altijd een gefragmenteerd bestaan geweest tussen film en mijn exploratie van de beeldende kunsten.” Geruime tijd voor Easy Rider had hij al driehonderd schilderijen gemaakt, die helaas in een brand in 1961 werden vernield. Daarna wijdt hij zich aan assemblages en vooral de fotografie. Zijn zwartwitfoto’s, vaak intieme portretten van beroemdheden, worden gepubliceerd in bladen als Vogue en Harper’s Bazaar en maken in 2001 deel uit van een overzichtstentoonstelling in het Stedelijk Museum in Amsterdam. “Het hoogtepunt van mijn leven, beter dan Easy Rider”, noemt hij die. Vooral als fotograferend chroniqueur van de jaren zestig geeft Hopper blijk van talent. Hij kent zowat iedereen die je in die tijd moet kennen en maakt iconische portretten van sterren als Paul Newman, Andy Warhol en Ike en Tina Turner.

De laatste maanden van zijn leven is Hopper vooral voer voor de roddelbladen. Doodziek al vraagt hij in januari de echtscheiding aan van zijn tweeëndertig jaar jongere vrouw Victoria Duffy. Het wordt een ware vechtscheiding die eindigt met de beslissing van een rechter in Los Angeles dat de acteur maandelijks 12.000 dollar aan alimentatiegeld moet betalen aan Duffy en zijn zevenjarig dochtertje. Toch kennen Hoppers laatste maanden ook een lichtpuntje. In maart wordt hij nog bedacht met een ster op de Walk of Fame. In zijn bedankingsspeech blikt hij dankbaar terug. “Alles wat ik heb geleerd, leerde ik in Hollywood.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234