Woensdag 08/12/2021

Academische robbertjes

ROMAN - Sinds zijn debuut Clausewitz in 2010 geldt de Nederlandse auteur Joost de Vries (°1983) als een literaire bolleboos. In dat verhalenlabyrint toonde hij zich een groot liefhebber van erudiete spitsvondigheden en intellectuele raadseltjes. De roman vertelde over de klopjacht op de in vergetelheid geraakte cultschrijver Ferdynand Lefebvre. De Vries demonstreerde brille en souplesse, waardoor vergelijkingen met Harry Mulisch niet uit de lucht waren. Intussen is De Vries ook uitgegroeid tot een toonaangevend en soms gevreesd criticus in De Groene Amsterdammer.

In zijn tweede roman De republiek belanden we alweer in een hoogstaand en intelligent avontuur, waarbij de hele academische wereld op zijn kop wordt gezet én de subplots je om de oren fluiten. De Vries bevestigt onmiskenbaar zijn talent, maar weet daarbij niet steeds maat te houden.

Hitlerstudie

Hoofdpersonage in De republiek is Friso de Vos, een slimmerik die in zijn nopjes is als protégé, slippendrager én vriend van de ongrijpbare Josip Brik. Professor Brik is van alle markten thuis, "gediplomeerd psychoanalist, lacaänist, secretaris van de bond voor anti-derridianen, laat-marxist, vaker-dan-af-en-toe presentator". De link met de alomtegenwoordige Sloveense filosoof Slavoj Zizek is rap gemaakt. Toch is het vooral de Hitlerstudie die Briks grootste speeltuin vormt. Het resulteert in een stroom publicaties in De Slaapwandelaar, tijdschrift voor Hitlerreportages sinds 1991, waar De Vos hoofdredacteur van is.

Wanneer Brik komt te overlijden na een tuimelperte uit een hotelraam, terwijl De Vos zich zwijmelend in een Chileens hospitaal bevindt, gaan de poppen voorgoed aan het dansen. Wie zal de immense literaire nalatenschap onder zijn vleugels krijgen? Philip de Vries, een andere oud-student en fysiek bijna het evenbeeld van Friso, poogt het laken gewiekst naar zich toe te trekken en ontpopt zich tot "Briks lang verloren zoon". Voor De Vos is het alle hens aan dek. Behekst door een mateloze jaloezie vecht hij een robbertje uit met zijn concurrent en verliest hij de pedalen, zeker wanneer hij op een Weens Hitlercongres diens identiteit kaapt. En dan moet hij ook nog de vreemde breuk met zijn geliefde Pippa zien te overstijgen.

Gekibbel over nalatenschappen én identiteitsmaskerades, het zijn hoogst actuele thema's. De Vries geeft er een aparte draai aan. De republiek groeit zo uit tot een wervelende leeservaring, vol verwijzingen naar Mulisch (ja, hij weer), Hitlergrappen, knipogen naar hedendaagse cultuur en vermakelijke literaire spielerei. De Vries maakt kattensprongen tussen diverse literaire genres, van schalkse spionageroman tot vileine campusroman, en deelt ironische sneertjes uit aan collega-schrijvers. Van de nieuwe jonge Nederlandse generatie, met onder meer Philip Huff, Daan Heerma van Voss en Hanna Bervoets, bezit hij in ieder geval de meeste 'fond'.

Joost de Vries, De republiek, Prometheus, 264 pagina's, 17,95 euro.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234