Zondag 20/10/2019

Acteur Steven Van Watermeulen speelt monoloog 'Krapps laatste band' in NTGent

'De huidige crisis is een godsgeschenk'

Er is de laatste maanden een stevige boom opgezet over het gesubsidieerde theater dat te weinig repertoire zou spelen. Vanavond gaat in NTGent Krapps laatste band, een monoloog van Samuel Beckett, in première. Maar dat heeft niets te maken met de druk om meer repertoire te spelen. 'Dit is het ideale stuk om in deze tijden van crisis te brengen', vindt acteur Steven Van Watermeulen.

Door Liv Laveyne

GENT l Krapp's Last Tape (1958) is een minder bekend stuk van de Ierse schrijver Samuel Beckett. Hij schreef het als een kort voorspel op zijn beroemdere Endgame. In onze contreien is Krapps laatste band vooral bekend door de legendarische vertolking van wijlen Julien Schoenaerts. 'Maar daar heb ik me niet te veel door laten leiden', zegt Van Watermeulen. 'Als dit stuk me iets geleerd heeft, is het wel dat je moet leven in het nu.'

Na Ionesco's De koning sterft, waarin Van Watermeulen ook al de hoofdrol vertolkte, is dit het tweede absurdistische stuk dat NTGent op korte tijd brengt. "Er zijn zeker parallellen tussen beide te trekken. Het denken is 's mens grootste geschenk en gesel: via ons denken hopen we onze angsten voor te zijn door onze toekomst te construeren en ons verleden mee te slepen: dat is een enorme rugzak aan bagage. De koning sterft ging over de durf om die rugzak los te laten en daarover gaat ook Krapps laatste band."

Krapps laatste band is een van Becketts meest autobiografische stukken, waarin hij ook zijn eigen zoektocht en spijt voor de keuzes in zijn leven uitdrukte. Krapp, ooit een ambitieus schrijver, is een oudere man die alleen leeft met zijn herinneringen. Op de vooravond van zijn 69ste verjaardag zit hij, naar jaarlijkse gewoonte, klaar om zijn ervaringen van het afgelopen jaar op band in te spreken. Maar eerst wil hij een opname van vroeger herbeluisteren.

"Op zijn 39ste heeft hij nee gezegd tegen zijn geliefde omdat hij vreesde dat zijn schrijverschap daardoor in het gedrang zou komen. Dertig jaar later beseft Krapp dat enkel en alleen voor zijn artistieke carrière gaan geen slimme zet was. Het leven is immers geen maakbaar concept, ook al denken wij, moderne mensen, van wel."

Rewind

Het stuk mag dan vijftig jaar oud zijn, met een glansrol voor de bandopnemer, voor Van Watermeulen blijft dit stuk even brandend actueel in deze iPodtijden. "Dit is het ideale moment om dit stuk te brengen. De huidige crisis is een godsgeschenk, want onze maatschappij stond totaal op losse schroeven, van God en moraal los. Door deze crisis worden we gedwongen om stil te staan bij bepaalde zaken, ons te bezinnen."

"Ik verwacht dat deze crisis ons zal inspireren. Dat er eindelijk oplossingen komen voor het klimaatprobleem bijvoorbeeld. Al is het maar omdat de autofabrieken die nu op hun gat komen te liggen, zullen moeten concurreren met fabrikanten die wél hybride auto's maken. Al deze grote problemen komen niet zomaar op ons af. We zijn verleerd dat het leven op- en neerwaarts gaat zoals de zee."

Beckett schreef het stuk vanuit zijn fascinatie voor een toen nieuwe uitvinding: de bandopnemer. "Naar het schijnt wist hij zelf niet eens goed hoe het ding werkte, zodat hij tijdens het schrijven de handleiding erbij heeft moeten nemen en die dan maar in het stuk heeft verwerkt", lacht Van Watermeulen.

"Die bandopnemer staat symbool voor onze drang tot conceptualiseren van het leven. Net zoals wanneer je op reis gaat en pas later beseft hoe mooi het landschap er wel was, omdat je het op het moment zelf te druk had met goede foto's te nemen - om achteraf aan iedereen te laten zien hoe mooi het er wel was. Dat is de waanzin van Krapp en van zovelen."

"Ik heb net geluisterd naar die stomme idioot", zegt de 69-jarige Krapp over zijn 39-jarige zelf. Voor Steven Van Watermeulen, zelf net veertig geworden, was Krapps laatste band een oogopener. "Door dit stuk te spelen ben ik gaan beseffen dat ik goed op weg was om zelf een tweede Krapp te worden. De drang om jezelf te onderscheiden en helemaal in dat artistieke op te gaan, maakt het leven zo dood."

"Ik wil niet de fout maken die Krapp heeft gemaakt. Ik wil terug naar de eenvoudige dingen des levens zoals een taart bakken en bij mijn buurvrouw op de koffie gaan. Begrijp me niet verkeerd, iets artistieks creëren is fantastisch, maar het mag er niet toe leiden dat je - net als Krapp - aan het einde van je leven tot het besef komt dat je vergeten bent te leven."

Tot 20 december in schouwburg NTGent. Op 18 en 21 februari in Monty, Antwerpen. Volgend seizoen op tournee: www.ntgent.be.

Vooruitblik op NTGent anno 2010

Wordt in Krapps laatste band teruggespoeld naar het verleden, dan blikt NTGent volop vooruit naar de toekomst, wanneer Wim Opbrouck vanaf 2010 het roer overneemt van huidig artistiek leider Johan Simons. Steven Van Watermeulen blijft met de rest van het huidige ensemble (met uitzondering van de Wunderbaumacteurs) op post. "We zijn een vast acteursensemble dat met vaste gasten zal werken."

"Internationalisering blijft een belangrijk punt binnen ons beleid. De grootste verschuiving is dat terwijl nu vooral Johan (Simons) regisseert, we in de toekomst vooral regisseurs van buitenshuis zullen aantrekken zoals Ivo van Hove, de Hongaar Dimiter Gotchev alsook Luk Perceval. Maar we willen ook een nieuwe generatie regisseurs lanceren en daarvoor mensen uit andere disciplines vragen. Zo hebben tv-maker Jan Eelen (In de gloria) en filmregisseur Patrice Toye ((N)Iemand) toegezegd om zich voor het eerst aan een theaterregie te wagen, bij NTGent", aldus Van Watermeulen.

Daarnaast zal Wunderbaum samen met Koen Augustijnen (Les Ballets C de la B) een dansproductie maken en neemt NTGent het jonge gezelschap JAN (rond theatermaker Peter Seynaeve) onder de vleugels. (LiLa)

n Steven Van Watermeulen: 'Het leven is geen maakbaar concept, ook al denken wij, moderne mensen, van wel.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234