Donderdag 01/10/2020

'Absurd dat de overheid ons niet ondersteunt'

Noem hen niet naïef, ze hebben ervaring met opvang. Wat Guido en Daniëlle niet hadden verwacht, is dat het in huis nemen van twee jonge Syriërs veel meer vraagt dan een bordje bijzetten. 'De buspas hebben we dan maar zelf betaald.'

Guido (68) en Danielle (63) zijn een zorgzaam koppel, dat zie je zo. "Ik zal een potje koffie zetten", zegt Guido. "Vertel jij maar, Daniëlle." Dus legt Daniëlle uit hoe zij, geraakt door de beelden van het vandaag ontruimde kamp in het Maximilaanpark, spontaan naar het centrum van Brussel zijn gereden. "Een vrijwilliger vroeg: 'Wat komen jullie doen?' Ik zei: 'Gastvrijheid aanbieden.'" De vier grote kinderen hebben al lang een eigen stek, plaats is er genoeg in dit rijhuis in Dilbeek. "En je hebt er geen last van", zegt Guido. "Je moet ze alleen leren sorteren."

Eerst deden ze navraag bij Vluchtelingenwerk Vlaanderen, waar kandidaten voor opvang zich kunnen melden. Maar dat aanbod is enkel gericht op al erkende vluchtelingen en niet-begeleide minderjarigen. Daar namen Guido en Daniëlle geen genoegen mee. "De toestand in dat kamp was schrijnend."

'Absurd en ontmoedigend'

Ervaring met opvang hadden zij al. Eerder bleven er in dit gezin met de keuken in warm hout en een bewust verwilderde tuin een pleegkind, een jongen uit een instelling en iemand die na verblijf in een psychiatrische instelling weer moest leren op eigen benen te staan.

Wat zij niet wisten, is dat een kandidaat-vluchteling die geen beroep doet op Fedasil, ook afstand doet van alle diensten die in een asielcentrum worden aangeboden: geen zakgeld, geen pas voor het openbaar vervoer, geen lessen Nederlands, geen begeleiding in de asielprocedure.

De kosten voor logement en voeding zien zij niet als een probleem. Maar ze willen Mohamed (21) en Ayham (24) meer bieden dan bed-bad-brood. "De buspas hebben we dan maar zelf betaald." Voor de taallessen werd een Marokkaanse kennis aangesproken die zowel Frans als Arabisch kan. De zus van Guido komt aan huis Nederlandse les geven. Met integratie, vindt Guido, moet je zo snel mogelijk beginnen.

Ze hebben het uitgerekend: wat zakgeld, openbaar vervoer en taallessen kosten 94 euro per maand. Dat maakt 188 euro voor de twee jongens samen. Hun dochter Elke plaatste een oproep tot geldinzameling op Facebook. De eerste reacties lopen binnen: vrienden en kennissen die bereid zijn om maandelijks te sponsoren. Hoe lang, dat kunnen ze niet zeggen. Als je hier aan begint, zegt Guido, "moet je niet beginnen rekenen". Maar hij noemt het "absurd" en "ontmoedigend" dat gezinnen die vrijwillig opvang bieden, niet ondersteund worden. "Het is hier toch beter dan in zo'n centrum?"

Dankbaar

Fedasil vangt op dit moment bijna 23.000 vluchtelingen op. In de pre-opvang, bedoeld voor kandidaat-vluchtelingen die wachten op hun asielaanvraag, is plaats voor 625 mensen (er blijven bijna elke avond bedden leeg). "Opvang is een vrije keuze", zegt Fedasil-woordvoerster Mieke Candaele. "En wie daar niet voor kiest, verliest ook de dienstverlening."

Na de ontruiming van het tentenkamp in Brussel werden 259 vluchtelingen ondergebracht bij gastgezinnen. Vijfhonderd kandidaten hebben zich gemeld bij het Burgerplatform dat de opvang coördineert. Maar van een opvangcrisis is geen sprake, zegt Candaele. "We slagen er in om iedereen die dat vraagt een plaats te geven."

Professionele hulporganisaties zoals UNHCR hebben burgers die willen helpen afgeraden om zomaar een vluchteling in huis te nemen. Wie gevlucht is, heeft vaak traumatische ervaringen achter de rug die gedrag en reacties kunnen beïnvloeden. Bovendien wordt een aanzienlijk aantal asielzoekers afgewezen, en moeten zij het land weer verlaten. Dat is nog moeilijker als er emotionele banden zijn gesmeed met het gastgezin.

Mohamed en Ayham spreken al van "mama Daniëlle" en "our home". "We zitten hier goed, maar de overheid is ons vergeten." Ze willen geen geld, zeggen ze, "geen briefjes in onze handen. Werken, dat wel. En steun voor Guido en Daniëlle." Ze drinken lokaal gebrouwen kriekbier en vertellen over hun barre reis, ondertussen tokkelend op hun Lyca-telefoon, genoemd naar de goedkope internationale operator. "Mijn vader in Syrië", zegt Ayhan, "is mijn gastgezin zo dankbaar. Hij zei: als al deze ellende achter de rug is, komen jullie maar ontspannen in Syrië. Jij, Daniëlle en Guido."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234