Vrijdag 15/11/2019

IS-terreur

Abu Bakr al-Baghdadi is dood. Wat nu met IS?

Abu Bakr al-Baghdadi. Beeld AP

De dood van de onbetwiste leider van IS kan een grote klap voor de terreurbeweging zijn op het moment dat haar vele duizenden aanhangers hopen op een heropleving. 

De Koerden houden zo’n 10.000 IS-strijders gevangen, en waarschuwden dat die mogelijk zouden ontsnappen als hun bewakers zich op binnenvallende Turkse militairen zouden moeten richten. IS-aanhangers, waarvan er nog altijd duizenden vrij rondlopen in het grensgebied tussen Irak en Syrië, hoopten van de onrust gebruik te maken om zichzelf te herorganiseren.

Een vergelijk tussen Turkije, Rusland, de VS, met stilzwijgende goedkeuring van Syrië, heeft voor een voorlopige wapenstilstand in het noordoosten gezorgd. De Koerden zijn tot nu toe in staat gebleken de gevangen IS-strijders grotendeels vast te houden, al ontsnapten wel zo’n 750 vrouwen en kinderen – familieleden van strijders. De regio blijft uiterst instabiel, en de IS-gevangenen zijn een tikkende tijdbom: de Koerden kunnen ze niet eeuwig vasthouden. Binnen de muren van het grootste gevangenenkamp hebben IS-aanhangers inmiddels grotendeels zelf de touwtjes in handen, delen lijfstraffen uit, handhaven islamitische wetgeving. De ideologie blijft onverminderd sterk.

Op eigen houtje 

De vrees is niet zozeer een heropleving van IS waarbij het opnieuw een groot gebied verovert, maar een hernieuwde capaciteit om aanslagen te plegen, de regio instabiel te houden, en ook westerse doelwitten aan te vallen. Bovendien laten jihadistische eenlingen wereldwijd zich inspireren door IS om op eigen houtje aanslagen te plegen.

De enige keer dat Baghdadi in het openbaar trad, deed hij dat middels een lange speech in de Grote Moskee van Mosul in 2014, nadat IS de stad had ingenomen. Voorzien van lange baard, vrome dictie en zwart gewaad die deden denken aan vervlogen tijden in islamitische overlevering kroonde hij zichzelf kalief Ibrahim en beloofde een islamitische staat naar het voorbeeld van de profeet Mohammed. Voor sympathisanten was het bijna alsof er een nieuwe profeet aan het woord was, en jihadisten wereldwijd putten hoop uit zijn verschijning.

Een bestelbusje in het dorp Barisha is tot schroot herleid tijdens de Amerikaanse aanval op IS-leider Abu Bakr al-Baghdadi. Beeld AFP

Al Qaida in Irak

Islamitische Staat heeft laten zien dat zij rekening houdt met tegenslagen: Baghdadi zelf kreeg de leiding over de beweging toen zijn voorganger in 2010 werd gedood bij een Amerikaans-Iraakse operatie. Dat was in een andere tijd, toen IS nog Al Qaida in Irak heette en zich ondergronds hield.

Dat is voor IS-aanhangers het best denkbare scenario: dat een opvolger met geloofwaardigheid snel opstaat, verder gaat met pogingen de beweging nieuw leven in te blazen, en in staat is om nog jaren de regio en het westen te bestoken met sporadische aanslagen.

Maar een kalief die vanuit de Grote Moskee in Mosul de hervestiging aankondigt van een islamitische heilstaat onder zijn leiding, met ambities voor heerschappij over de Arabische wereld, dat zal de wereld voorlopig niet meer zien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234