Zondag 04/12/2022

Actie staat dit jaar in het teken van klinisch onderzoek naar kankerbehandeling bij kinderen

Vlaamse bevolking komt al

twintig jaar lang op tegen kanker

In 1989 kwam Vlaanderen met allerhande acties en een groots benefietconcert in de Elisabethzaal in Antwerpen voor het eerst op tegen kanker. Twintig jaar later grijpt de actie, intussen professioneel ingebed in een op volle toeren draaiende vzw, terug naar een belangrijk thema van die beginjaren: de strijd tegen kinderkanker.

Door Sarah Theerlynck

BRUSSEL l 'Vroeger noemde je kanker niet bij naam', zegt bezielster Kathy Lindekens. 'Het was 'een slepende ziekte' of 'een lange lijdensweg'. Kom op tegen kanker heeft dat taboe doorbroken.'

Voorjaar 1988. In de rubriek 'Hartenwens' van het radioprogramma Kwistig met muziek van Ro Burms op Radio 2 spreekt Kathy Lindekens, die het jaar daarvoor beide ouders aan kanker verloor, de hoop uit een geldinzameling voor kankerbestrijding te organiseren. Bekend, maar vooral onbekend Vlaanderen reageert massaal.

"Het was de periode van grote benefieten als Live Aid", vertelt Lindekens. "Maar in Vlaanderen hadden wij de traditie niet om op zo'n grote schaal geldinzamelingen te organiseren. We voelden ons een beetje pioniers." Kom op tegen kanker gaat in 1989 van start. Er worden T-shirts, badges en stickers verkocht en wanneer de actie op 14 mei 1989 afgesloten wordt met een groots benefietconcert in de Elisabethzaal in Antwerpen, staat de teller op 60 miljoen Belgische frank. Overal in Vlaanderen blijven mensen echter geld inzamelen en er komt liefst 40 miljoen bij.

100 miljoen (2,5 miljoen euro) voor de eerste Kom op tegen kanker-actie: daar moet een vervolg op komen. En dat komt er voortaan elke twee jaar. Ondertussen wordt Kom op tegen kanker een vzw, die in 1998 samensmelt met de Vlaamse Kankerliga tot de Vlaamse Liga tegen Kanker (VLK). En niet alleen de professionalisering gaat in stijgende lijn, ook de opbrengst. Met de tweede actie in 1990-1991 wordt er 3,3 miljoen euro opgehaald, de laatste in 2006-2007 brengt liefst 11,6 miljoen op.

Kanker zonder schaamte

Kathy Lindekens en co. komen in die beginjaren niet alleen op tegen kanker. Ze komen ook op tegen het taboe dat de ziekte omgeeft. Lindekens: "Vroeger noemde je kanker niet bij naam. Het was 'een slepende ziekte' of 'een lange lijdensweg'. Kom op tegen kanker heeft dat taboe doorbroken. Ouders van kankerpatiëntjes zeiden me: 'Dankzij jullie actie durven we weer buiten te komen.' Dat mensen vandaag zonder zich onnodig te schamen kunnen zeggen 'ik heb kanker', daar hebben wij in belangrijke mate toe bijgedragen."

De strijd tegen kinderkanker was een belangrijk speerpunt van de eerste KOTK-actie. De campagne van dit jaar grijpt naar dat thema terug. "In de eerste plaats doen we dat omdat we een duidelijke nood voelden", zegt Leo Leys, de directeur van de VLK. "Maar ook omdat je bij zo'n inzamelingsactie nu eenmaal op zoek moet naar mediagenieke onderwerpen. We willen al jaren iets doen voor prostaatkanker, de meest voorkomende doodsoorzaak door kanker bij mannen, maar zo'n thema in de media brengen ligt moeilijk."

Het ingezamelde geld gaat naar het klinisch onderzoek naar de behandeling van kinderkanker. Elk jaar krijgen in België tussen 280 en 300 kinderen te horen dat ze kanker hebben. Tachtig procent daarvan geneest met een van de bestaande behandelingen. Om de overlevingskansen van de overige 20 procent op te drijven, zamelt de actie nu geld in voor meer tests op proefpersonen met geneesmiddelen.

"Die worden vooral gestuurd door de farmaceutische industrie", legt Yves Benoit, afdelingshoofd van de pediatrische hemato-oncologie van het UZ Gent, uit. "En die toont weinig interesse omdat de doelgroep - gelukkig maar - relatief klein is en omdat de patenten op de geneesmiddelen die we gebruiken vaak al lang verlopen zijn. Terwijl oudere medicijnen voor ons nuttig kunnen zijn. Door de combinatie met andere geneesmiddelen zijn zij soms erg doeltreffend." Het gaat er ook niet altijd om de overlevingskansen te verhogen, met meer klinisch onderzoek kunnen bestaande, vaak loodzware behandelingen voor kinderen ook lichter gemaakt worden.

Onder het motto 'Geef de kleintjes' lanceert KOTK een inzamelingsactie in honderden warenhuizen, winkelcentra en bankkantoren. Mensen zullen er hun kleingeld kunnen deponeren in grote tonnen. Traditioneel besteedt de VRT op radio en tv ook heel wat aandacht aan de actie, met als apotheose de slotshow op 13 mei, dit jaar gepresenteerd door Evy Gruyaert en Marcel Vanthilt.

www.tegenkanker.net

Bezielster Kathy Lindekens:

In de jaren tachtig hadden wij hier niet de traditie om grote geldinzamelingen te organiseren. We voelden ons een beetje pioniers

n De affiche van dit jaar roept op kleingeld af te staan voor kankeronderzoek.

n Anja Daems (l.) en Evy Gruyaert bij een van de grote tonnen die in warenhuizen verspreid worden om geld in te zamelen.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234