Vrijdag 13/12/2019

Proces Abdeslam

Advocaat Sven Mary vraagt vrijspraak Abdeslam wegens procedurefout

Advocaat Sven Mary. Beeld AFP

Sven Mary, die vanmorgen bekendmaakte dat hij de advocaat blijft van Salah Abdeslam, vraagt dat zijn cliënt vrijuit zou gaan wegens een procedurefout. Ook stelt hij dat er geen sprake is van terrorisme bij de schietpartij van 15 maart 2016 in de Driesstraat.

Sven Mary, de advocaat van Salah Abdeslam, meent dat de strafvordering in het proces over de schietpartij in de Driesstraat onontvankelijk is. Bij de aanstelling van een onderzoeksrechter is een inbreuk gepleegd op de taalwetgeving, waardoor het hele onderzoek nietig is en Salah Abdeslam moet vrijuit gaan, klonk het.

Toen het federaal parket een onderzoeksrechter vorderde voor de schietpartij, richtte het die vordering aan de deken van de onderzoeksrechters in Brussel, de onderzoeksrechter met de meeste anciënniteit. Die onderzoeksrechter duidde daarop een onderzoeksrechter aan die gespecialiseerd was in terrorismezaken. Alleen was de vordering van het federaal parket opgesteld in het Frans en is de deken van de onderzoeksrechter een Nederlandstalige onderzoeksrechter, die daarop wel in het Frans een beslissing nam om een Franstalige gespecialiseerde onderzoeksrechter aan te duiden. Dat is volgens Mary een inbreuk op de wetgeving op het taalgebruik in gerechtszaken en brengt dus de onontvankelijkheid van de strafvordering mee.

"In terrorismezaken wordt de gespecialiseerde onderzoeksrechter volgens de wet immers niet gevorderd door het federaal parket maar door de deken van de onderzoeksrechters", pleitte Mary. "De vordering van een onderzoeksrechter, in dit geval dus door de deken, is wel degelijk een onderzoeksdaad waarop de taalwetgeving van toepassing is."

"Geen terrorisme"

Volgens Mary is er ook geen sprake van terrorisme. "Bij een daad van terrorisme wordt de bevolking geviseerd. Was dat het geval bij de schietpartij? Neen. Wat gebeurd is, was niet gericht tegen de maatschappij of de Belgische Staat en dus kan er geen sprake zijn van terrorisme." Er is volgens Mary geen enkel element dat toelaat om te beslissen dat het gaat om terrorisme, "in dit dossier althans".

Mary benadrukt ook dat iedereen het vermoeden van onschuld geniet, "zelfs Abdeslam". "Het is geen toeval er net voor dit proces mails opduiken van Abdeslam of dat blijkt dat de bommengordel van Abdeslam defect was."

"Vandaag gaat het niet over de aanslagen in Parijs of Brussel, het gaat over de schietpartij in de Driesstraat. Stel u voor dat hier niet Salah Abdeslam, maar een zekere meneer Dupont terecht zou staan. Dan zou dit een zoveelste proces in de rij zijn", aldus Mary.

Mary kwam ook nog eens terug op de - weinige - woorden die Abdeslam maandag gesproken heeft op het proces: "Wat hij gezegd heeft, was niet voorbereid, althans niet door mij. Abdeslam zei toen dat er wetenschappelijke bewijzen waren. Ik vraag u om daar inderdaad rekening mee te houden en niet met hypotheses in de media".

"Stoïcijn"

Mary zei bij aanvang van zijn pleidooi nog dat hij "niet pleit voor mijn ego of om me interessant te maken". "Ik pleit omdat ik denk een invloed te kunnen hebben op het lot van Salah Abdeslam en omdat er één en ander te zeggen is. Ik aanvaard immers wel de legitimiteit van deze rechtbank, die een verdedigingswal is tegen de barbarij."

"Salah Abdeslam is een soort stoïcijn", zei meester Mary. "Hij is een stoïcijn in de zin dat hij zijn lot aanvaardt omdat hij denkt dat het in handen van Allah ligt. Had hij maandag enkel gezegd dat hij een stoïcijn is, had niemand verrast opgekeken. Ik pleit omdat ik denk dat ik een invloed kan hebben op zijn lot, en dat de rechtbank dat ook kan hebben. Want er valt wel één en ander te zeggen over de procedure, het recht en de feiten."

Lees ook: Zelfs rechtstaan was te veel. Dat was het dan, wat Salah Abdeslam na bijna twee jaar stilte te melden had op dag één van zijn proces (+)

"Niet proberen overtuigen"

Abdeslam liet dinsdag weten dat hij het proces niet langer wenst bij te wonen. Mary heeft hem naar eigen zeggen niet geprobeerd te overtuigen om toch naar de rechtbank te komen. Op de vraag waarom Abdeslam niet naar de rechtbank wil komen, zei Mary: "Ik denk dat het antwoord daarop te vinden is in zijn antwoorden die hij maandagochtend gegeven heeft op de zitting."

Salah Abdeslam is inmiddels opnieuw overgebracht naar de zwaarbewaakte gevangenis in de buurt van Parijs, waar hij zit opgesloten.

Sven Mary. Beeld BELGA

"Voor het leven getekend"

Deze voormiddag zijn op het proces de laatste burgerlijke partijen aan het woord gekomen. Als eerste getuigde de advocate van één van de agenten die betrokken was bij de huiszoeking. Die agent is nog steeds niet opnieuw aan het werk door de zware psychische schok die hij ondervonden heeft door de gebeurtenissen. "Mijn cliënt is voor het leven getekend, net als zovele anderen", pleitte meester Laeila Toomi.

De politieman maakte deel uit van de ploeg speurders die die dag een huiszoeking zou uitvoeren in de flat in de Driesstraat. De speurders hadden het vermoeden dat de flat niet langer bewoond was, maar stootten op zwaarbewapende tegenstand.

Drie speurders stonden vlakbij de deur van de flat toen vanuit het appartement het vuur op hen werd geopend. De cliënt van meester Toomi stond verder van de deur en trok zich, net als zijn collega's, meteen terug. Vanop straat, terwijl hij een gewonde Franse collega beschermde, riep de man versterking op.

"Hij heeft geprobeerd na de feiten het werk te hernemen maar dat is niet gelukt", zei meester Toomi. "Volgens de psychiater heeft hij een zware psychische schok opgelopen door de schietpartij en lijdt hij aan posttraumatische stress. Hij slaapt slecht, vertoont een gebrek aan initiatief en heeft zelfmoordneigingen. Hij zou nog minstens tot maart 2018 arbeidsongeschikt zijn."

"Abdeslam is grote opportunist"

Vervolgens kwam advocaat Tom Bauwens, die twee leden van de speciale eenheden van de federale politie verdedigt, aan het woord. "Dit is een werkelijk een buitengewoon proces, en dat op alle vlakken", zei Bauwens. 

Hij verwees naar commentaren van ministers en rechters in de pers, maar stelt ook dat het de eerste keer is dat leden van de speciale eenheden zich burgerlijke partij stellen. "Nochtans zijn die mensen opgeleid om beschoten te worden. Maar het gaat hier om een kwestie van bescherming. Daarnaast gebeurt die burgerlijke partijstelling anoniem, ook een primeur", aldus Bauwens, die met klem vroeg om die anonimiteit te behouden.

"Buitengewoon ook door het gebrek aan respect voor de wet van Salah Abdeslam", ging Bauwens verder. "Pas op, het is een opportunist: hij heeft lak aan de wetten, hij is moe en komt niet meer naar de rechtbank, maar tegelijkertijd beroept hij zich op het recht om te zwijgen. Hij is ook moslim of jihadist als het hem uitkomt."

Tom Bauwens. Beeld Photo News

"Niet toevallig in België terechtgekomen"

Tot slot kwam ook meester Valérie Lefèvre aan het woord, die samen met meester Tom Bauwens de twee leden van de speciale eenheden verdedigt. Zij had het over Sofien Ayari. Die is volslagen ongeloofwaardig als hij beweert dat hij niets te maken heeft met de terreuraanslagen van 13 november 2015 en 22 maart 2016 in Parijs en Brussel, luidt het. 

"Ayari beweert dat hij niets te maken heeft met de aanslagen in Europa, dat hij de mensen bij wie hij maanden verbleef, niet kende en dat hij alleen terug wilde naar Syrië", zei meester Lefèvre. "Dat is verzonnen en ongeloofwaardig. Hij is zelf in Syrië geweest om aan de zijde van IS te vechten en is heus niet toevallig in België terechtgekomen. Hij werd in Duitsland opgehaald door Salah Abdeslam, die trouw had gezworen aan IS, en kreeg meteen een valse identiteitskaart. Hij verbleef maandenlang bij de broers Bakraoui, Najim Laachraoui, Mohamed Abrini, Ossama Krayem, allemaal mensen die betrokken waren bij de aanslagen van 22 maart. Hij is duidelijk naar Europa gekomen om deel uit te maken van een goed georganiseerde en gestructureerde terroristische groep."

Beeld EPA

Volgens meester Lefèvre kan er geen twijfel over bestaan dat Salah Abdeslam en Sofien Ayari schuldig zijn aan moordpoging in een terroristische context en verboden wapenbezit in een terroristische context. 

"Geen bewijs dat Ayari geschoten heeft"

Volgens de advocaten van Sofien Ayari, die wel aanwezig is op het proces, is er echter geen sluitend bewijs is dat Ayari in de Driesstraat ook het vuur heeft geopend op de politie. 

"Het federaal parket baseert zich voor zijn stelling op het DNA van onze cliënt dat aangetroffen is op de kalasjnikov die Ayari en Abdeslam in hun vlucht uit de Driesstraat hebben achtergelaten", zei 
meester Laura Séverin. "Maar dat DNA was vermengd met het DNA van andere personen. Uit de vaststellingen van de ballistisch deskundige staat vast dat Mohamed Belkaïd vanop drie plaatsen in de flat geschoten heeft. Alle agenten zeggen ook dat ze maar één man hebben zien schieten en één wapen hebben horen vuren."

Van enige voorbedachtheid was bij Sofien Ayari geen sprake, aldus de advocate: "De tijd tussen de aankomst van de politie en de start van de schietpartij was daar te kort voor. Hoogstens gaat het dus om een poging doodslag en geen moordpoging."

Advocate Isa Gültaslar trad Séverin bij en vroeg de rechtbank om clementie voor Ayari. "Als Ayari echt had willen sterven als martelaar, wat in sommige extremistische middens toch gezien wordt als het hoogste goed, dan had hij die mogelijkheid", aldus Gültasla.

Ook Sven Mary wijst Belkaïd aan als enige schutter. "Er heeft slechts één persoon geschoten en dat was Belkaïd." Dat moet volgens de advocaat van Salah Abdeslam blijken uit de verklaringen van de politiemensen zelf en uit de ballistische vaststellingen. Ook werd er op de wapens die teruggevonden werden, geen DNA van Salah Abdeslam teruggevonden. "De plaatsen waar de hulzen zijn teruggevonden, komen perfect overeen met de plaats waar die ene zichtbare schutter zich volgens de politie bevond."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234