Dinsdag 22/06/2021

Acteren is als schilderen: de eerste penseelstreek is de moeilijkste

Kiefer Sutherland is niet langer de grootste naam op de aftiteling van 24. Voor het zevende seizoen, dat donderdag start op 2BE, wisten de makers niemand minder dan Jon Voight te strikken. De Morgen sprak met de 71-jarige en openhartige Oscarwinnaar, die zichzelf niet alleen de filmgeschiedenis inspeelde met hoofdrollen in Midnight Cowboy, Runaway Train en Coming Home,maar de wereld tevens de mooiste vrouw op aarde schonk: ‘Als het alleen aan mezelf, met al mijn beperkingen, had gelegen dan had ik maar een bescheiden carrière gehad.’

Echt letterlijk wordt het niet gezegd, maar de pr-meisjes die zijn ingehuurd om de sterren van 24van en naar de journalisten te begeleiden laten duidelijk merken dat het niet geapprecieerd zou worden mocht je Jon Voight vragen stellen over zijn beroemde dochter: Angelina Jolie alias Mrs Pitt. We zijn in het poepchique vijfsterrenhotel The London in Manhattan, vlak bij Central Park en in vogelvlucht zo’n vijf kilometer van Yonkers, de buurt vlak bij The Bronx waarin John Voight is opgegroeid. Na zijn middelbare school trok Voight naar downtown New York City om er als acteur zijn brood te verdienen. In dezelfde stad speelde zich het verhaal af van Midnight Cowboy, de film uit 1969 waarin Voight aan de zijde van Dustin Hoffman schitterde en waarmee beiden wereldberoemd werden. Hoffman en Voight waren dat jaar genomineerd voor een Oscar voor Beste Acteur, maar die prijs ging toen naar John Wayne voor True Grit. In 1978 won Voight, die u ook kan kennen van de heerlijke rol van journalist Howard Cosell in de biopic Ali, alsnog het beroemde beeldje. Toen kreeg hij de Oscar voor Beste Mannelijke Acteur voor zijn fenomenale vertolking van een Vietnamveteraan in Coming Home, waarin een voor die tijd taboedoorbrekende seksscène met Jane Fonda zat. Eveneens in 1978 scheidde Voight van zijn tweede echtgenote Marcheline Bertrand, de moeder van Angelina Jolie, die tot zeven jaar geleden officieel Angelina Jolie Voight heette, maar in 2002 die laatste familienaam liet verwijderen. Nochtans hadden vader en dochter een jaar eerder nog samengespeeld in Lara Croft: Tomb Raider. Wat er precies is foutgelopen, weten wellicht enkel Voight en Jolie, die door haar moeder werd opgevoed. De eerste zei nadien in een interview dat zijn dochter ernstige mentale problemen had en de tweede dat ze geen enkele relatie meer met haar vader wilde hebben.Voight is dan ook niet naar The Londen Hotel afgezakt om zijn familiale problemen uit de doeken te doen, wel om te praten over het zevende seizoen van 24. Daarin vertolkt de Hollywoodveteraan de rol van Jonas Hodges, CEO van de militaire beveiligingsdienst Starkwood. Die vertoont opvallend veel gelijkenissen met Blackwater, de Amerikaanse huurlingenfirma die deze week nog in opspraak kwam vanwege duistere contacten met de CIA. Blackwateroprichter Eric Prince zou er niet voor terugdeinzen om ex-werknemers die uit de biecht klappen een kopje kleiner te maken, iets waarmee ook Jonas Hodges geen enkel probleem heeft. Op het moment van het interview hadden we echter alleen nog maar 24: Redemption gezien, de film die 2BE vorige donderdag uitzond en die de zevende reeks voorafgaat. In die prequel komt John Voight nog maar een paar seconden piepen. Pas de komende weken zal duidelijk worden hoe slecht het personage is met wie Jack Bauer, de superheld die voor de zevende keer door Kiefer Sutherland wordt vertolkt, opnieuw binnen de vierentwintig uur moet afrekenen.Dat Voight in Manhattan is om seizoen zeven van 24 te promoten betekent niet dat hij alleen op vragen over de tv-serie wenst te antwoorden. Voor ons zit een oude, grijze en ervaren man die opvallend bescheiden maar met eindeloos veel passie over zijn vak praat. En vooral over hoe je als acteur een topacteur wordt.

In 24 speelt u opnieuw de bad guy, een rol die u wel vaker vertolkt hebt. Altijd slaagt u erin om toch enige sympathie voor die slechterik te creëren. Hoe maakt u zo’n personage menselijk?

“Elke mens heeft verschillende dimensies. Geef je een personage maar één dimensie mee, dan kun je je nooit met hem identificeren. Het wordt niets meer dan een bordkartonnen paneel. Er zit geen leven in. Dus moet je proberen om verschillende aspecten van een persoon te laten zien. Daarvoor moet je keuzes maken. Je moet zelf beslissen op welke manier jouw personage op een bepaalde situatie reageert. Dat doe je door eerst een centrale lijn voor dat personage vast te leggen. Zodra je die vasthebt, kun je alle kanten met dat personage uit. Je voelt hoe hij lacht, hoe hij roept, hoe hij huilt...”

Maar hoe vindt u die centrale lijn?

“Je kunt nooit echt uitleggen hoe je dat doet, want acteren is geen exacte wetenschap. Er zijn geen formules voor. Ik weet wel dat je een goede acteur of regisseur kunt worden zodra je aanvoelt hoe je dat doet. Het heeft ook veel met ervaring te maken. Bij mezelf kan het vrij lang duren vooraleer ik aanvoel hoe een personage zich gedraagt. Het is als schilderen. De eerste penseelstreek is de moeilijkste en wellicht ook de belangrijkste. Alles volgt op die eerste lijn die je trekt. Zelf vergelijk ik het soms met diamanten slijpen. Ik heb daar helemaal geen verstand van (lacht), maar ik heb wel eens iemand ontmoet die dat wel heeft en die heeft me uitgelegd dat je zeer goed naar een diamant moet kijken vooraleer je voor het eerst een mes tegen die steen zet. Doe je dat verkeerd, dan kan de diamant breken. Bij acteren is het natuurlijk niet zo definitief. Als je voelt dat je keuzes niet werken, dan kun je altijd nog iets anders proberen. Dat blijf je doen tot je het gevoel hebt dat het juist zit. Maar toch zoek je naar die ene lijn die door dat personage loopt. Ik doe dat door het script te lezen, te lezen, te lezen en nog eens te lezen. En dan loop ik ermee rond. Ik stel mezelf vragen. Hoe reageert hij hierop? Wat zou hij hiermee doen? Hoe gedraagt hij zich nu? Dat doe ik in het dagelijkse leven. Ik probeer die dingen uit terwijl ik met kinderen zit te spelen, terwijl ik met iemand een discussie heb op café, terwijl ik iets ga eten... Na al dat voorbereidende werk zeg ik tegen mezelf: Jon, nu moet je de knoop doorhakken en beslissen hoe je dat personage gaat spelen.”

Is het makkelijker als die persoon dichter bij je eigen persoonlijkheid aanleunt of bij een personage dat je eerder gespeeld hebt?

“Ik heb ondertussen veel ervaring met het spelen van slechteriken. Ik ken een aantal trucs voor dat soort types waarvan ik weet dat ze werken. In 24 speel ik ook de bad guy en zodra ik voor die rol gevraagd werd, wist ik dat dat geen toeval was. Wanneer ik een rol neerzet, is het natuurlijk niet zo dat het karakter van dat personage hetzelfde is als het mijne, maar er zitten wel aspecten van in. Dat combineer ik met die centrale lijn waarnaar ik altijd op zoek ga. Als kijker zie je Jon Voight niet meer maar wel Jonas Hodges. Zoals je ook niet Kiefer Sutherland ziet maar wel Jack Bauer.”

U hebt een indrukwekkende carrière gehad, met tal van legendarische rollen. Joe Buck uit Midnight Cowboy, Manny uit Runaway Train en journalist Howard Cosell in Ali staan in het collectieve geheugen van elke filmliefhebber. Voor uw prestatie in Coming Home kreeg u een Oscar. Kunt u achterover leunen en zelf de rollen uitkiezen die u wilt spelen?

“Als u bedoelt dat iedereen aan mijn deur staat te kloppen, dan moet ik u ontgoochelen. Als sommige producers of regisseurs op zoek zijn naar een bepaalde acteur, komen ze soms bij mij terecht. Ik ben producer Jerry Bruckheimer erg dankbaar, want ik heb vijf films met hem mogen maken. Af en toe krijg ik een brief of een mail van hem waarin staat: ‘Jon, ik zoek nog iemand voor die rol. Kijk eens of het niets voor jou is.’ Dat is een eer, vind ik. Nog nooit heb ik neen tegen hem gezegd. Omdat ik weet dat Jerry een goede neus voor dat soort zaken en een goede smaak heeft. Bovendien kan hij verhalen vertellen die de moeite waard zijn. Als ik zijn voorstel niet de moeite zou vinden, zou ik er niet mee inzitten om neen te zeggen, maar dat is nog nooit het geval geweest.”

Verkiest u tv of film?

“Ik had voor 24 nog nooit meegewerkt aan zo’n gigantisch tv-project, maar ik moet zeggen dat ik me opvallend goed geamuseerd heb. Meer dan ik verwacht had, zelfs. Maar ik mocht dan ook samenwerken met topmensen. Je kunt je niet voorstellen wat soort mensen aan 24 werken. Echt de crème de la crème van de industrie. De rol van scenarioschrijver en hoofdproducer Howard Gordon is niet te onderschatten. Het is zijn persoonlijkheid die de toon voor de opnames bepaalt, veel meer dan die van Kiefer. En Howard is zo’n verschrikkelijk goede mens. Hij is altijd geïnteresseerd in hoe het is met alle medewerkers, van hoofdrolspelers tot geluidsmensen. Dat maakt het verschil. Er is een reden waarom 24 zo succesvol is en dat heeft veel met hem te maken. Als je respectvol met mensen omgaat, kun je veel uit hen krijgen. Dat is wat hij doet.”

Is er nog één rol die u ooit nog graag zou spelen?

“Neen, ik ben zeer dankbaar voor wat ik tot nu toe heb mogen doen. Als het alleen aan mezelf met al mijn beperkingen had gelegen, dan had ik wellicht maar een bescheiden carrière gehad. Godzijdank bestaan er nog altijd andere mensen die schitterende dingen maken waaraan ze mijn naam willen toevoegen.”

Is er nog een acteur met wie u zou willen samenspelen?

“Goh, ik heb mogen acteren aan de zijde van Dustin Hoffman, Helen Mirren, Robert De Niro, Will Smith, Tom Cruise, Nicolas Cage... Nu zelfs met Jack Bauer (lacht) Het zijn allemaal fantastische acteurs en de samenwerking was altijd een ontdekkingsreis die heel vaak is uitgemond in vriendschap. Wat kan een acteur zich nog meer wensen?”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234