Maandag 18/11/2019

Achterafproblemen met een voorwoord

Voor Straatsburg is het vermoeden van onschuld geen leeg begrip

Brussel.

eigen berichtgeving

Heeft de verregaande mediatisering van de affaires Agusta en Dassault tot nu toe het recht van de twaalf beklaagden op een eerlijk proces onherstelbaar gekrenkt? En heeft - heel concreet - het voorwoord van ex-minister van Justitie Stefaan De Clerck (CVP) in een boek over Willy Claes en Agusta, in het bijzonder diens recht op vermoeden van onschuld, naar de prullenmand gevoerd? Als het van de verzamelde advocaten op het proces afhangt, en vooral dan die van Willy Claes, is dat wel degelijk het geval. Daarvoor voerde de Franse toppleiter Jean-Pierre Cot gisteren zowaar een precedent aan van het Europese Mensenrechtenhof in Straatsburg. Alleen, zo parallel met de Agusta-zaak loopt dat geval bij nader inzien toch niet.

Het Europese arrest waarnaar Cot verwijst dateert van 10 februari 1995 en veroordeelt de Franse Staat voor miskenning van het vermoeden van onschuld. De aanleiding was een spraakmakende moordzaak uit 1976, met als slachtoffer een politicus. Op een persconferentie liet de toenmalige Franse minister van Binnenlandse Zaken toen verstaan dat ene Allenet de Ribemont - voor wiens huis het slachtoffer gevonden was - wel eens de aanstichter kon zijn geweest van de moord. Allenet de Ribemont ontkende dat echter formeel en kwam na een lange zoektocht naar gerechtigheid in Straatsburg terecht. Het Europese Mensenrechtenhof stelde daarop in een substantieel arrest dat de autoriteiten wel degelijk kunnen mededelen dat er bepaalde verdenkingen bestaan tegen iemand, dat bepaalde personen zijn aangehouden, of nog dat zij bekentenissen hebben afgelegd. Allemaal zaken die de media bijgevolg ook kunnen meedelen aan het publiek. Niettemin blijven daarbij voor de overheid omzichtigheid en discretie tot en met geboden, voegden de Europese rechters er in een ruk aan toe. Concreet in de zaak-Allenet de Ribemont had de minister door zijn woordgebruik een onverantwoorde indruk van schuldigheid gewekt bij het grote publiek.

In zijn voorwoord bij het boekje Willy Gate van Het Laatste Nieuws-journaliste Ann Bats, spreekt toenmalig minister van Justitie Stefaan De Clerck zich nergens over de grond van de Agusta-zaak uit, laat staan over de rol van Willy Claes daarin. Meer: "Bij het schrijven van dit voorwoord", aldus de oud-minister, "zijn de tekst en de titel van het boek mij niet bekend". Volgt over twee pagina's een bijzonder algemene beschouwing over de te herijken verhouding tussen politiek, justitie en media. Overigens was De Clerck er gisteren als de kippen bij om "zich in hoge mate te verwonderen" over het procedure-incident dat Claes' advocaten rond zijn voorwoord hadden opgeworpen.

Ook procureur-generaal Eliane Liekendael verwierp de kritiek, zij het met het eerder bevreemdende argument dat Cassatie zich gelet op de scheiding der machten niet uit te spreken zou hebben over de handelswijze van een (dan nog ex-)minister. Vreemd is het wel om Liekendael het de facto te horen opnemen voor de persvrijheid. Blijft natuurlijk de vraag of Stefaan De Clerck door zijn voorwoord hoe dan ook niet een zekere geloofwaardigheid heeft verleend aan het (anti-)Claes-boek van journaliste Bats... Pol Deltour

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234