Maandag 08/03/2021

actieplan doet suggesties aan Onderwijs en Cultuur

Rol van de ouders is drie keer zo belangrijk als die van school en vrienden

'Schaf schoolvoorstellingen in technisch en beroeps af'

Over jongeren en cultuur wordt al millennia gezeurd, dikwijls zonder veel kennis van zaken. Om dat te verhelpen, bracht ervaringsdeskundige Franky Devos in opdracht van onder meer CJP en Canon (de cultuurcel Onderwijs) een groot aantal onderzoeksresultaten bij elkaar. Zijn boek Ambrassadeurs is behalve een helder portret van de jeugdcultuur een gedurfd én genuanceerd actieplan aan het adres van alle betrokken partijen. 'Zelden wordt een cultuurcampagne gelanceerd die zich bewust richt op de amusementszoekers of macho's.'

Brussel

Eigen berichtgeving

Jeroen de Preter

Vergelijk de cultuurparticipatie van jongeren met die van volwassenen en je vraagt je af waarom er zo zelden een boompje opgezet wordt over pakweg dertigers en cultuurparticipatie. Cijfers leren dat met name in die groep de belangstelling voor cultuur zorgwekkend laag is.

Het siert Franky Devos, ex-programmator van het Cultuurcentrum Kortrijk en het kunstenfestival Anno '02, dat hij die vraag naar de prioriteiten niet uit de weg gaat. Het eeuwige gezeur over jeugd en participatie moet maar eens ophouden, vindt Devos. "We bevestigen er alleen het imago van een saaie en hoogdrempelige sector mee." Enig strategisch advies aan het adres van het beleid, het onderwijs en de culturele sector is daarom natuurlijk niet minder welkom. Het binnenhalen van jongeren is aanlokkelijk voor dertigplussers, schrijft Devos, en beter kan het altijd.

Met name met de communicatie van nogal wat culturele instellingen loopt het volgens hem mis. Devos stelt vast dat de manier waarop die communiceren het klassieke participatieprobleem (lage opleiding betekent lage cultuurdeelname) mee in stand houdt. "Het overgrote deel van de cultuurcommunicatiecampagnes voor jongeren richt zich op de alternatievelingen of op de culturo's", aldus Devos. "Zelden wordt een cultuurcampagne gelanceerd die zich bewust richt op de amusementszoekers of macho's."

Devos gewaagt van een soort culturele correctheid, die verstarrend werkt en niet strookt met de belevingswereld van de huidige generatie jongeren. Immers: minder dan volwassenen brengt de 'jeugd van tegenwoordig' een hiërarchie aan in smaken. Jawel, cultuurcommunicatie mag, net als reclame voor jongeren in het algemeen, hip zijn. Maar ook weer niet te, wil ze tenminste "de gemiddelde Donna-luisteraar met een hemdje van H&M en een gsm van Nokia" niet wegjagen.

Cultuurcommunicatie richt zich volgens Devos al te vaak op de toplaag of de minderheid van aso-leerlingen. De meerderheid, dat wil zeggen de leerlingen van het tso en bso, voelt zich niet aangesproken, zoals ook veel voorstellingen niet aanspreken omdat ze te ver van hun belevingswereld staan. Devos stelt zich dan ook serieuze vragen bij de wenselijkheid van schoolvoorstellingen voor leerlingen van het technisch- en beroepsonderwijs. "Het obligate karakter van een schoolvoorstelling haalt het prikkelende en uitdagende van kunst en cultuur onderuit. (....) Waarschijnlijk is de remedie hier erger dan de kwaal."

Algemener roept Devos op uit te kijken met al te innoverende of experimentele cultuur. Net als volwassenen zoeken jongeren vooral cultuur met een hoge herkenbaarheid. Cultuur als een middel om je van je ouders af te zetten is voorbijgestreefd. "Het generatieconflict lijkt achterhaald", aldus Devos. In plaats daarvan lijkt cultuur een rol te krijgen die lijkt op die van de jeugdbeweging of het klassieke verenigingsleven in vroegere tijden. Cultuur wordt vandaag bij voorkeur in groep beleefd, het gevoel deel uit te maken van een community is minstens zo belangrijk geworden als de kunst zelf.

Voor alle duidelijkheid: Ambrassadeurs bevat zeker geen oproep om jongeren zo ver mogelijk van moeilijkere cultuurvormen weg te houden. Devos vraagt de betrokkenen wel om beter na te denken wie je ermee confronteert en wanneer.

Wil je vandaag de jeugd verleiden, dan is authenticiteit volgens Devos het toverwoord. Geforceerde pogingen om hip te zijn, bijvoorbeeld door het gebruik van jongerentaal ('groovy'), vallen meestal snel door de mand. Jongeren zijn al op vroege leeftijd advertisementwise en zien zo dat het niet echt is. Met taal dient volgens Devos trouwens ook in het algemeen spaarzamer te worden omgesprongen. "Binnen de cultuursector wordt overmatig gecommuniceerd door middel van tekst", vindt hij. "Wie jongeren wil verleiden, kan beter met beelden werken." En kort op de bal spelen. De fraaie seizoenbrochures waar zoveel culturele centra hun kostbare tijd in steken, zijn aan jongeren niet besteed. Plannen doen ze immers niet of nauwelijks, reserveren of info winnen gebeurt voornamelijk via het internet.

Of een cultuurparticipatiebeleid voor jongeren het meest prioritaire is, blijft nog de vraag. Alles staat of valt immers bij een participatiebeleid voor kinderen. Onderzoek leert de rol van de ouders drie keer zo belangrijk is als die van de school en vrienden. Hoe vroeger iemand participeert, hoe frequenter het latere cultuurbezoek zal zijn.

Latere bijsturing, zoals goedkope of gratis tickets sorteren hoogstens een tijdelijk effect. Een tijdelijk effect bij een publiek dat trouwens al lustig aan het participeren was.

Ambrassadeurs van Franky Devos kan worden besteld via CultuurNet Vlaanderen, Arenbergstraat 1d, 1000 Brussel. Tel. 02/551.18.70 of via www.cultuurnet.be.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234