Zaterdag 11/07/2020

Afrikaans erfgoed maakt grote trek

Omdat het Afrikamuseum drie jaar dicht is, werd het Pop-Up-museum uitgevonden: de stukken van de collectie maar ook de medewerkers duiken op in andere kunstencentra in België en het buitenland. Dat zorgt voor onverwachte samenwerkingen, krachtenbundelingen naar de politieke wereld en voor een frisse kijk op het moderne Afrika.

Terwijl de renovatie van het gebouw in Tervuren op kruissnelheid komt, lanceert het Afrikamuseum zijn Pop-up-programma: een reeks tentoonstellingen in binnen- en buitenland waarbij de 'dakloze' medewerkers van het museum samenwerken met collega's van andere cultuurcentra.

Het belangrijkste 'opvangcentrum' is de Brusselse Bozar, waar deze week het platform AfricaMuseum@BOZAR werd geopend: een laboratorium voor tijdelijke installaties die een eerste indruk geven over welke richting het zal uitgaan met de renovatie in Tervuren. Zo zullen in die ruimte nieuwe en oude getuigenissen te bekijken zijn van Afrikanen over de turbulente politieke situatie in Congo, Rwanda en Burundi. Bozar biedt ook onderdak aan Studio Congo, een interactief atelier voor jongeren en hun ouders.

De komende drie jaar zullen Bozar en het Afrikamuseum ook gezamenlijke producties opzetten waaronder een tentoonstelling van vrouwelijke fotografen en videokunstenaars en een designproject waaraan ook de Belgische ontwerper Xavier Lust meewerkt. Behoorlijk uniek aan deze projecten is dat het niet enkel om een uitwisseling van collectiestukken gaat maar ook over een echte samenwerking tussen de medewerkers van deze twee cultuurinstellingen.

Intensief schrijven

Directeur Guido Gryseels van het Afrikamuseum: "Dat is net het interessante aan dit moment. Omwille van de renovatie worden we meer dan ooit gedwongen om naar buiten te komen en contacten te leggen met mensen van andere musea. Dat is aan het uitgroeien tot een interessante ontmoeting. Met onze wetenschappelijke expertise kunnen wij iets betekenen voor Bozar en wij kunnen dan weer leren van hun bijzondere visie op hedendaagse kunst. Het is een unieke gelegenheid om complementaire krachten te bundelen." Bozardirecteur Paul Dujardin: "Het Afrikamuseum en Bozar hebben een gezamenlijk verhaal en de komende drie jaar én daarna zullen we intensief verder schrijven aan dat verhaal."

Naast Bozar zal het Afrikamuseum ook samenwerken met het Mu.ZEE in Oostende. In het najaar opent de tentoonstelling Vorm en symptoom over de manier waarop Afrikaanse kunstenaars Westerse artiesten beïnvloedden. Gryseels: "We zijn ook aan het samenwerken met het museum voor hedendaagse kunst Le Grand Hornu nabij Bergen. Daardoor heb ik kennis kunnen maken met directeur Laurent Busine, ook weer zo'n fantastische, bevlogen man. Ik ben er zeker van dat al deze ontmoetingen ook na de heropening van het Afrikamuseum voor blijvende contacten zullen zorgen."

Pietluttigheden

Dat dit soort samenwerkingen niet enkel voor extra creatieve energie zorgen maar ook voor meer politieke slagkracht, bleek tijdens de voorstelling van AfricaMuseum@BOZAR. Zowel Gryseels als Paul Dujardin drukten kritiek uit op het feit dat de federale regering nog steeds weigert in te zien dat cultuur een volwaardige vorm van ontwikkelingssamenwerking is. Gryseels: "We hebben een masterplan voor een duurzame cultuurwerking in Afrika nodig. Als westerse regeringen over internationale hulp spreken, hebben ze het altijd over wegen, scholen en hospitalen. Uiteraard is dat belangrijk. Maar ook cultuur is cruciaal. Cultuur geeft een bevolking eigenwaarde. Mensen zijn trots op hun zangers, artiesten en kunstenaars. Momenteel steunen we dat met pietluttigheden. Ik krijg regelmatig noodkreten van mijn collega's uit Afrika over lekkende daken die de hele collectie dreigen te vernietigen. Het enige wat ik dan kan doen, is snel een waterpomp laten overvliegen. Zo kunnen we niet blijven werken. Dit gaat over belangrijk Afrikaans erfgoed."

Dujardin: "De samenwerking met Afrikaanse cultuurmensen is ook symbolisch erg belangrijk. We moeten hiervan een statement maken: in de 21ste eeuw zijn de Europese en Afrikaanse beschavingen met elkaar verbonden en vermengd. Kijk maar naar de aanwezigheid van de Afrikaanse diaspora in een land als België en ons inburgerings- en migratiebeleid. In tegenstelling tot wat sommige politici in dit land willen doen geloven, is dit geen louter Belgisch maar ook een Europees, Afrikaans en internationaal thema. Lampedusa is geen Afrikaans probleem, het is ook het probleem van Europa en van België."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234