Dinsdag 26/01/2021

Onderwijs

Academici ontvluchten repressie Turkse regering

Opnieuw neemt de Turkse overheid de universiteiten in het vizier. Tegen bijna 150 Turkse universitairen is een arrestatiebevel uitgevaardigd. Het zorgt ervoor dat sommigen naar Vlaanderen willen vertrekken. "Ik vergelijk het Turkije van vandaag met het Chili van de jaren 70."

Meer dan vijftien universiteiten zijn gesloten, duizenden docenten werden op non-actief gesteld en bijna 1.600 decanen moesten hun job minstens tijdelijk neerleggen. Sinds de couppoging van midden vorige maand is de Turkse overheid aan een grootscheepse zuivering begonnen, een waarbij ook de universitairen in het vizier zijn gekomen. Zo werden gisteren nog maar eens arrestatiebevelen uitgevaardigd tegen 146 universitairen uit de centraal gelegen stad Konya en Istanbul. Zij worden ervan verdacht banden te hebben met de prediker Fethullah Gülen, die door president Recep Tayyip Erdogan wordt gezien als het brein achter de mislukte staatsgreep.

Eind vorige maand lieten de Vlaamse universiteiten al verstaan dat zij zich "op korte termijn" gingen beraden over hun relaties met de Turkse universiteiten. Ook werd beslist om de Erasmus-uitwisselingen voor de komende maanden te schrappen. Nu merken zij op dat nogal wat Turkse studenten en academici hulp zoeken en vragen of ze hier een (tijdelijke) job kunnen krijgen. "Ik vergelijk het Turkije van vandaag met het Chili van de jaren 70", zo verwijst Paul De Knop, rector van de Vrije Universiteit Brussel, naar de staatsgreep van Augusto Pinochet en de daaropvolgende dictatuur. "Wij kunnen ons niet afzijdig houden en gaan ons voor de Turkse academici inzetten."

Gastprofessor worden

KU Leuven-rector Rik Torfs veroordeelt de nieuwste arrestaties. Hij geeft aan dat een land zonder onafhankelijke academici geen toekomst heeft en stelt veel hulpvragen te hebben ontvangen. "We wijzen hen erop dat ze bijvoorbeeld op uitnodiging kunnen overkomen als gastprofessor. Maar wat kun je verder als universiteit doen tegen zo'n regime? Wij hebben een duidelijke positie ingenomen, net als de andere Europese en Vlaamse universiteiten. Maar ik vrees dat meneer Erdogan zich niet door ons laat beïnvloeden."

Ook de UAntwerpen en de UGent hebben enkele vragen van Turken ontvangen. Zij komen bijvoorbeeld binnen via het programma Scholars at Risk. Academici die zich bedreigd voelen, kunnen daarmee hulp zoeken. "Wij gaan de vragen individueel bekijken", zegt UGent-woordvoerster Stephanie Lenoir. "Dat kan bijvoorbeeld gaan om een aanvraag voor gemeenschappelijk doctoraat met een van onze onderzoekers tot een professor die aangeeft dat hij daar niet meer aan de bak kan."

Uitreisverbod

Wel blijft het bijzonder lastig voor Turkse universitairen om naar het buitenland te reizen. Na de couppoging kregen alle academici een uitreisverbod opgelegd, waardoor zij elders niet aan de slag konden gaan. Eind vorige maand werd dit verbod door de Turkse Hoge Raad voor Onderwijs enigszins versoepeld. Nu kunnen academici wel naar een ander land vertrekken, maar zij moeten daarvoor wel toestemming krijgen van hun rector.

Het angstklimaat in Turkije kan volgens verschillende buitenlandse experts voor een grote uittocht zorgen. Niet alleen in Vlaanderen, maar ook in bijvoorbeeld Zweden krijgen universiteiten aanvragen van Turkse academici. "Enkele van de allerbeste onderzoekers zoeken al werk in het buitenland", zei Paul Levin, directeur van het Turkije-instituut van de universiteit van Stockholm, eerder tegen de Amerikaanse nieuwswebsite Inside Higher Ed. "Op lange termijn, en we zien daar nu het begin van, zal er in Turkije een braindrain optreden."

***

Koerden demonstreren in Antwerpen

Belgische Koerden hebben van het Antwerpse stadsbestuur de toestemming gekregen om vandaag een betoging te houden door de stad. Dat bevestigt Philippe Beinaerts, woordvoerder van burgemeester Bart De Wever (N-VA). Het thema van de manifestatie is 'Vrijheid voor het Koerdische volk'.

Voor de manifestatie heeft het stadsbestuur enkele bijzondere voorwaarden opgelegd. Zo mag er niet afgeweken worden van het vooraf vastgelegde parcours, en mogen er geen expliciete provocaties zijn aan het adres van Antwerpse aanhangers van Erdogan. "Het is niet de bedoeling dat het Turkse conflict in de straten van Antwerpen wordt uitgevochten", zegt Beinaerts. "Daarom die extra voorwaarden. Dit gaat niet om het beknotten van de vrije meningsuiting, maar wel over het garanderen van de openbare veiligheid."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234