Dinsdag 26/10/2021

AB InBev megadonor van VS-politici

De Amerikaanse vestiging van de Belgisch-Braziliaanse biergigant AB InBev is een van de grootste donoren van partijen in de VS, zowel in 2012 als nu. Tussenin investeerden ze ook miljoenen om te lobbyen in het Congres. De OESO gebruikt de brouwer als voorbeeld om te waarschuwen voor de 'uitholling van democratische besluiten door transnationale bedrijven'.

"Globale ondernemingen met buitenlandse hoofdzetels gaven 18 miljoen dollar (16 miljoen euro) uit om de uitkomst van de presidents- en Congresverkiezingen in 2012 te beïnvloeden. Anheuser-Busch, eigendom van de Belgische biergigant InBev, schonk toen 717.000 euro (verdeeld over Democraten en Republikeinen, die iets meer kregen, MR)", schrijft de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) in een nieuw rapport over de financiering van onze democratieën.

Daarmee was de Belgisch-Braziliaanse biergigant de op een na grootste multinationale donor met buitenlandse hoofdzetel, na de Zwitserse bank UBS en voor de Britse wapenproducent BAE Systems. Uit aparte verslagen van de Federal Election Commission (onafhankelijke kiescommissie), die De Morgen kon inkijken, blijkt dat de VS-vestiging van de brouwer in deze verkiezingen al klaarstaat met een verkiezingskas van bijna een miljoen euro.

Die cash werd verzameld in zijn eigen Politiek Actiecomité (PAC), een politieke vzw die geld mag verzamelen via werknemers en aandeelhouders, en vervolgens verdeelt onder politici - in de hoop dat ze de belangen van de firma dienen.

Anheuser-Busch legt zijn geld bewust in de mandjes van politici uit beide partijen om federale wetgeving - zoals alcoholregulering, -distributie en -accijnzen - te beïnvloeden. De brouwer geeft daartoe zelfs méér geld uit om te lobbyen in het Congres dan tijdens de presidentsverkiezingen.

Vorig jaar investeerde hij volgens het Senate Office of Public Records liefst 3,2 miljoen euro aan beïnvloeding van Huis en Senaat, zowel rechtstreeks als via lobbyfirma's zoals Capitol Legislative Strategies. Ook in de jaren daarvoor werden gelijkaardige monsterbedragen aan lobbying geïnvesteerd.

Regels omzeilen

De OESO gebruikt AB Inbev als een van de voorbeelden hoe buitenlandse ondernemingen in natiestaten soms meer invloed hebben op het maken van wetten dan lokale kiezers. VS-politici mogen net om die reden geen direct buitenlands geld ontvangen. Maar deze regel wordt volgens de OESO gewoon omzeild door te doneren via de lokale vestiging. "Het is virtueel onmogelijk om te verzekeren dat deze vestigingen werkelijk onafhankelijk zijn van hun buitenlandse moederfirma's", schrijven de OESO-rapporteurs.

Omdat de onrechtstreekse geldstromen van transnationale ondernemingen naar nationale politici in omvang toenemen is de OESO bezorgd over de gevolgen voor democratieën. "Als publiek beleid gekaapt wordt door privébelangen worden de marktregels en -opportuniteiten omgebogen om enkelen te bevoordelen en de belangen van velen te schenden", schrijft OESO-secretaris-generaal Angel Gurria. "De gevolgen zijn de uitholling van democratisch bestuur, sociale cohesie en gelijke kansen voor allen maar ook de afname van vertrouwen in de democratie zelf."

Het succes van anti-establishmentkandidaten Bernie Sanders en Donald Trump, die in deze verkiezingscyclus partijfinanciering als kop van Jut nemen, vormt daar een bewijs van.

Anheuser-Busch is het niet eens met de OESO-kritiek. "Zoals veel bedrijven oefenen wij ons wettelijk recht uit om deel te nemen aan het politieke proces", reageert Doug Bailey, vicepresident van US Industry Affairs. "Dat omvat politieke giften binnen de krijtlijnen van de wet en, in lijn met ons bedrijfsbeleid, het steunen van politieke kandidaten die zich inspannen voor economische ontwikkeling." Bailey zegt dat Anheuser-Busch een team overheidsrelaties inzet "om te verzekeren dat de beleidsmakers de standpunten begrijpen rond thema's die effect hebben op onze industrie". Een public affairs-team onderhoudt dan weer "een open lijn met belanghebbenden, waaronder verkozen politici".

Ethische vragen

Toch blijft de OESO met ethische vragen zitten. Ze zal een werkgroep oprichten met parlementsleden die partijfinanciering door bedrijven met buitenlandse zetels internationaal onder de loep moet nemen.

Voor België zal Kamerlid Dirk van der Maelen (sp.a) toetreden. "De OESO is moedig om een vinger op deze wonde te leggen", zegt hij. "Transnationale bedrijven zijn geen liefdadigheidsorganisaties maar proberen wetgeving te sturen die zowel in de VS, in Europa als elders gevolgen heeft voor de belastingbetaler, zoals het transnationale vrijhandelsverdrag TTIP. Ze financieren politici uit eigenbelang. Op een dag verwachten ze altijd een pay back-moment."

Een voorbeeld is hoe het Congres nu werkt aan de Craft Beverage Modernization and Tax Reform Act, een wet die VS-brouwers belastingvermindering zou geven. Ze werd in de Senaat ingediend door Republikeins senator Roy Blunt, wiens campagne onder meer in 2013-'14 26.500 euro kreeg van Anheuser-Busch.

Bailey van Anheuser-Busch ziet daar geen graten in. "Al onze activiteiten beantwoorden aan de hoogste ethische en transparantiestandaarden, alsook aan de letter en geest van alle wetten en regels inzake partijgiften en lobbying."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234