Maandag 27/01/2020

Justitie

Advocaten gealarmeerd: "Rechten minderjarigen in het gedrang"

Archiefbeeld ter illustratie. Beeld Thinkstock

Een minderjarige die betrapt wordt op een kleine overtreding, kan voortaan een schriftelijke verklaring afleggen bij de politie zonder de bijstand van een advocaat. Schande, vinden de Orde van Vlaamse Balies en de kinderrechtencommissaris.

Stel: een minderjarige wordt betrapt op een winkeldiefstal voor een bedrag van minder dan 100 euro en de goederen zijn ongeschonden en kunnen zo opnieuw het rek in. Tot nu toe moest de politie de minderjarige sowieso uitnodigen voor een verhoor. Dat verhoor mocht niet plaatsvinden zonder de bijstand van een advocaat, zoals dat bepaald wordt in de Salduz-wet.

Maar volgens de richtlijn over de uitbreiding van die wet, Salduz Plus, hoeft het in het vervolg niet meer zo te gaan. Wordt een minderjarige betrapt op 'mineure feiten' zoals een kleine winkeldiefstal, het bezit van een joint of van een knipmes, dan kan de politie de jongere ook vragen om een formulier in te vullen.

De jongere heeft dan de keuze: ofwel legt hij een schriftelijke verklaring af. Ofwel kruist hij op het bewuste formulier aan dat hij wel een verhoor wil en dat moet dan plaatsvinden met de steun van een advocaat. Zo'n formulier vervangt het verhoor dus niet, benadrukt het gerecht. Al kan het kan wel zijn dat er na het invullen van het formulier geen verhoor meer volgt.

Het probleem is dat de jongere voor het invullen van dat formulier geen bijstand moet krijgen van een advocaat, hekelt de Orde van de Vlaamse Balies. "Elke minderjarige moet worden bijgestaan door een advocaat. Als dat niet gebeurt, is het ongrondwettelijk."

Kindvriendelijke justitie

Kinderrechtencommissaris Bruno Vanobbergen is het daar volmondig mee eens. "Een formulier dat ingevuld wordt is volgens het gerecht geen verhoor. Maar natuurlijk is het dat wel. De jongere levert immers een verklaring af." Hij vreest dat er op deze manier afbreuk gedaan wordt aan de rechten van de minderjarige in ons land. "We hebben het over een groep jongeren die sowieso al bijzonder kwetsbaar is, voor wie de bescherming nu afneemt. En dat terwijl België op nummer één staat op de ranglijst van landen met een kindvriendelijke justitie. We moeten er toch voor zorgen dat we die plek niet verliezen."

Beeld rv

De discussie over het formulier legt de spanning bloot waar het gerecht al mee kampt sinds de invoering van Salduz. Enerzijds moeten de rechten van de minderjarige gevrijwaard blijven. Anderzijds wil men ook vermijden dat het werk van de politie volledig gehypothekeerd wordt door tijdrovende procedures.

Momenteel wordt de richtlijn al op enkele plaatsen toegepast, maar nog lang niet overal. Ieder gerechtelijk arrondissement is afzonderlijk bevoegd om zijn politiediensten instructies te geven over hoe een richtlijn omgezet moet worden. Dat verloopt niet overal tegelijkertijd. Maar er heerst ook veel onduidelijkheid over hoe de richtlijn precies geïnterpreteerd moet worden, leert een navraag. Zo weet niemand precies of de politie verplicht is om het formulier voor te leggen aan een minderjarige die een kleine overtreding begaan heeft, of dat de minderjarige nog steeds rechtstreeks uitgenodigd kan worden voor een verhoor.

De Orde van de Vlaamse Balies roept het College van procureurs-generaal ondertussen op om de onwettige richtlijn met onmiddellijke ingang in te trekken. Die laten weten eerstdaags te zullen samenzitten met de Orde. Minister van Justitie Koen Geens (CD&V) wenst niet te reageren op de discussie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234