Vrijdag 27/11/2020
Premier Boris Johnson op campagne in Benfleet, ten oosten van Londen.Beeld AP

ColumnHugo Camps

Achter de clowneske onnozelheid van Boris Johnson lag een verrottingsstrategie

Dissidentie mag ook. Onder die vlag vaart Hugo Camps op donderdag.

De brexit is de eerste grote buit van het populisme. Weggesleept voor de poorten van een gesticht, waar een verwilderde halvegare als Boris Johnson amechtig op zoek was naar zichzelf. Want ook de voorstanders van de brexit waren ontredderd door wat de nakende apocalyps heette. Johnson loeide zijn twijfel weg.

Populisten kijken niet om naar grenzen. Territoriale dubbelzinnigheid is juist goed voor onrust en onvrede. Die Ierse grens – nou ja, het op een lint getrokken erf van een kippenboer, te klein voor een fanfare – zorgt nog voor enige animositeit. Maar dat wordt met de karwats geregeld.

Meer dan ooit is de brexit uitgedraaid op een mix van macht en cynisme versus de illusie van een nieuw thuisgevoel. Het laatste bestaat niet en gesloten grenzen zijn dode draken. Boris Johnson past perfect bij dit braakland, niet als premier, als landloper.

Revolutie

De Britse eerste minister houdt zijn aanhang voor dat er een revolutie is uitgebroken. De voorstanders van de brexit zijn alvast antiparlementair en worden in die houding aangehitst door een premier die de Britse instituties met enige wellust ondergraaft. Om Europa in het hart te treffen en de bestaande orde door een nieuwe te vervangen. Revolutie, maar verpakt in populisme. Het laatste was nodig om voldoende Conservatieven mee te krijgen.

Het was Johnson zelf die beweerde dat het Britse parlement de wil van het volk negeert. Je hoort het Wilders zo zeggen. De brexit-zeloot heeft de laatste maanden alleen maar chaos gezaaid. De parlementaire prerogatieven werden als verwelkte bloemen in het pakhuis van de democratie gekieperd. Dieptepunt in de parlementaire geschiedenis van het Verenigd Koninkrijk.

Toch zal hij de verkiezingen winnen en daarmee vrije baan maken voor de uitreding van het Verenigd Koninkrijk uit de EU.

De brexit komt er, maar de uitvoering ervan zal nog jaren in beslag nemen, zei ook oud-Lagerhuisvoorzitter John Bercow. Typisch voor populisten: ze creëren chaos, breken de boel af en vervolgens mag de bevolking het zelf uitzoeken. Achter de clowneske onnozelheid van Johnson lag een verrottingsstrategie, weten we nu.

Politiek vacuüm

De VS en Europa worstelen met de geloofwaardigheid van hun leiders. Noem dat gerust een democratisch deficit. De brexit is de incarnatie van populisme en nationalisme. Je verwacht het niet in de bakermat van de democratie.

Terwijl de hoofden gaar werden gestoofd, is kritisch denken op de vlucht geslagen. En het is niet een stationschef als Jeremy Corbyn die het vehikel democratie weer aan de praat krijgt. Net als in ons land kent het Verenigd Koninkrijk een politiek vacuüm. Ik ken niet één liedje waarin gezongen wordt: “Laat de brexit tot ons komen”, maar komen doet ie.

Populisten hebben geen belang bij correctie en herziene meningen. Ze kunnen het zich ook niet permitteren. Rechts erkent de dwaling niet – die deemoed zit niet in het pakket. Want deemoed is sowieso te links.

Vandaag hangt in Londen de vlag uit, maar wie goed kijkt ziet dat het een gescheurde vlag is.

De vlaggen van de EU en het VK wapperen boven het parlement in Londen.Beeld AFP
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234