Maandag 05/12/2022

Afrekening met gezinsgeluk in 'Happiness'

Als de Amerikaanse film Happiness, die gisteren aan de pers werd voorgesteld, symbool mag staan voor het algemene programma-aanbod van het Filmfestival van Brussel, dan wordt het een uitstekende editie. Maar als het festival slechts het niveau haalt van de persconferentie, waarop na de projectie de krachtlijnen van de 26ste editie werden uiteengezet, dan ziet de toekomst er minder veelbelovend uit. Gelukkig zullen uiteindelijk toch de films doorslaggevend zijn.

Dergelijke persconferenties zijn wel vaker verplichte nummertjes, waarop alleen maar voorgekauwd wordt wat al in de persmap staat en waarbij de sponsors een platform krijgen aangeboden. De bedoeling is natuurlijk dat er naderhand allerlei interessante vragen gesteld worden, maar daarbij moet de inspanning wel van twee kanten komen. En dat impliceert enerzijds voldoende tijd (waarbij het dus niet kán dat de festivaldirecteur het hele zaakje snel opdoekt omdat hij een of ander 'rechtstreeks' interview moet gaan doen), maar anderzijds vanuit de zaal wat meer ernst en/of inspiratie.

Het betere nieuws was er al vóór de persconferentie met de voorstelling van de, zeker naar Amerikaanse political correctness-normen, zeer gewaagde, want zeer openhartige en subversieve tragikomedie Happiness van regisseur Todd Solondz, die hiermee het begrip 'disfunctioneel gezin' een nieuwe dimensie heeft gegeven. Al in zijn debuutfilm Wellcome to the Dollhouse uit '96 liet de uitbundig bebrilde Solondz zich opmerken als een veeleer absurdistisch dan intellectualistisch ingestelde Woody Allen van de Amerikaanse suburbian middle class. In Dollhouse vertelde hij op een brutaal eerlijke en dus soms schokkende wijze over de groeipijnen van een elfjarig schoolmeisje, dat als lelijk eendje op school maar ook thuis geconfronteerd wordt met uitstoting, isolement, pesterijen en vernedering. Onder de wel zeer ironische titel Happiness gaat Solondz nu (letterlijk en figuurlijk) verder met het opblazen van de façades van gezinsgeluk en kleinburgerlijk welbehagen, zoals die ons in reclameboodschappen en bijbehorende soaps (of was het omgekeerd?) worden voorgeschoteld. In een gedeconstrueerde vertelstijl, die herinneringen oproept aan de Altman-film Short Cuts, maken we kennis met een dozijn personages, die nu en dan met elkaar in contact komen om daarbij een overvloed aan vereenzaming en seksuele wanhoop, ijdelheid en zelfbedrog, ontgoocheling tot en met doodsverlangen tentoon te spreiden. Ook de manier waarop in Happiness het taboeonderwerp van pedofilie aan bod komt, kan moeilijk anders dan grensverleggend worden genoemd. Happiness maakt deel uit van de festivalsectie America meets Europe, waarin de artistieke en commerciële wisselwerking tussen beide filmcontinenten centraal staat. Bedoeling is films te laten zien van Amerikaanse (onafhankelijke) filmmakers die sterk beïnvloed werden door Europa (zoals James Ivory of Henry Jaglom), maar ook werk van Europese cineasten die hun films in de States gingen draaien (zoals de Fin Mika Kaurismäki of de Italiaanse Emanuele Crialese).

Het festivalonderdeel America meets Europe heeft onderdak gevonden in een van de zalen van het Kinepolis-complex op de Heizel, maar het kloppend hart van het Filmfestival van Brussel blijft tussen woensdag 20 tot zondag 31 januari wel degelijk de binnenstad. Voor deze 26ste editie ging men op zoek naar een nieuwe centrale locatie en die werd gevonden in de vroegere (uit 1913 daterende) Pathé Palace-bioscoop op de Anspachlaan (vlakbij de Beurs), die omgebouwd werd tot het Kladaradatsch! Palace (met drie zalen). Andere festivallocaties worden de Grand Eldorado-zaal van het nabijgelegen UGC-complex op het De Brouckèreplein en het Filmmuseum.

In de zalen van Kladaradatsch! Palace zal het Filmfestival van Brussel de voorstellingen organiseren van de Europese competitie (met in de jury onder meer de Belgische regisseur Gérard Corbiau, de Duitse acteur Joachim 'Licht' Krol en de Poolse chef-decorateur Allan Starski), van de 2000 seen by-filmreeks (met werk van onder anderen Hal Hartley, Alain Berliner en tasi Ming Liang), van de Belgian Focus (met de traditionele Nationale competitie van de Korte Film) en ook van de Retrospectieve, die dit jaar gewijd is aan de Poolse cinema. In dat verband wordt de komst van regisseur Andrzej Wajda aangekondigd, die een Kristallen Iris voor zijn hele oeuvre zal krijgen en van wie ook het Filmmuseum deze maand een oeuvreoverzicht plant.

In de Grand Eldorado-zaal wordt elke avond plaats gemaakt voor een reeks avant-premières van films die later in de Belgische bioscopen te zien zullen zijn en waarbij dit jaar de afwezigheid van de Amerikaanse majors opvalt. Enkele titels uit die festivalsectie zijn American History X van Tony Kaye, de openingsfilm Dancing at Lughnasa van de Ierse cineast Pat O'Connor (met onder meer Meryl Streep en Kathy Burke), de Indische film Earth van Deepa 'Fire' Mehta, de Britse muzikale film Little Voice van Mark Herman en La Patinoire van de Belgische schrijver-regisseur Jean-Philippe Toussaint. (Jan T.)

Internationaal Filmfestival van Brussel, 20 tot 31 januari. Info: 02/511.81.90. Internet: http://ffb.cinebel.com

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234