Dinsdag 07/04/2020

Kroatië

Aardbevingen storten Kroatië in dubbele crisis

De Kroatische premier Andrej Plenkovic neemt de schade op in Zagreb na de reeks aardschokken. Beeld AFP

Na een reeks zware aardbevingen ontvluchten vele Kroaten Zagreb. Kroatië moet nu niet alleen het puin in zijn hoofdstad ruimen, gevreesd wordt ook dat wie de stad ontvlucht het virus verder verspreidt. 

Kroatië beleeft een dubbele nachtmerrie. Midden in de coronacrisis is de hoofdstad Zagreb zondagochtend opgeschrikt door een serie aardbevingen. Zeventien mensen raakten gewond, onder wie een vijftienjarig meisje ernstig. De materiële schade is groot, vooral in het centrum.

Een deel van de oude stad stamt uit de 19de eeuw en is niet aardbevingbestendig. Een van de twee torenspitsen van de markante kathedraal brak af, huizen stortten in en brokken pleisterwerk vernielden auto’s. Er was sprake van grote paniek. Veel inwoners renden de straat op, een dag nadat de Kroatische overheid strengere maatregelen had aangekondigd om verdere besmettingen met het coronavirus  te beperken. Het devies is: blijf binnen. Kroatië ­registreerde tot nu toe 254 gevallen, één persoon is aan het virus overleden. 

Doodsbang

“Na de eerste beving zijn we naar buiten gerend”, zegt Davor Konjikusic per telefoon. Hij is docent aan een kunstacademie en woont in het centrum van Zagreb. Die eerste schok, even voor halfzeven ’s ochtends, had een kracht van 5.3 op de schaal van Richter. Daarmee was het de zwaarste in het gebied sinds 1880. Het epicentrum lag op slechts zeven kilometer van de stad, die inclusief voorsteden 1,2 miljoen inwoners telt.

“Buiten stonden honderden doodsbange mensen tussen het puin van bakstenen en afgebroken schoorstenen. Ze zochten troost bij elkaar en hielden niet de verplichte twee meter afstand.” Dat was de ­situatie in het hele stadscentrum. De geboorteafdeling van een ziekenhuis moest in allerijl worden geëvacueerd. Daardoor stonden net bevallen vrouwen met hun kind en hoogzwangeren tijdelijk op de parkeerplaats, dicht bij elkaar. Sommige ­bevallingen moesten in ambulances worden uitgevoerd. 

Konjikusic en zijn partner besloten in de auto te gaan zitten. Al snel volgde een tweede, even zware schok. Intussen was het ook gaan sneeuwen.

“We drukken iedereen op het hart nog eens extra voorzichtig te zijn”, zei premier Andrej Plenkovic op een persconferentie zondag. “We hebben twee crisissituaties die elkaar tegenspreken. Het devies was om thuis te blijven. Nu raden we mensen aan buiten te blijven. Er is geen reden voor paniek. Houd afstand in verband met de corona-epidemie.”

Bouwkundig ingenieurs gingen zondag de huizen langs om te bepalen welke veilig zijn, zodat de bewoners kunnen terugkeren. Volgens minister van Binnenlandse Zaken Davor Bozinovic bemoeilijken de strikte coronaregels de hulpverlening. “De ene crisis is onvoorspelbaar, de andere is onzichtbaar. De corona-epidemie is uitdagender dan de gevolgen van de aardbevingen.” Er is een tentenkamp ingericht voor mensen die hun huis niet meer in kunnen of durven.

Uittocht

Het openbaar vervoer rijdt niet meer in Kroatië, dus ontstond er een uittocht in auto’s van mensen die familie elders in het land of een buitenhuis aan de kust hebben. Dat noopte de autoriteiten ertoe bij tolpoortjes en op secundaire wegen reizigers te controleren op ziekteverschijnselen. Bovendien moet iedereen een adres opgeven waar ze de komende tijd in zelf­quarantaine gaan. 

Ruim de helft van de coronagevallen in het land is geregistreerd in Zagreb. De autoriteiten zijn bang dat degenen die de stad verlaten, het ­virus meenemen naar gebieden waar de gezondheidszorg slechter is. Vanaf vandaag is het voor alle Kroaten verboden hun woonplaats te verlaten.

Konjikusic zit inmiddels weer thuis. Zijn huis heeft gelukkig geen schade. “Een pandemie met een onbekend virus en tegelijkertijd een aardbeving... als dit het scenario van een film was geweest, had ik hem hooguit drie van de tien sterren ­gegeven.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234