Zondag 27/09/2020

Ab Fab zal nooit vergaan

Voor een hele generatie vrouwen die elkaar sweetie darling noemen, is Absolutely Fabulous geen tv-serie maar een monument. Nu worden Patsy en Edina eindelijk nog eens tot leven gewekt, voor een film die woensdag bij ons in de zalen komt. Even nostalgietrippen met de hoofdactrices.

De lobby van een chique hotel in Londen. Collega-journalisten hangen verveeld naar hun schermpjes te staren, pr-meisjes lopen zenuwachtig heen en weer en komen zich nog een keertje excuseren. De planning is wat uitgelopen. Een uurtje later volgt nog een belangrijke mededeling. Tijdens de volgende interviewsessies mogen er geen selfies meer worden genomen met de interviewees. "Als er te veel tijd opgaat aan het nemen van foto's, blijft er geen tijd meer over voor het interview." We worden bedankt voor ons begrip, er volgt nog een rondje excuses voor dit vreselijke ongemak. De ironie van de situatie lijkt iedereen te ontgaan, maar het is een scène die zo uit Absolutely Fabulous anno 2016 zou kunnen komen: een journaliste die door haar jacht op de beste selfie huiswaarts keert zonder interview. Want in de wereld van Ab Fab primeert uiterlijk vertoon altijd op inhoud.

De interviewees, dat zijn Jennifer Saunders en Joanna Lumley, de actrices die als het onsterfelijke duo Edina en Patsy dit najaar hun debuut maken op het grote scherm.

De BBC lanceerde de tv-serie Absolutely Fabulous in 1992, als een genadeloze parodie op de dolgedraaide hypemachine van mode, media en celebrities. Hoofdpersonage is Edina Monsoon, die iets vaags doet in public relations. Wanneer haar ernstige, verantwoordelijke dochter opmerkt dat ze haar moeder nog nooit echt iets heeft zien doén, antwoordt Edina "Ik doe pr. Je weet wel. Dingen. Mensen. Plaatsen. Concepten." In de film wordt haar jobbeschrijving door Edina samengevat als 'Bono een bril doen dragen' en 'Sting naar het regenwoud sturen'. Iemand die als levensdoel heeft om bekende mensen bekender te maken, en het talent heeft om onbeduidende dingen heel belangrijk te maken, dat is de dankbare voedingsbodem waar de serie vijf seizoenen lang doldwaze verhaaltjes op bouwde.

Edina vormt een disfunctioneel duo samen met partner in crime Patsy Stone, een moderedactrice bij een glossy magazine, die niets uitvreet behalve drinken, kettingroken, drinken, shoppen, drinken, mannen versieren en af en toe wat wit poeder snuiven. De chemie tussen de twee maakte van Ab Fab een culthit.

Sweetie darling

Zoals elk gezelschap een man telt die graag Monty Python-sketches reciteert, zijn er tal van vrouwen die het nooit beu worden om Ab Fab-oneliners af te vuren, hun vriendinnetjes met getuite lippen 'sweetie darling' noemen, en een lastige situatie afsluiten met "Yeah, cheers, thanks a lot."

Zelfs wie niet vertrouwd is met het nineties tv-fenomeen kreeg voldoende kansen om die schade in te halen, dankzij een aantal reünie-afleveringen en gelegenheidsspecials die tot 2012 Ab Fab op gezette tijden terug tot leven wekten.

De aangekondigde terugkeer van het duo bracht zelfs een hype van jewelste op gang. Al jaren kreeg bedenkster Jennifer Saunders (naar eigen zeggen "de ergste uitsteller ter wereld") de vraag voorgeschoteld wanneer er nu eindelijk een film zou komen ("Nooit", was haar standaardantwoord). Zodra er toch witte rook uit de schouw kwam, werd elk klein detail over de film in de Britse pers opgeblazen tot wereldnieuws. Zeker zodra Kate Moss gespot werd op de set. Dat Kate Moss sterft in de film, schreven de tabloids. Dat ze een jurk droeg die ze ooit van haar ex-liefje Johnny Depp had gekregen, schreef een andere. Dat het een reproductie was van die jurk maar niet de echte jurk, lazen we ergens anders. Enfin, u snapt het idee. Een mediahype, dus. En goeie pr.

Ab Fab moet dé bioscoophit van het najaar worden, en als onderdeel van dat grote promo-offensief geven Lumley en Saunders interviews aan de lopende band. Dus zitten we hier in die lobby in Londen, nog wat te wachten. Er zijn prachtige cupcakes met suikerstokjes in de vorm van uitgedrukte sigaretten als decoratie. Niemand die het kan laten om deze kunstwerkjes te instagrammen. Er zijn Coca Cola Light-flesjes met de beeltenis van Patsy en Edina op. Er zijn Patsy & Edina-maskers, om toch nog een thematische selfie de wereld in te sturen. Als geschenk krijgen we een fles wodka van de sponsor mee naar huis en een cocktailshaker met het Ab Fab-logo. It's pr,sweetie darlings. De wereld die Ab Fab zo lekker genadeloos op de korrel nam, heeft de sterren een beetje platgeknuffeld, zo lijkt het.

Ook de verzamelde journalisten, die allemaal samen een luttele 17 minuutjes krijgen om vragen te stellen aan Lumley en Saunders, blijken een beetje te dol op Ab Fab. Het resultaat: een gezellig babbeltje met de twee uiterst lieve, charmante, grappige vrouwen. Er wordt veel gelachen. Maar een echt interview: vergeet het.

Tegenpolen

Op een of andere manier lijken de twee actrices hun personages ook nooit meer echt helemaal van zich af te schudden. Nog voor het interview start, springt Lumley recht om iedereen een glas water in te schenken. "This is my favourite", zegt ze verrukt. "I just love this Badoit." De vrouw naast me komt al niet meer bij van het lachen. Het is niet eens komisch bedoeld, maar iets in de uitdrukking, de diepe stem en het posh accent van Lumley volstaat al om het gezelschap te charmeren.

Op de eerste vraag - waarom het zolang duurde voor deze film er kwam - hebben we het antwoord al tien keer in de Britse pers gelezen. Saunders vond het gewoon makkelijker om telkens weer nieuwe tv-afleveringen te maken. "Het lijkt of we nooit gestopt zijn met de televisiereeks en de specials. We zijn allemaal druk bezig, het is qua planning gewoon veel lastiger om een film rond te krijgen. Op een gegeven moment is Johanna gewoon aan iedereen beginnen zeggen dat ik bezig was aan een film. Om me wat op te jagen."

Lumley grinnikt: "Dat is de enige manier om haar in gang te krijgen."

Saunders: "Er bleek meteen veel interesse van filmmaatschappijen, dus toen kon ik er niet meer onderuit. We zijn al zo vreselijk oud, ik kon het niet blijven uitstellen. Iedereen bleek beschikbaar, en er was nog altijd niemand dood."

Terwijl Lumley een en al charme is en een kamerbrede glimlach tentoonspreidt, is Saunders' humor kurkdroog. Ze zijn ontroerend, samen. Tegenpolen, zoals elk perfect op elkaar afgestemd komisch duo. Lumley, 70 jaar en nog steeds ijzingwekkend mooi, is het ranke ex-model, de ex-Bondgirl met een leven vol glamour achter de rug. Een wereld ver verwijderd van Saunders, 58, die uit dezelfde comedyscene voortkomt als de makers van harde satire als Blackadder, The Young Ones en Bottom. Saunders is naast actrice ook de schrijfster en medeproducer van Absolutely Fabulous. Ze verzon in 1990 al samen met Dawn French een embryonale versie van wat Ab Fab zou worden in het sketchprogramma French & Saunders.

Volgens Saunders was het de grootste uitdaging om van de sitcom, die het vooral moet hebben van snelle situatiehumor en oneliners, een volwaardig verhaal te maken. Saunders : "Het is veel moeilijker om de energie hoog te houden in een hele film. Er moest een spanningsboog zijn, een lijn die je de hele film volhoudt. In de serie springen we vaak van de ene situatie naar de andere, en al die kleine 'vlekjes' hoeven niet eens helemaal opgelost te worden. Maar dat fragmentarische werkt niet in een film. We hadden echt een begin en een einde nodig."

"Maar Jennifer schrijft sowieso altijd te veel", zegt Lumley. "Uit elke aflevering moesten we 20 minuten wegknippen. Als we haar lieten doen, duurde elke aflevering een uur."

Saunders: "We hebben dus nog heel veel materiaal op overschot. Dat kunnen we allemaal nog recycleren." Ik hoor op mijn tape hoe de hele zaal schaterlacht. Heeft iedereen die fles wodka al op, of klinkt gewoon alles uit de mond van Lumley en Saunders heel erg onbedoeld grappig?

Queen Kate

Voor tv-makers die gewend zijn aan beperkingen qua tijd, plaats, geld, opende de langspeelfilm een wereld aan mogelijkheden. De personages die al larger than life waren geworden, mochten eindelijk uit hun kleine lowbudgetstudiodecors breken. "We wilden graag naar het zuiden van Frankrijk, dat was snel beslist", lacht Saunders. "En de rest van de plot volgde vanzelf. We dachten na over wie de ultieme droomklant zou zijn voor Edina, en dat is natuurlijk Kate Moss. Zodra we wisten dat zij meedeed, viel alles op zijn plaats."

Kate Moss staat voor alles wat cool is in Londen, en ze is alles wat Edina wil zijn maar niet is. Lumley: "Het wereldvreemde, dat is wat Patsy en Edina als personages zo leuk maakt. Edina denkt echt dat ze maar even nonchalant met Kate een praatje moet slaan, en dat Kate meteen zal zeggen 'O, ik wil zo graag met jou samenwerken'. Hun leven is opgebouwd uit totale fictie, ze zijn elk realiteitsbesef kwijt. Dat maakt hen een beetje tragisch en vooral erg grappig."

Saunders: "Edina wil gewoon zo graag cool zijn. Maar ze is het niet en zal het nooit worden. Dat herkennen we toch allemaal een beetje in onszelf. Hoe harder je je best doet om erbij te horen, hoe minder het lukt."

Lumley: "Ze zijn ook zo heerlijk schaamteloos. Hoe Edina haar dertienjarige kleindochter inzet om Kate te strikken, heerlijk vind ik dat. 'Ga even een sigaretje met haar roken', zegt ze."

Of er ook een plan B was, vraagt iemand, voor het geval Kate Moss niet kon of wilde meewerken aan de film. "Dan hadden we een bordkartonnen versie van haar gebruikt", zegt Saunders. "Ik kan niet meteen iemand bedenken die haar plaats zou kunnen innemen." Lumley: "Zelfs buiten de modewereld weet iedereen wie Kate is. Ze is uniek. (gespeeld arrogant) Ik ben natuurlijk zelf een ex-model, dus ik kan beamen dat je als model wel degelijk moet kunnen acteren. Je moet je altijd inleven in verschillende karakters en situaties."

Saunders: "Zodra er een camera op Kate gericht staat, gebeurt er iets. Dat is wonderlijk om te zien. Ze heeft 'iets' dat ik echt niet in woorden kan vatten. Kate is de queen. Niemand is zoals haar. Zelfs Kate Moss is waarschijnlijk niet zo cool als Kate Moss."

Sterrenparade

Het verhaal was er dus snel: van de ultieme fantasie - Kate Moss strikken als klant - naar de grootste nachtmerrie: Kate Moss die in de Thames belandt, waardoor Patsy en Edina op de vlucht moeten naar het zuiden van Frankrijk.

Die plot dient eigenlijk enkel als flinterdunne aanleiding voor kolderieke humor - ja, ze vallen nog eens dronken uit een taxi, extravagante outfits, en vooral een sterrenparade met maar liefst 60 gastrollen van grote en kleine vedetten. U herkent zeker niet alle grootheden uit Britse realityreeksen, en heel wat inside jokes zullen een groot deel van het publiek hier ontgaan. Maar dat de sterren stonden aan te schuiven om in de film te mogen meespelen, zegt iets over de reikwijdte van het fenomeen Ab Fab. Naast Kate Moss duikt ongeveer elk supermodel met enige naam en faam op in de film. Maar ook: Jean-Paul Gaultier, Jerry Hall, Joan Collins, Stella McCartney. "Ik denk dat vooral mensen uit de modewereld van Ab Fab houden omdat ze de kans krijgen om zichzelf even niet belangrijk te vinden. Niemand wil gezien worden als iemand die zichzelf te ser-ieus neemt", zegt Saunders. "Bovendien maken we niemand belachelijk. Behalve onszelf natuurlijk."

Jon Hamm - Don Draper uit Mad Men - duikt op als een van de ex-veroveringen van Patsy. Wanneer een journalist vraagt of het moeilijk was om grote Amerikaanse sterren zoals hem te overtuigen om mee te doen, valt Lumley opnieuw naadloos in een Patsy-vertolking. "Wel, ik ging even naar zijn trailer en zei 'Hi John...'." Haar pose als overjaarse sekspoes doet opnieuw de hele zaal lachen, Lumley schatert. Enfin, u moest erbij zijn.

Saunders: "Iedereen wilde graag meedoen, want we willen allemaal graag bij een leuke bende horen, een beetje zoals in de middelbare school. Al die grote sterren... Ze moesten ook niks moeilijks doen, gewoon even langskomen, iets drinken en een beetje lachen. Iedereen was chill, niemand kon zeuren om een grotere rol."

Lumley: "Hoe succesvol die mensen ook allemaal zijn, als je in iemand anders zijn universum stapt, dan maakt je dat vanzelf een beetje nederig. Alsof wij figuranten zouden zijn in Game of Thrones."

Saunders: "O, ik heb de producers al de oren van het hoofd gezaagd dat ik wil meedoen. Het is de coolste serie ter wereld. Ik zou zo graag een oude heks spelen, enkel gekleed in een patattenzak. Ik laat al mijn tanden trekken als het moet. En dan op de aftiteling: Old hag: Jennifer Saunders. Dat is mijn droom."

Lumley: "Game of Thrones is heerlijk. Dat is ook escapisme, van een heel andere aard dan Ab Fab, maar het komt ook tegemoet aan diezelfde wens van de mensen om even in een fantasiewereld weg te vluchten. Zo veel films en series gaan over de harde werkelijkheid. Ab Fab is op een bepaald niveau heel herkenbaar, maar het staat mijlenver van het leven dat de kijkers leiden. Ik heb het altijd heerlijk gevonden om in Ab Fab mee te spelen, want het is een realiteitsvrije zone. Pure fun."

Saunders: "Patsy en Edina zijn onze beste vrienden geworden. Edina doet en zegt alles wat ik zelf zou willen maar niet durf."

Lumley: "Heel vaak tonen fans ons foto's van hun beste vriendin: 'Dit is mijn Patsy', zeggen ze dan. Het is een soort vrijheidsteken geworden. Elke vrouw heeft diep in zich een Patsy of Edina die af en toe eens moet uitgelaten worden."

Benidorm Bastards

Volgens Lumley en Saunders is dat het geheim van het succes. Hoe onuitstaanbaar de twee hoofdpersonages ook zijn, toch houden we stiekem van hun schaamteloosheid. Van hun naïviteit. Hun optimisme. Niets in de echte wereld kan hun fantasie verbrodden.

Lumley: "Ze denken alleen aan zichzelf. In de film zie je ook hoe mensen hen mijden, maar zelf hebben ze dat niet eens door. Het is best wel schattig als je helemaal blind bent voor de wereld om je heen, en gewoon alleen je eigen zin doet."

Saunders: "Ab Fab gaat voor mij ook vooral over de vriendschap tussen die twee, die in hun eigen universum zitten. Dat gevoel van 'wij tegen de wereld', dat is best mooi. In de serie hebben we al eens een vooruitblik getoond naar Patsy en Edina als stokoude besjes. Zelf dan zijn ze nog beste maatjes, en dolgelukkig in hun eigen verzonnen universum."

Het hopeloze gevecht tegen de ouderdom is ook een van de thema's in de film. Een van de leukste afleveringen uit de tv-reeks draait rond Edina's paniek op haar veertigste verjaardag. Saunders: "Damn, dat is héél lang geleden. Waar is de tijd. Edina is ondertussen een grootmoeder geworden, net als ikzelf. Maar zij gedraagt zich nog steeds als een baldadige tiener. En Patsy is... leeftijdloos."

Hoe knotsgek - en bij momenten onnozel en dwaas - de film ook is, op de een of andere manier legt Absolutely Fabulous ook relevante thema's bloot. Edina is de verpersoonlijking van een vrouw die haar leven heeft gebouwd op uiterlijke schijn en trends, maar langzaamaan beseft dat ze niet meer echt mee is (ergens bij Twitter heeft Edina afgehaakt). En er is de dynamiek met dochter Saffy, die veel ernstiger in het leven staat dan haar jetsettende, feestende moeder. In Ab Fab wordt dat alles tot clowneske dimensies uitvergroot, maar de basis is echt en herkenbaar.

Saunders: "Toen ik de serie creëerde begin jaren 90, was dat fenomeen heel prominent aanwezig. Ik zag die vrouwen die heel wild hadden geleefd in de jaren 60 en helemaal geen brave huisvrouwtjes wilden spelen. Thuis in de zetel een jointje roken, terwijl de kinderen komen vragen of het wat stiller kan omdat ze huiswerk moeten maken, dat soort toestanden. Ik zie ook nu nog hoe de jongere generatie meer verantwoordelijkheden moet dragen. Ze drinken en feesten minder dan wij deden. Wij waren erg zorgeloos als studenten."

Lumley: "Het is zo veel moeilijker om nu je weg te vinden. De wereld is een veel donkerder plek geworden. Toen ik me in het feestgewoel van de swinging sixties smeet, keken we met een vrolijke, hoopvolle blik naar de wereld. De mogelijkheden leken eindeloos. Je hing drie kapstokken met kleren aan je voordeur, je noemde het een winkel en je was vertrokken. In restaurants deden we de afwas als we niet konden betalen. We liepen op blote voeten rond en lieten onze voordeur open staan. Die vrijheid mis ik. Alles is zo streng en hard geworden. Ik heb medelijden met de jonge mensen van vandaag."

Misschien dat we ook daarom collectief Patsy en Edina, als een soort Benidorm Bastards avant la lettre, in het hart hebben gesloten. Het is opvallend hoe visionair de serie was, toen ze begin jaren 90 werd gecreëerd. Toen was Edina Monsoon de verpersoonlijking van een narcistisch, oppervlakkig fashion victim, bezeten door haar designer-outfits ("It's Lacroix, darling", snauwt ze, in een veel te spannende schreeuwerige outfit). Dat was vijfentwintig jaar voordat modebloggers alle merken die ze dragen opsommen met een hashtag bij hun foto's met hun #OOTD (Outfit of the Day).

De overdreven kinderlijke outfits van Bubbles, Edina's wereldvreemde assistente, zorgden voor een komisch effect in de tv-reeks. In de film loopt ze rond in een sweater met grote badges met 'WTF'- en 'LOL'-kreten. Maar vandaag lijkt het helemaal niet meer over the top. Het Italiaanse luxemodemerk Moschino stuurde in het echte leven modellen in Spongebob Squarepants-outfits de catwalk op. Anya Hindmarch verkoopt handtassen van 1.200 euro met Frostie de leeuw (van de ontbijtgranen, weet u wel). Hoe kun je nog de spot drijven met een wereld die zichzelf tot het uiterste heeft gepusht? In 1990 waren er nog geen reality-tv, geen Kardashians, geen selfies en geen smartphones. Als de Ab Fab-parodie al iets duidelijk maakt, is dat er niet meer veel te parodiëren valt.

Voor mensen die de jaren 90 bewust hebben meegemaakt en de ninetiesrevival toejuichen, is Ab Fab vooral een flinke nostalgietrip. Eentje die smaakt naar meer, voor Lumley. Naar verluidt bood ze Saunders 200.000 euro aan om een vervolg te schrijven op de film. Saunders: "We zullen sowieso heel ons leven Patsy en Edina blijven spelen. Zelfs als jullie het niet te zien krijgen."

Lumley: "'Daar loopt een Patsy voorbij', zeggen we dan tegen elkaar. Of: 'Wat een afschuwelijke blouse, die zou Eddy direct kopen.' Nee, Patsy en Edina zijn nooit ver."

Absolutely Fabulous, geregisseerd door Mandie Fletcher, vanaf nu woensdag 21/9 in de bioscoop.

De cast zoals die er nu uitziet.

Patsy en Edina zijn ook in de film non-stop aan het zuipen en roken. Het verhaal speelt zich gedeeltelijk af in Zuid-Frankrijk. Heel wat anders dan die lowbudgetdecors uit de jaren negentig.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234