Dinsdag 04/10/2022

AchtergrondOorlog Oekraïne

Aanvalshelikopters worden in Oekraïne zo vaak neergehaald dat experts twijfelen over hun toekomst

De Russische KA-52-helikopter boven de Oekraïense stad Popasna, in de regio Loehansk. Beeld REUTERS
De Russische KA-52-helikopter boven de Oekraïense stad Popasna, in de regio Loehansk.Beeld REUTERS

Betekent de oorlog in Oekraïne de doodsteek voor de aanvalshelikopter? Ze worden dusdanig vaak neergehaald, dat experts twijfelen aan de toekomst van het wapentype.

Bob van Huët

Vliegen in het Oekraïense luchtruim blijkt sinds het uitbreken van de oorlog uiterst riskant. Vraag het de nabestaanden van Russische generaal Botasjov, wiens vliegtuig vorige week werd neergehaald met een Stingerluchtdoelraket. Het Oekraïense luchtruim wordt beheerst door luchtafweergeschut op lange en korte afstand (Manpads).

Dat blijkt met name fataal voor de relatief trage aanvalshelikopters. Op sociale media circuleren talloze video’s van neergehaalde toestellen. Sinds 24 februari hebben de Russen meer dan veertig van dat soort helikopters verloren, de Oekraïners minstens zeven, aldus de gespecialiseerde blog Oryx. Het turft de verliezen aan de hand van geverifieerde foto’s en video’s vanaf het slagveld.

Aanvalshelikopters zijn ontworpen om gepantserde voertuigen en grondtroepen te ondersteunen in een offensief. Ondanks hun zware bewapening zijn de toestellen in deze oorlog uiterst kwetsbaar gebleken. Met name de Russen, met hun Mi-24, Mi-28 en Ka-52, hebben te lijden gehad onder moderne westerse wapens die worden gebruikt door de Oekraïense brigades.

Russische manier van opereren

“Sinds het begin van de Russische invasie heeft de luchtafweer aan beide zijden een duidelijk afschrikkend effect gehad op helikopteroperaties,” zegt de Britse specialist Sash Tusa tegen het Franse persbureau AFP. De toekomst van de helikopter als aanvalsinstrument staat volgens hem dan ook ter discussie, temeer omdat veel klassieke helikoptermissies kunnen worden uitgevoerd door veel goedkopere drones.

Vanaf dag één van de oorlog zijn de grenzen van de helikopterinzet duidelijk geworden, meent Joseph Henrotin, onderzoeker bij het Institute of Comparative Strategy (ISC). De mislukte aanval van de Russische luchtmobiele brigade op het vliegveld van Hostomel, nabij Kiev, illustreerde dat.

Henrotin benadrukt wel dat de manier waarop de Russen daar te werk gingen ook van invloed was. “Ze hebben het erg slecht gedaan. Voordat je een luchtlandingsoperatie uitvoert, moet je ervoor zorgen dat de lucht is opgeklaard en dat de vijandelijke luchtafweerverdediging is uitgeschakeld.”

Drones zijn ook niet alles

De discussie over het nut van aanvalshelikopters is niettemin losgebarsten. Voordat het einde van helikopters echt kan worden afgekondigd, moet worden gekeken naar het ‘gebruiksconcept’ van de Russen in Oekraïne, vindt Patrick Brethous, militair adviseur van Airbus Helicopters. “We hebben veel Russische helikopters overdag zien vliegen, honderd meter boven de grond. Die worden neergehaald. Het is een gevaarlijke manier om helikopters te gebruiken.”

Drones zijn bovendien ook niet alles. “Op dit moment hebben ze niet de vuurkracht van een aanvalshelikopter,” stelt Joseph Henrotin. Een Turkse Bayraktardrone die door de Oekraïners wordt gebruikt, kan “bijvoorbeeld vier raketten dragen, terwijl de Ka-52 met zijn manden vol raketten wordt beschreven als de ‘kanonneerboot van de lucht”.

Michael O’Hanlon, expert bij het Brookings Institution in Washington, denkt dat aanvalshelikopters nog niet definitief naar het museum kunnen, “maar aanvallen op een voorspelbare plaats waar de vijand alert is, werkt meestal niet.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234