Woensdag 30/09/2020

Abke Haring gaat echte dialoog aan in 'Linoleum/Speed'

Brussel l Theatermaakster en actrice Abke Haring versterkt vanaf 2010 de rangen van het Antwerpse stadstheater, Het Toneelhuis. Maar alvorens het zover is, staat ze morgen voor het eerst sinds lang nog eens met een eigen creatie op de planken: Linoleum/Speed, een voorstelling over het gezin en de onmogelijkheid om tot een gesprek te komen.

Door Liv Laveyne

"Heftig, maar vooral ook fijn om weer zelf dingen te maken", zegt Abke Haring als we haar na de repetitie omstreeks middernacht spreken over haar nieuwste productie Linoleum/Speed. De afgelopen jaren was Haring vooral te zien als actrice onder meer in Mefisto for ever en Atropa, twee regies van Guy Cassiers bij Het Toneelhuis die een uitgebreide internationale tournee kenden. Het is geleden van Hoop, geselecteerd voor Het Theaterfestival 2006, dat ze nog eens met eigen werk op de planken staat.

"Dit is heel andere koek dan een sms'je krijgen dat je zegt waar je precies moet zijn en wanneer voor de repetitie of de voorstelling. De verantwoordelijkheid die nu plots weer op mijn schouders rust, weegt zwaar, maar dat maakt het ook des te meer lonend als het lukt."

Enkele maanden geleden raakte bekend dat, na het vertrek van enkele jonge makers (Lotte van den Berg, Wayn Traub en Sidi Larbi Cherkaoui) bij Het Toneelhuis, Abke Haring werd aangetrokken als één van de nieuwe vaste gezichten. "De bedoeling is om er eigen werk te maken, maar daarnaast zal ik blijven acteren in producties van andere regisseurs, zoals van Guy (Cassiers). Ik wil mijn beide theaterpersoonlijkheden, als maakster en actrice, verder ontplooien. Ik leer van het ene voor het andere. Door te acteren in Guy zijn stukken steek ik veel op over het spelen voor de grote zaal, het acteren met micro's, het technische circus dat daarbij komt kijken. Die ervaring gebruik ik voor de kleine dingen die ik zelf wil maken."

De kunst van het communiceren

Abke Haring, van Nederlandse komaf, studeerde in 2002 af aan Studio Herman Teirlinck. Na haar eindwerk Nageslachtsfarce/Genocide, een solo over het ziekbed van haar stervende moeder, werd ze meteen als de grote theaterbelofte binnengehaald. Ze speelde onder meer in Turista' en Het kouwe kind van Luk Perceval en maakte bij Theater Antigone Maison fragile over kunstenares Louise Bourgeois.

Het gezin, het omgaan met de dood, de eenzaamheid in gedwongen gezelschap en het gebrek aan communicatie zijn de thema's die steevast in Harings werk terugkomen. De titel Linoleum/Speed verwijst naar de vloerbedekking die bij Haring in het ouderlijke huis lag en nog altijd ligt. "Onverslijtbaar materiaal dat bijzonder veel kan hebben. Mijn werk is niet expliciet autobiografisch, maar je neemt je eigen ervaringen natuurlijk wel mee: het is mijn bagage en soms mijn ballast. Het gezin is de bakermat van je bestaan, daar leer je hoe te communiceren en op te groeien tot een sociaal wezen. Of net niet."

Claustrofobisch

Een gezin, een huis: in Harings theater staat het nooit symbool voor een gezellig samenzijn. Integendeel, vaak krijgt het claustrofobische allures of wordt het zelfs letterlijk verstikkend. In Kortstond liet ze acteur Jorgen Cassiers het huis vertolken, in Hoop liet ze een benzinemotor minutenlang sputteren tot de zaal zich vol uitlaatgassen vulde.

Haar vaste scenograaf Jean Bernard Koeman heeft ook nu weer een opzienbarend decor ontworpen dat Haring het liefst nog met een waas van geheimzinnigheid omhult. "Het is voor mij een hele tocht geweest om ervan te leren houden. Net als in Kortstond is het een heftig decor, waar je als acteur niet los van kunt komen. Dwingend zoals een opvoeding kan zijn", aldus Haring.

Met Linoleum/Speed brengt Haring naar eigen zeggen voor het eerst een echte dialoog. Ze staat daarbij samen met actrice Marlies Heuer op de scène. Haring leerde Heuer kennen tijdens de Toneelhuisproductie Atropa, naar een tekst van Tom Lanoye gebaseerd op Euripides' De Trojaanse vrouwen. "Ik vertolkte daarin de rol van Klytamenestra, Marlies speelde mijn moeder Hekabe. De enige communicatie tussen ons bestond erin dat ik haar vanuit mijn ooghoeken langdurig aankijk en ik haar armen sterf. We hebben elkaar vooral leren kennen in de coulissen. Zij is een vrouw met een ongelooflijk gevoel voor humor, de perfecte aanvulling op mijn zwartgallige gedachten", lacht Haring. "Het is geen vanzelfsprekendheid om tot een dialoog te komen, maar Marlies is echt samen met mij in deze productie gedoken. Ik heb veel vragen aan haar gesteld en zij aan mij. Ik vermoed dat ik ongelooflijk vermoeiend ben om mee samen te werken want ik kan vaak niet anders dan vaag zijn. Ik vind het moeilijk om aan mensen uit te leggen wat ik maak. Waar staat mijn theater voor? Hoe leg je dat uit? Waar begin je? Met koffie."

28 februari en 3 en 4 maart in Kaaitheaterstudio's, Brussel. Daarna op tournee. www.kaaitheater.be.

Theatermaakster Abke Haring:

Ik neem mijn eigen ervaringen mee in mijn werk. Ze zijn mijn bagage én mijn ballast

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234