Woensdag 19/02/2020

Adieu

De zomer is gepasseerd en we zijn alweer enkele jazziconen kwijt. Daaronder twee markante saxofonisten: de Amerikaan Von Freeman en de Zuid-Afrikaan Sean Bergin. Aan de hemelpoort schrok men zich een hoedje.

Von Freeman (1923-2012) heette Vonski voor de vrienden. Hij was al vroeg een icoon in zijn eigen stad Chicago, een robuuste tenorsaxofonist met een kamerbreed geluid. Wikipedia deelt hem gemakshalve bij de hardbop in, maar Vonski was veelzijdiger dan dat label doet vermoeden. Hij speelde eigenzinnig, onorthodox, breekbaar, met veel craquelé (check op YouTube zijn passage in België in 1992). En hij was een bruggenbouwer tussen alle jazzidiomen, van swing tot free, speelde bij Sun Ra en met Andrew Hill, allesbehalve doordeweekse muzikanten.

Met Hill speelde hij in 2005 in deSingel. Wie er bij was, herinnert het zich ongetwijfeld. Freeman zorgde voor bijwijlen clowneske, hilarische en ook indrukwekkende taferelen. Een boom van een vent, een donkere bril op zijn donkere neus, langzaam vooruit schokkend op zijn versleten benen. Maar de eerste klankstoot uit zijn tenorsax kliefde de zaal in tweeën. Vooral in zijn late jaren kon Von Freeman met zijn klank, staalhard en sober, zelfs een Sonny Rollins doen blozen. Hij speelde geen noot te veel, maar met die weinige noten trof hij elke song midscheeps. Naar aanleiding van het concert met Hill stond in deze kolommen geschreven: "Aan de hemelpoort sidderen ze nu al voor als zijn tijd gekomen is."

Dat hebben ze daar vorige zaterdag ook gedaan, want toen ging Sean Bergin heen. Bergin (1948-2012) was geboren in Durban. Hij groeide op als een gretige muzikant die maar al te graag in de townships met de zwarten wilde spelen. In tijden van apartheid was dat strafbaar, maar dat hield Bergin niet tegen. Later verzeilde hij in Londen en uiteindelijk in Amsterdam, waar hij de rest van zijn leven werkte in het ongedwongen milieu van de geïmproviseerde muziek, het zalige rijk van Misha Mengelberg en consorten. Zijn muzikale voorkeur verwoordde hij aan jazzauteur Rinus van der Heijden ooit als volgt: "Ik probeer mijn muziek te laten verlopen langs een soort natuurlijke wijsheid. Er moet een evenwicht zijn tussen kakofonie en een fluitbaar deuntje. Simpele melodietjes, subtiel gespeeld, daar hou ik van." Daarbij was Zuid-Afrikaanse straatmuziek kwela nooit ver weg; Bergin bleef de muzikale cultuur van zijn vaderland koesteren. Maar het kon ook leiden tot een intiem duo met de Braziliaanse gitarist Rogério Bicudo (ook te proeven op YouTube).

Over Bergin deden altijd de wildste verhalen de ronde, meestal over nachtelijk vertier en veel drank. Het is geen wonder dat hij is overleden aan een leverkwaal. Maar hopelijk voor hem is het niet waar dat ze daarboven geen bier hebben. In het Zuidpark van Gent hebben ze dat dit weekend wel. En het weer wordt prima, dus pik die gratis concerten en films maar mee.

Jazz in 't Park, van 6 tot 9 september in het Gentse Zuidpark. www.gent.be/jazzintpark

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234