Dinsdag 01/12/2020

Wetenschap

Aderverkalking bij muizen is op te lossen met doodgewone suikerverbinding

Beeld anp

Een doodgewone suikerverbinding tegen slagaderverkalking? Het klinkt onwaarschijnlijk, maar Duitse onderzoekers zetten een stap in die richting. Cyclodextrine, een onschadelijk stofje dat als oplosmiddel in pillen zit, pakt goed uit op muizen die deze ziekte hebben.

Dat blijkt uit een Duitse studie die verscheen in het medisch tijdschrift Science Translational Magazine.

Slagaderverkalking is een veelvoorkomende sluipende ziekte waarbij bloedvaten vernauwen door vetophoping. Wanneer de binnenbekleding van een slagader beschadigt, betreden witte bloedcellen de vaatwand. Die absorberen cholesterol uit het bloed en zwellen op, waardoor een vettige blaar ontstaat. Gevolg: belemmerde bloedtoevoer, wat in het ergste geval kan leiden tot een hartinfarct of beroerte.

Zoutoplossing

De onderzoekers behandelden vetgemeste muizen met injecties van cyclodextrine en 'nepinjecties' met een zoutoplossing. Na vier weken waren de blaren, in de geneeskunde bekend als 'plaques', bij de cyclodextrinemuizen met 45 procent in oppervlakte afgenomen. Bij de controlegroep zagen de onderzoekers geen verbetering.

Uit vervolgproeven bleek dat cyclo-dextrine het vastgekoekte cholesterol oplost en de cellen in de vaatwand aanzet tot afvoer van het vet. De cholesterol verlaat het lichaam vervolgens via de ontlasting. Bovendien remt cyclodextrine schadelijke ontstekingsreacties.

Erik Stroes, specialist vasculaire geneeskunde aan het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam, staat in eerste instantie "te trappelen bij deze fenomenale resultaten". Maar realiteitsgevoel maakt hem terughoudend. "Het is niet de eerste keer dat een middel in muizen fantastisch tegen plaques lijkt te werken, maar de vertaalslag naar medicatie voor mensen blijft lastig. Mensenplaques zijn een stuk hardnekkiger. Tot nog toe is het vrijwel onmogelijk gebleken die te laten verdwijnen."

Hij wijst op de 'goede' cholesterol, HDL, die muizen ook 'maagdelijk schoon' maakte en daarom enkele jaren geleden als heilige graal werd gezien. Dat leverde bij mensen teleurstellende resultaten op. "Het kan best zo zijn dat de cyclodextrine via de bloedbaan niet goed in de plaque kan doordringen. Verkalkte vaatwanden van mensen zijn duizend maal dikker dan die van muizen", aldus Stroes.

Beeld De Volkskrant

Hoopvolle resultaten

De eerste proeven op menselijke plaques geven in het laboratorium hoopvolle resultaten - ook die voeren cholesterol af onder invloed van cyclodextrine. Of de werking in het lichaam hetzelfde is, is nog maar de vraag. Stroes: "Tenslotte moet het medicijn via de bloedbaan in de juiste concentratie op de juiste plek terecht komen."

Waar Stroes eventueel wel een toepassing van cyclodextrine ziet, is een intensieve behandeling bij acute gevallen, om in één klap zo veel mogelijk van de plaques weg te zuigen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234