Vrijdag 15/01/2021

Advocaat Wilders wraakt rechters

Geert Wilders staat sinds gisteren terecht voor het beledigen van moslims en voor het aanzetten tot haat en discriminatie. De PVV-leider, die een gedoogakkoord sloot met het Nederlandse minderheidskabinet van VVD en CDA, deed er alles aan om het proces te politiseren. Eerst beriep hij zich op zijn zwijgrecht. Daarna wraakte zijn advocaat de drie rechters.

Juridische experts noemen het manoeuvre van zijn strafpleiter, Bram Moszkowicz, een doorzichtige poging om de procedure naar een politiek gunstiger moment uit te stellen.

Geert Wilders geeft sinds vorige week gedoogsteun aan een rechts minderheidskabinet van VVD en CDA. Dat politieke argument gebruikte hij gisteren meteen voor de rechtbank in de enige verklaring die hij aflegde, voor hij een beroep deed op zijn zwijgrecht.

“Formeel sta ik terecht maar met mij staat de vrijheid van meningsuiting van vele Nederlanders hier terecht”, zei Wilders. “Aan de vrijheid van meningsuiting mag niet worden getornd! Meer heb ik niet te zeggen. Al het andere zegt mijn advocaat namens mij. Ik beroep me op mijn zwijgrecht mede op advies van mijn raadsman. Secundair heb ik alles gezegd wat er te zeggen valt, ik neem daar overigens niets van terug. Wat niet betekent dat ik alles heb gezegd wat mij is toegekend.”

Wilders wordt beschuldigd van het beledigen van moslims en van het aanzetten tot haat en discriminatie, onder meer door uitspraken in een opiniestuk en een interview met het Nederlandse dagblad de Volkskrant.

Partijdigheid

Rechtbankvoorzitter Jan Moors reageerde verbaasd op de verklaring van Wilders. “Het wordt u verweten dat u goed bent in het poneren van stellingen, maar vervolgens de discussie uit de weg gaat. Het lijkt erop dat u dat hier vandaag ook weer doet”, zei hij bij het begin van de zitting.

Bram Moszkowicz, de advocaat van Wilders, besliste kort daarna om de drie rechters te wraken. Hij vond dat Moors de schijn van partijdigheid over zich had afgeroepen door zijn mening te geven. De rechters moeten daarom vervangen worden, vindt hij. Daarop onderbrak de rechtbank de zitting. Er kwam een wrakingskamer bijeen die pas deze namiddag een beslissing neemt.

De rechtbank ontkende in een verklaring dat het een mening gaf over het zwijgen van Wilders. “Wij wilden de heer Wilders slechts confronteren met het beeld dat over hem bestaat en hem de gelegenheid geven daar op te reageren.”

Wilders had daar geen oren naar. “Ik zit hier tegen mijn zin en ik dacht recht te hebben op een eerlijk proces. Ik dacht dat daar een zwijgrecht bij hoorde. Ik vind het schandelijk dat de rechter dit becommentarieert. Ik had even het gevoel dat ik in de Tweede Kamer stond tegenover een collega van D66. Met zo’n rechtbank is een eerlijk proces niet mogelijk”, klonk het bij het verlaten van de zaal.

Hoogleraar strafrecht Ybo Buruma noemde het wrakingsverzoek “een ongelukkige stap”. Hij verwacht dat de wrakingskamer het verzoek zal verwerpen en dat Moszkowicz dat ook beseft. “Ik denk dat Moszkowicz zijn cliënt een dienst wil bewijzen door de rechtszaak uit te stellen naar een politiek gunstiger moment”, zei Buruma, die in een gesprek met de NOS de actie “niet chic” noemt.

Als het verzoek wordt gehonoreerd, dan worden de rechters in het proces tegen Wilders vervangen. Dat zou een vertraging van maanden betekenen.

Juridische polemiek

Ondertussen zijn rechtsgeleerden het nog helemaal niet met elkaar eens of de vervolging van Wilders wel zo verstandig is. Zo juicht hoogleraar Europees recht Rick Lawson de vervolging nog altijd toe. Aan de Volkskrant verklaarde hij dat het volgens hem geen rol mag spelen dat Wilders in juni een grote verkiezingsoverwinning heeft behaald en dat met een veroordeling zijn aanhang zich ook gecriminaliseerd kan voelen. Met een dergelijke overweging sluipt immers de politiek het strafrecht binnen. Lawson vindt het hoog tijd “dat er juridische duidelijkheid komt over de grenzen van de vrijheid van meningsuiting”.

De hoogleraren Theo de Roos en Henny Sackers noemden het in de Volkskrant echter “rampzalig” dat Wilders terecht moet staan. Hoe verwerpelijk zijn uitspraken ook zijn, in een vrij land moet hij die kunnen doen. Zij vinden dat de strijd tegen Wilders in de politieke arena moet worden gevoerd. Nu hopen ze op een vrijspraak.

De Roos en Sackers stonden het Openbaar Ministerie bij in een eerdere fase van het proces. Mede op hun advies besloot het Openbaar Ministerie in juni 2008 de zaak te seponeren. Wilders deed zijn uitspraken in het kader van het politieke debat, motiveerde het Openbaar Ministerie dat besluit destijds. En dan zijn ze niet strafbaar.

Nieuwe procedure

Daar namen degenen die aangifte hadden gedaan (de advocaten Gerard Spong en Els Lucas en de stichting Nederland Bekent Kleur) geen genoegen mee. Ze spanden een nieuwe procedure aan, waardoor Wilders alsnog wordt vervolgd.

Van een politiek proces is geen sprake, vindt Gerard Spong, die optreedt namens een aantal klagers. De advocaat heeft er alle vertrouwen in dat “de rechters zich op geen enkele wijze zullen laten beïnvloeden door maatschappelijke ontwikkelingen”.

Spong: “Er is er maar één die het proces een politiek karakter geeft: Wilders. Die laat zijn voltallige fractie op de publieke tribune plaatsnemen en zo aan haar politieke taak verzaken.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234