Woensdag 28/10/2020

ABS, zweep van de boeren

Boze boeren van het Algemeen Boerensyndicaat trokken gisteren met hun tractoren de straat op uit protest tegen de lage prijzen van melk en varkensvlees. De grotere Boerenbond bleef bewust aan de kant en keek tevreden toe hoe de kleine bond het vuile werk opknapte. Dat geeft hen pasmunt voor de verdere onderhandelingen met de overheid.

Voorzitter van het Algemeen Boerensyndicaat (ABS), Hendrik Vandamme, meldde gisteren tevreden te zijn met de opkomst bij de acties. "Op bepaalde plaatsen hebben actievoerders voor een korte tijd de snelweg bezet, omdat ze meer wilden doen dan alleen pamfletten uitdelen, maar door een goed overleg met de wegpolitie, is de hinder beperkt gebleven."

Vandamme herhaalde dat het ABS "geen Franse toestanden" wil en voorlopig geen nieuwe acties plant. "We willen het overleg een kans geven", zei Vandamme, die toevoegde dat ABS zeker bereid is om opnieuw rond de tafel te gaan zitten met federaal minister van Landbouw Willy Borsus (MR). "Als er geen regulering of marktondersteuning komt vanuit Europa, dan gaan we van crisis naar crisis leven."

Terwijl de laatste acties van het Algemeen Boerensyndicaat nog bezig waren, maakten de verzamelde Belgische landbouworganisaties, waaronder het ABS en de Boerenbond, in een mededeling duidelijk dat ze op één lijn staan: met de huidige prijzen is het moelijk voor familiale landbouwbedrijven om te overleven. In Vlaanderen waren leden van het ABS de straat op getrokken om die boodschap kracht bij te zetten, de Boerenbond hield het op een oproep aan de consument om grootwarenhuizen onder druk te zetten om de boeren een eerlijke prijs te betalen. Het gaf aan het relatief kleine ABS meteen de stempel van radicale vakvereniging.

ABS, dat wat in de schaduw staat van de alomtegenwoordige Boerenbond, telt vooral leden bij familiale landbouwbedrijven en staat voornamelijk in Oost- en West-Vlaanderen sterk. Ze noemen zichzelf het tweede grootste boerensyndicaat in Vlaanderen, maar is samen met de Boerenbond nagenoeg de enige die alle sectoren vertegenwoordigt. Beide werken veel samen, de jongste tijd zelfs dagelijks, zo laat de Boerenbond weten. Bij onderhandelingen op Vlaams, Belgisch en Europees niveau zit het ABS rechtstreeks of onrechtstreeks mee rond de tafel, maar de macht ligt toch bij de veel grotere Boerenbond.

Wagonnetjes aan de locomotief

Experts vermoeden dat de acties van het ABS de goedkeuring hebben van de Boerenbond, maar die wil dat niet gezegd hebben. Daar valt te horen dat er eensgezindheid over de boodschap is, maar niet over de manier waarop die ingevuld wordt. Het geeft de Boerenbond wel de mogelijkheid om aan de onderhandelingstafel met Vlaams minister van Landbouw Joke Schauvliege (CD&V) of haar federale collega Borsus (MR) fijntjes te wijzen op de eigen kalme aanpak, maar tegelijkertijd op de nervositeit bij landbouwers die kan omslaan in acties zoals er vandaag waren. Op die manier kan de Boerenbond zijn wagonnetjes aan de locomotief van het ABS hangen.

Voor grote organisaties als de Boerenbond, die zowel een syndicale als een commerciële functie heeft, is het veel moeilijker om scherp uit de hoek te komen. Niet zo voor kleine partijen. Die kunnen het zich, net als in de politiek, permitteren om extremere standpunten in te nemen. Hun draagvlak is namelijk veel kleiner dan dat van de grotere partijen, waardoor ze minder rekening hoeven te houden met de verschillende groeperingen binnen hun partij.

Precies wat je kon vaststellen bij de recente zaterdagstaking van het Autonoom Syndicaat van Treinbestuurders (ASTB), een kleinere, niet-erkende spoorbond. "Het ASTB vertegenwoordigt de belangen van een specifieke groep, de treinbestuurders, in tegenstelling tot de grotere bonden", legt onderzoeker Stan De Spiegelaere van het European Trade Union Insitute uit. Dat onderzoekscentrum hangt af van het Europees Verbond van Vakverenigingen. "Ze worden niet altijd aanvaard als gesprekspartner en omdat ze geen andere hefbomen hebben moeten dus wel harde acties voeren."

Kleine hond met scherpe tanden

Na één staking schortte het ASTB het plan om elke zaterdag van de zomervakantie actie te voeren op, naar eigen zeggen onder druk van de politiek en de NMBS, maar kondigde het wel meteen harde acties aan in september.

De kleine hond kan zijn scherpe tanden dus meteen in een ander been zetten zonder eerst toestemming aan zijn baasje te vragen, maar dat houdt evengoed risico's in. De top van een kleinere organisatie mag dan wel heil zien in kalmte en overleg, als een harde kern daar geen oren naar heeft loopt een organisatie het gevaar door zijn eigen leden ingehaald te worden. Die vrees kan er ook bij het Algemeen Boerensyndicaat zijn, denken critici. Een harde kern met lokale steun die het ABS zich niet kan veroorloven te verliezen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234