Dinsdag 10/12/2019

Afscheid van Obama

Acht jaar Obama in acht memorabele speeches

Obama tijdens zijn speech in Selma, de meest "ambitieuze en radicale" uit zijn presidentiële carrière. Beeld The White House

De Verenigde Staten nemen afscheid van Barack Obama – niet alleen als president, maar ook als uitzonderlijk spreker. Want aan zijn toespraken kon geen andere wereldleider tippen. Acht jaar Obama in acht onvergetelijke speeches.

1. De speech waarmee het begon

Obama was al een begenadigd spreker lang voor hij meedong naar het hoogste ambt. In 2004, toen John Kerry het opnam tegen George Bush, mocht Obama als nog onbekende deelstaatsenator uit Illinois de Democratische conventie toespreken. Het was nog maar de tweede keer sinds 1928 dat iemand die geen Congreslid of gourverneur was een dergelijke speech mocht houden. 

Obama, die toen kandidaat-senator voor het Congres was, had weken aan de belangrijke speech gewerkt en koos voor de thema's verbondenheid en hoop. Daarbij deed hij het verhaal van zijn afkomst uit de doeken en presenteerde hij zichzelf - "een mager kind met een gekke naam dat gelooft dat er ook voor hem een plaats is in Amerika" - als de verpersoonlijking van hoop. 

Na deze speech wist heel Amerika plots wie Barack Obama was. Obama raakte in november vlot verkozen tot senator.

Lees hier de uitgeschreven tekst.

2. De speech waarmee hij zijn presidentskandidatuur redde

Een video waarin te zien was hoe zijn voormalige priester Jeremiah Wright Amerika vervloekte, dreigde Obama in 2008 de race naar het Witte Huis te kosten. De gemengde afkomst van Obama gaf hem de kans om zich rechtuit tot blanken en zwarten te richten, en in een bevlogen en erg persoonlijke speech legde hij uit hoe ingewikkeld ras en afkomst soms kunnen zijn.

Hij riep op tot begrip voor zijn voormalige pastoor, die opgroeide tijdens de segregatie. En hij haalde ook herinneringen op aan zijn blanke grootmoeder, die bang was als ze een zwarte man tegenkwam op straat. "Deze mensen zijn een deel van mij, en ze zijn een deel van Amerika, het land waarvan ik hou."

Lees hier de uitgeschreven tekst.

3. De speech die geen enkele andere president kon geven

Obama was in de zomer van 2009 de gast in het Midden-Oosten. In een speech in Caïro riep hij op de "cyclus van argwaan en onenigheid" te doorbreken. Hij prees de islam om haar culturele en intellectuele bijdragen aan de beschaving en maakte een scherp onderscheid tussen de islam en de extremisten die in haar naam geweld plegen.

Obama's speech was respectvol én geloofwaardig, dankzij zijn eigen achtergrond - de moslims in zijn familie aan vaderskant en zijn kinderjaren in Indonesië. Hij had het over het "kolonialisme", over de Israëlische "bezetting" van "Palestina" en erkende ook het lijden van de Palestijnse bevolking. Tegelijk verdedigde hij ook het recht van de Joden op een eigen land en wees hij op de vrouwenrechten in de Arabische wereld.

Lees hier de uitgeschreven tekst.

4. De aanvaardingsspeech voor de Nobelprijs

Dat Obama een jaar na zijn verkiezing de Nobelprijs voor de Vrede kreeg, was voor velen een verrassing. De VS waren op dat moment immers nog verwikkeld in de oorlogen in Irak en Afghanistan. Obama kreeg de prestigieuze onderscheiding voor zijn "buitengewone inspanningen om de internationale diplomatie en de samenwerking tussen volkeren te versterken", maar ook voor zijn streven naar de ontmanteling van het kernwapenarsenaal en de hand die hij reikte naar de moslimgemeenschap.

In Oslo verdedigde Obama de "rechtvaardige oorlog".

Lees hier de uitgeschreven tekst.

5. De speech die hij nooit had willen geven

Obama moest tijdens zijn acht jaar in het Witte Huis meermaals reageren op een dodelijke schietpartij. De speech die hij eind 2012 hield na de dodelijke schietpartij in de Sandy Hook-school in Newtown, in de staat Connecticut, was een van de meest memorabele. Een dolle schutter doodde er 28 mensen, onder wie 20 kinderen. "De kinderen die hier gestorven zijn, hadden nog hun hele leven voor zich", zei een zichtbaar geëmotioneerde en gefrustreerde Obama. "Kunnen we oprecht zeggen dat we genoeg doen om onze kinderen - al onze kinderen - te beschemen tegen het kwaad? Ik denk het niet."

Lees hier de uitgeschreven tekst.

6. De speech waar de VS al tien jaar op wachtte

Op 1 mei 2011 werd de meest gezochte man ter wereld, Osama bin Laden, gedood in zijn schuilplaats in Pakistan. In de toespraak waarin Obama de dood van Bin Laden aankondigde, herdacht hij de slachtoffers van de aanslagen van 11 september 2001. "Bijna tien jaar geleden werd een zonnige septemberdag verduisterd door de ergste aanslag op het Amerikaanse volk in onze geschiedenis. De beelden staan op ons netvlies gebrand. Maar de ergste beelden zijn diegene die de wereld nooit heeft gezien: de lege stoel aan tafel, kinderen die moesten opgroeien zonder moeder of vader, ouders die nooit meer de omhelzing van hun kind zouden voelen." 

Obama verwees ook naar de samenhorigheid die ontstond na de aanslagen. "We waren één grote Amerikaanse familie."

Lees hier de uitgeschreven tekst.

7. De speech waarbij Obama even pastoor en gospelzanger werd

Na de schietpartij op een zwarte kerk in Charleston waarbij negen doden vielen, leverde Obama de grafrede tijdens de begrafenis van kerkvoorganger Clementa Pinckney. Obama sprak over de rassenhaat en het wapengeweld, maar maakte vooral indruk toen hij voor een publiek van 5.500 toehoorders Amazing Grace zong. 

Lees hier de uitgeschreven tekst.

8. De meest ambitieuze en radicale speech

Volgens The Washington Post was de speech die Obama gaf in 2015, ter herdenking van de 50ste verjaardag van de mars voor burgerrechten in Selma, zijn meest ambitieuze en radicale. De toespraak werd zowel bij Democraten als Republikeinen lovend onthaald. Zo noemde de belangrijkste speechschrijver van oud-president George W. Bush Michael Gerson de toespraak eentje die "elk kind zou moeten lezen op school". En volgens medewerkers van Obama is het ook zijn favoriete speech, omdat hij het duidelijkst Obama's standpunt over het Amerikaanse exceptionalisme verwoordt. 

Lees hier de uitgeschreven tekst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234