Zaterdag 27/11/2021

Af en toe op eieren lopen

Aanvankelijk had hij een kamer naast een liftkoker, wat hem een nacht zonder slaap kostte, maar zodra dat geregeld was, vond IOC-voorzitter Jacques Rogge zijn draai tussen zijn atleten in zijn dorp op de campus van de University of Utah. Drie dagen voor het einde van zijn eerste Olympische Spelen is hij bij zijn round-up gereserveerd voorzichtig. Hij zou breken met de traditie van beste Spelen ooit, maar laat er anders ook geen twijfel over bestaan. 'Deze Spelen zijn van het niveau van Lillehammer.'

Hans Vandeweghe

Wat is het grootste probleem waar we niet van hebben gehoord maar nu wel van mogen horen?

Jacques Rogge: "Niets is de moeite waard om te melden. Het enige dat we moesten bijsturen, is de commentaar bij het biatlon. Niet dat die slecht was, maar de toeschouwers begrepen niet altijd wat een straf inhield. Die extra ronde rijden bij een misser, dat werd niet uitgelegd. Kleine details dus. We hebben na een paar dagen de coördinatiecommissie om de andere dag laten plaatsvinden. Er was nooit iets te melden. Dat is nog het beste bewijs dat alles goed verloopt."

Het is lastig om toe te geven, maar na het drama van Atlanta hebben de Amerikanen revanche genomen. Salt Lake City heeft het perfect gedaan.

"Dit zijn zeer goede Spelen. De competitieplaatsen zijn goed, het publiek geniet en is massaal aanwezig, de tv-kijkcijfers zijn prima en de pers is ook tevreden. Ik zal zoals beloofd breken met de traditie om de Spelen al dan niet als beste te kwalificeren, maar Salt Lake haalt het niveau van Lillehammer. Minstens. Samaranch heeft ze een 6.0 gegeven, zoals in het kunstrijden. Dat is zijn goed recht, maar dat puntensysteem wordt door de internationale schaatsunie wel afgeschaft."

Anderzijds leggen de buitenlandse problemen van een organiserend land als de VS een enorme hypotheek op de bewegingsvrijheid. In Europa zou de veiligheid toch iets minder paranoia vertonen.

"Ik begrijp dat de pers het zwaar heeft. En dat zelfs het publiek van de Olympic Plaza onderzocht wordt, dat is nu eenmaal een gegeven van deze tijd. Het publiek heeft trouwens geen bezwaar want de events waren zo goed als uitverkocht. Ja, we moesten ons aanpassen aan de VS, maar ik ben niet zeker dat we in Athene over twee jaar minder veiligheid zullen hebben."

De prioriteit lag het eerste halfjaar van uw voorzitterschap wellicht in Salt Lake City.

"Dat klopt, maar achter de schermen heb ik al veel werk geleverd dat de zes volgende maanden zichtbaar resultaat moet opleveren. Ik heb het IOC-werkingsbudget met 15 procent verminderd. Vroeger ging iedereen van het IOC naar de Spelen, deze keer maar 60 procent."

Van een populaire maatregel gesproken.

"Ja, maar goed, dat moest. Er is ook een interne audit geweest, die de administratie grondig heeft hervormd. De maatregel tegen belangenvermenging komt er, de hervormingscommissie is geïnstalleerd en er is een commissie die de omvang van de Spelen zal herbekijken en voor het eerst zal het olympisch programma van Athene niet groter zijn dan dat in Sydney. Zelf heb ik zes maanden lang de hele marketing gedragen en dat loopt nu goed."

En u zult de tv-commissie zelf voorzitten...

"Ja, en we zullen hier hoogstwaarschijnlijk opnieuw met een sponsor tekenen. Het belangrijkste voor de komende zes maanden wordt het olympische programma sportief anders modelleren. Vooral snijden in het aantal proeven lijkt mij prioritair. Alle beslissingen gaan pas in voor Peking in 2008."

Hoe was de Sessie van het IOC, uw eerste als voorzitter?

"Goed, geen problemen, alles verliep zoals ik het had verwacht."

Ja? U heeft een gedragscode voor IOC-leden voorgesteld, maar die heeft u snel weer moeten intrekken.

Rogge: "Dat mag zo scherp niet worden gesteld. Het was een reglement om belangenvermenging te vermijden. Ik heb het voorgelegd aan de leden van het uitvoerend comité ter informatie, maar ik zag dat er aantal tegenspartelden en ongerust waren. Ik had het door hun keel kunnen duwen en zeggen: 'Zo is het en niet anders.' Maar ik heb toegestaan dat ze amendementen indienen en ik zal die aandachtig bekijken. Een regel komt er zeker in november van dit jaar als we in Mexico samen zitten op de speciale Sessie om de werking van het IOC na de vernieuwingen door te lichten. Het IOC leeft al 106 jaar zonder die bepaling, dat kan dus nog zes maanden wachten."

U heeft hier een rustiger leven dan in Sydney. Klopt dat beeld?

"Dat is alleen maar schijn. In Sydney had ik een coördinerende rol, hier ben ik aanwezig achter de schermen en ik moet het IOC vertegenwoordigen. Dat is geen onaardige opdracht natuurlijk. Ik had of heb alle klassiekers op mijn programma. De afdaling skiën, de finale van het kunstschaatsen, de ijshockeyfinale, ik heb het rodelen gezien waarin Georg Häckl die ene keer niet won en zo probeerde ik elke dag de belangrijke momenten eruit te halen, er zorg voor dragend dat ik overal een keer kwam. En ik heb ook geprobeerd altijd bij de Belgen te zijn als ze in actie kwamen."

U vond het verschrikkelijk dat Nederland geen vlaggendrager vond, maar toen trok u de vergelijking met de VS, waar ze elkaar bij wijze van spreken hadden vermoord om die WTC-vlag aan te raken. Bent u de enige niet-Amerikaan die zich geen vragen stelt bij het nationalisme van de Amerikanen?

"Er is een speciale dimensie aan de Spelen die ze onderscheiden van bijvoorbeeld WK's. Het leven in het dorp, de openings- en sluitingsceremonies, het samenzijn van de atleten. Enkele vedetten willen dat ontvluchten. Ik betreur dat. Ik vind het nationalisme van de Amerikanen niet ongebreideld. Ze juichen hun atleten toe, maar als ze niet winnen, blijven ze evengoed zitten voor het podium van de andere atleten. In veel andere landen is het publiek dan verdwenen."

Waarom storen wij ons veeleer aan de Amerikaanse vlaggen dan aan de Noorse of Australische vlaggenzwaaierij?

"Omdat de VS de sterkste macht in de wereld is en zij ook graag domineren. Wie domineert, stelt zich bloot aan kritiek en afgunst. De kleintjes mogen zich meer permitteren, dat vindt men zelfs sympathiek."

Moet u niet af en toe op eieren lopen?

"Ja, af en toe wel. Het is niet altijd makkelijk. Ik heb al heel veel diplomatie aan de dag moeten leggen."

Gaat dat niet in tegen uw persoonlijkheid? U had vroeger altijd een uitgesproken visie en af en toe kwam u zelfs hard uit de hoek.

"Ik ben niet veranderd. Ik heb hier al een paar keer gezegd: tot hier en niet verder. In de gesprekken met de Europese Unie over de betoelaging van WADA bijvoorbeeld. Op een moment heb ik 'stop' gezegd en heb ik de pers uitgelegd wat het probleem was. Als WADA geen steun meer kreeg, was het afgelopen. Die toestand met de WTC-vlag was ook niet makkelijk. De Amerikanen wilden het eerst anders, dat klopt, maar ons compromis was eerbaar. Ik zal mijn principes niet verloochenen, maar als het gaat om niet-principiële zaken, moet je een zekere soepelheid aan de dag kunnen leggen."

George Bush heeft de Spelen geopend 'in naam van een geschokte natie' en hij vergat nog wat andere woorden ook. Wat vond u van dat historische precedent?

"Het was een lichte verrassing. Ik wist dat hij het beneden zou doen, bij de atleten, en niet in de presidential box. Hij moet alleen de Spelen openen. Zijn formulering was niet gebruikelijk. Dat is geen groot probleem, maar ik zal ervoor zorgen dat daar in de toekomst goede afspraken over bestaan."

Hitler heeft die de openingsrede ook willen gebruiken om aan politiek te doen, maar de toenmalige IOC-voorzitter De Baillet-Latour, ook een Belg, heeft hem toch in het gareel kunnen houden.

"Ja. Ik heb het gelezen. Heel interessant allemaal, maar dat is geen vergelijking. Maar Hitler wou nog veel meer."

Toen u vorig jaar bij Bush was, vroeg u om een olympische wapenstilstand, terwijl u vroeger altijd een beetje minnetjes heeft gedaan over dat onrealistische verlangen om tijdens de Spelen de wapens neer te leggen.

"Zo is het in de pers verschenen, maar ik was de enige bij Bush en ik weet wat ik heb gevraagd: een vrije doorgang voor alle atleten, meer niet. En ik heb gevraagd dat hij de resolutie waarmee wij opriepen voor olympische vrede niet zou afkeuren. Er is een traditie in het IOC, en die dateert al van de Griekse oudheid, om een boodschap te lanceren voor vrede. Ik zal dat voortzetten, maar ik ga mij daar niet in profileren. Het is niet aan de sport om de politiek tot een wapenstilstand te verplichten. Dat kunnen wij toch niet."

U was nogal hard voor de bobber uit Letland en u zei dat het IOC desnoods zijn eigen regels zou aannemen om iemand van de Spelen te weren. Het gaat hier om een nandrolongeval, een heel omstreden resultaat.

"Jaja, dat zal allemaal wel, maar wij hebben heel hard gelachen om de hormonenspiegels van die brave jongen."

Heeft u geen probleem met de twee-maten-twee-gewichtenpolitiek in de dopingbestrijding? De NHL heeft amper een paar weken voor het begin van deze Spelen de controleurs toegelaten.

"Er zijn inderdaad momenteel twee maten en twee gewichten en samen met WADA wil ik daar een einde aan maken. In de toekomst zullen atleten die naar de Spelen willen komen zich in het voorafgaande jaar aan de reglementen van WADA moeten onderwerpen."

Ook de NBA-basketbalspelers op de Zomerspelen?

"Ja. Ik vraag niet liever dan dat de NBA-spelers op de Olympische Spelen zijn, maar als ze zich niet willen onderwerpen aan onze dopingreglementering, dan moeten wij de moed hebben om te zeggen: neen boys, dat kan niet. Als geen NBA-spelers op de Spelen de prijs is die wij moeten betalen, dan moet dat maar."

Als een atleet van de grootste Amerikaanse sportuniversiteit UCLA voor de derde keer betrapt wordt op doping, weet u voor hoeveel wedstrijden hij dan wordt geschorst?

"Neen."

Eén. Als een NBA-speler voor de derde keer op steroïden wordt betrapt, krijgt hij twee maanden schorsing.

"Ik weet het. Die permissiviteit wil ik eruit. En de Amerikaanse bonden willen hun namen van betrapte atleten niet vrijgeven. Dat moet in de toekomst anders."

Maar het IOC heeft geen poot om op te staan. Jullie willen die Letse bobber niet toelaten, waarop hij naar het arbitragetribunaal gaat, nota bene in Lausanne, en vrolijk gelijk krijgt.

"Dat zijn leemten in ons Olympisch Charter die we moeten opvullen. Er is nog werk."

Schrijf maar bij op het lijstje: de Franse epo-test stinkt en het ligt niet aan de urine.

"Hij is in elk geval niet compleet. Die twee renners die op het WK in Antwerpen werden betrapt en daarna negatief bevonden, dat is op zijn minst vervelend. Nu, de urinetest alleen is niet alleen geldig voor het IOC. Hein Verbruggen heeft dat wel aanvaard voor de UCI onder Franse druk, maar hij heeft zich vergist en dat heb ik hem al gezegd."

Het antidopingagentschap WADA heeft nu Dick Pound aan het hoofd. Die man heeft het - zacht uitgedrukt - een beetje moeilijk gehad toen hij geen IOC-voorzitter werd. Wordt het WADA geen schaduwkabinet van het IOC?

"Ik heb Pound herbenoemd in WADA en ik heb hem benoemd aan het hoofd van de programmacommissie. Pound is dynamisch en bekwaam. Ik ken in het IOC weinig leden die het zo goed kunnen als Pound. De manier waarop hij mij heeft aangepakt toen hij verloor, heb ik niet geapprecieerd. Maar ik wil wel dat WADA erg sterk is en Pound kan de strijd tegen de doping leiden."

Zal er in de toekomst iets veranderen aan de verdeling van het olympisch marketinggeld?

"Dat zal in grote lijnen hetzelfde blijven. Een derde voor het IOC en de lokale organisatoren, een derde voor de internationale federaties en een derde voor de nationale olympische comités."

En van dat ene derde van de nationale olympische comités gaat de helft naar de Amerikanen.

"Iets minder dan de helft zal het nu zijn, maar in grote lijnen klopt dat en dat zal wellicht zo blijven. De VS is het land dat het meeste geld genereert voor de Olympische beweging, dat is een argument pro. Maar ik weet dat dat een doorn in het oog is van veel mensen in en rond het IOC."

Zit die doorn ook niet een heel klein beetje in uw oog?

"Ik zal dat dossier rustig bestuderen en een eerlijke oplossing voorstellen."

Amerika heeft het al voorgesteld alsof zij nog meer macht hebben moeten afstaan aan Europa nu u de olympische baas bent.

"Dat is overtrokken. Ik heb dat al aan de Amerikaanse journalisten gezegd. Ze hebben 10 procent van alle commissieleden, iemand in het uitvoerende comité als ondervoorzitter, ze hebben vier leden, ze organiseren de Spelen voor de achtste keer, er is de geprivilegieerde financiële regeling waar je daarnet naar verwees, ze mogen niet klagen."

U heeft in het dorp geslapen. Mooie kamer?

"Ik heb een studentenkamer als alle anderen. Ik heb wel geluk, want dit is het comfortabelste dorp dat ik ooit heb gezien. Iedereen vindt het zo raar wat ik doe, maar ik heb het dorp als atleet meegemaakt en als delegatieleider. Ik hou van die sfeer en ik kan daar rustig rondlopen zonder dat iemand mij lastigvalt. 's Avonds geef ik mijn vrouw een zoen en word ik naar het dorp gebracht en 's anderendaags kom ik terug. Ik heb het al die jaren niet anders gekend."

Maar het wordt uitgelegd als een pr-stunt.

"Zo is het niet bedoeld. Maar als ik ermee scoor, dan is dat mooi meegenomen."

U heeft nog eens gescoord toen het Canadese paar ook goud kreeg in het kunstrijden. Maar is daar de doos van Pandora niet opengegaan? Nu willen ook de Koreanen ineens hun gelijk halen in een omstreden shorttrackfinale. En de Russen vechten een dopingbeslissing aan.

"De discussie over de gezondheidscontrole in het Russische langlaufteam staat daar los van en zal ook als dusdanig worden behandeld. De Russen reageren emotioneel en ik heb inderdaad nu al voor de tweede keer in een week een brief met uitleg naar president Putin gestuurd. Ik vind dat geen knieval, het is veeleer een teken van openheid. Wat de dubbele medaille in het kunstrijden betreft, heb ik de internationale schaatsbond een advies gevraagd over de geldigheid van de jurering. En ik heb gezegd: als jullie oordelen dat er manipulatie is geweest, dan zal het IOC corrigeren. Maar wie denkt dat we bij elke penalty die op tv geen penalty blijkt te zijn achteraf zullen ingrijpen en de wedstrijd laten herspelen, die zit ernaast. Wij grijpen niet in als de scheidsrechter zich te goeder trouw heeft vergist. Dat hoort bij de sport."

Rogge: 'Ik vind het nationalisme van de Amerikanen niet ongebreideld. Ze juichen hun atleten toe, maar als ze niet winnen, blijven ze evengoed zitten'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234