Dinsdag 09/03/2021

Filmfestival

Affiche filmfestival MOOOV gemaakt door Vida Dena: ook Iraanse meisjes ‘just wanna have fun’

Kunstenares Vida Dena in Brussel. Beeld Franky Verdickt
Kunstenares Vida Dena in Brussel.Beeld Franky Verdickt

Vergis u niet. Bij dit roze badende beeld hoort de hashtag #nofilter. De foto werd gemaakt door de Iraanse Vida Dena (33) voor wereldfilmfestival MOOOV, dat dinsdag van start gaat. Momenteel werkt ze in Brussel aan haar eerste documentaire.

Elke zomer keert ze terug naar Iran. In 2016 deed Vida Dena dat met een bijzondere opdracht: een foto maken die als affiche voor MOOOV kan dienen. Dat werd een beeld van een koppel in een knalroos meer. “Mensen denken weleens dat ik er achteraf een effect heb overgegooid, maar het zoutwatermeer in Orumieh kleurt echt zo roze”, vertelt de fotografe. Toch is die heerlijke gloed niet de enige reden waarom deze foto werd gekozen. Hij vertelt ook veel over Iran vandaag.

De man probeert een selfie te maken, maar zijn telefoon werd nat dus droogt hij die aan de sjaal van zijn vriendin. De vrouw is volledig bedekt, maar draagt over haar hoofddoek ook een leuke hoed. Want ook Iraanse meisjes
just wanna have fun.

“Het shockeert me hoe weinig westerlingen over mijn thuisland weten”, zegt Dena. “Ja, er zijn veel contradicties. Niet iedereen is gelovig, en toch is het dragen van een hoofddoek verplicht door de overheid. Iraanse vrouwen zijn revolutionair en goed opgeleid, tegenwoordig zijn ze talrijker aan de universiteiten. Dit is dus zéker geen foto van een zielige vrouw.”

Affichebeeld MOOOV-festival, door de Iraanse fotografe Vida Dena. Beeld Vida Dena
Affichebeeld MOOOV-festival, door de Iraanse fotografe Vida Dena.Beeld Vida Dena

Ontwikkelde landen

Volgens Dena verschuift er van alles, iets wat moeilijk te beoordelen is vanop afstand. "Wanneer mensen over Iran praten, gaat het vaak over onderdrukte vrouwen. Natuurlijk is het belangrijk dat daarover gesproken wordt. Maar mensen categoriseren graag, zeker hier in de meer ontwikkelde landen. Jullie zien niet dat Iran ook een heel modern land is."

Bovendien brengen de beperkingen ook iets goeds voort: het zorgt voor een bloeiende kunstscene. "In een democratie hoef je niet bang te zijn om je mening te verkondigen. Voel je die angst wel, kan je enkel tussen de lijnen werken. Wil je een expressie van liefde tonen, kan je niet zomaar twee kussende mensen afbeelden. Dus moet het subtieler, met oogcontact, een poëtisch moment dat een boodschap doorgeeft. In Iran heb ik geleerd om te liegen, om te doen alsof, maar ook om te genieten en goed te leven. Opgroeien in die sfeer heeft mij creatiever gemaakt."

En die manier van werken heeft ze meegenomen naar België. Op haar 24ste besloot Dena om verder te studeren in Europa. Eerst beeldende kunst in Zweden, later film in Gent. "Ik ben dus géén vluchteling", onderstreept ze. "In de Iraanse middenklasse is het erg gebruikelijk om de masterjaren in het buitenland te doen. Het is onze manier om de wereld te ontdekken, want met een Iraans paspoort is het moeilijk reizen. Mijn keuze maakte ik puur op basis van een Google-zoektocht."

Het werk 'Cache cache' van Vida Dena. Beeld RV/Vida Dena
Het werk 'Cache cache' van Vida Dena.Beeld RV/Vida Dena

Schuilkelder

Momenteel woont Dena in Brussel, en werkt ze aan haar eerste langspeelfilm My Paper Life, een documentaire waarin stop-motion wordt verwerkt. Het project kreeg onlangs steun van het Vlaams Audiovisueel Fonds, en zou volgend jaar klaar moeten zijn.

Dena: "Ik word nooit politiek, maar ik ben onvermijdelijk een politiek kunstenaar of filmmaker. In mijn werk gebruik ik mezelf als voorbeeld om een groter verhaal te schetsen. Voor mijn film werk ik met een Syrisch gezin. We vertellen elkaar onze eigen verhalen. Via tekeningen, omdat de taalbarrière te hoog is. Soms is dat grappig, soms pijnlijk. Zo tekende ik bijvoorbeeld zelf over de tijd dat ik als kind soms naar de schuilkelder moest. Dat vond ik een heerlijk. Daar kon ik met de andere kinderen van ons gebouw spelen, ik had nog geen besef van gevaar."

Vida Dena. Beeld Franky Verdickt
Vida Dena.Beeld Franky Verdickt

Over terugkeren denkt ze niet na. "Elke dag sta ik hier op met een gemis. Waarom heb ik Iran verlaten? Maar wanneer ik daar ben, wil ik terug naar Europa. Ik heb een gespleten identiteit, en dat zal nooit meer veranderen."

MOOOV loopt van 17/4 tot 30/4 op verschillende locaties. mooov.be
Expo's van Dena in Brugge, Dilbeek, Sint-Niklaas en Turnhout. vidadena.tumblr.com

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234