Vrijdag 18/10/2019

Afval

Aanval op afval: minister Schauvliege pakt in strijd tegen plastic ook industrie aan

Vlaams minister van Omgeving Joke Schauvliege (CD&V). Beeld BELGA

De industrie aansporen om minder plastic te gebruiken via statiegeld, meer plastic via de blauwe zak recycleren en hogere sancties tegen zwerfvuil. Zo wil Vlaams minister van Omgeving Joke Schauvliege (CD&V) onze afvalberg verminderen.

Vlaams minister van Omgeving Joke Schauvliege zal de industrie laten betalen voor het opruimen van de verpakkingen die ze verspreidt. Dat staat in het afvalplan dat de CD&V-minister binnenkort op de regeringstafel legt. Schauvliege wil statiegeld invoeren op blikjes en plastic flessen, goed voor zo'n 40 procent van ons zwerfvuil. Dat betekent extra investeringskosten voor retailers: ze moeten dure machines installeren, onderhoudskosten betalen en personeel inzetten.  

Winkeliers moeten dus vergoed worden en daarvoor wil Schauvliege het niet-geclaimde statiegeld, de opbrengst uit de recyclage van ingezamelde blikjes en pet-plastic, en die extra bijdrage van producenten gebruiken. Die laatste zouden 0,5 eurocent per blikje en 1,5 cent per flesje betalen dat ze op de markt brengen om het systeem te financieren. Hoeveel wij extra moeten betalen voor een blikje of flesje, ligt nog niet vast. Maar eerder had de minister het over 25 eurocent per verpakking

Kritische coalitiepartners

Vraag is vooral of Schauvliege haar coalitiepartners over de streep kan trekken. Parlementsleden van N-VA en Open Vld toonden zich al kritisch voor het statiegeld. "Maar regeringsleden lieten zich nog niet horen", maakt ze zich sterk. "Intussen sloten heel wat blauwe en gele steden zich aan bij de zogenaamde 'statiegeldalliantie'. En de Vlaming is er bovendien echt voor gewonnen."

Tegenstanders van het statiegeld vrezen dat het systeem de pmd-zak zal uithollen. Drankverpakkingen zijn nu al goed voor 56 procent van het gewicht van de zak. Bovendien is het een performant systeem om te recycleren. Schauvliege wil de blauwe zak uitbreiden. Vandaag kun je in die zak – naast metalen verpakkingen en drankkartons – alleen plastic flessen en flacons kwijt. De CD&V-minister wil ook plastic yoghurtpotjes, botervlootjes, plastic folies en harde plastic verpakkingen via de zak recycleren.

Die gaan nu voor een proefproject op sommige plaatsen in een roze zak. Dat blijft nog enkele jaren zo, tot de uitgebreide blauwe zak op punt staat.

Supermarkttasjes in de ban 

Na Wallonië en Brussel moet er ook in Vlaanderen een verbod komen op eenmalige plastic zakjes. Warenhuizen zoals Delhaize nemen intussen zelf het heft in handen. Als alternatief voor de dunne plastic zakjes voor groenten en fruit komen er in Delhaize gratis papieren zakjes of een herbruikbaar biotasje dat 50 eurocent kost. Schauvliege wil op termijn ook de wegwerpkassazakken bannen. 

Onlinewinkels dragen ook een verantwoordelijkheid wanneer ze verpakkingen op de markt brengen. Maar als de hoofdzetel in het buitenland ligt, ontsnappen zij daar soms aan. Elk bedrijf dat in Vlaanderen e-commerce ontwikkelt, moet daarom een verpakkingsverantwoordelijke aanduiden die zich aanmeldt bij het afvalbedrijf Fost Plus. Dat moet erop toezien dat onze regels worden nageleefd.

Verpakkingsfonds

De boetes voor de strafrechtelijke vervolging van zwerfvuil en sluikstorten moeten worden losgekoppeld van de bedragen voor Gemeentelijke Administratieve Sancties (GAS-boetes). Daardoor kunnen rechters in de toekomst hogere boetes dan 350 euro opleggen.

Minister Schauvliege wil ook een verpakkingsfonds oprichten dat gespijsd wordt door een heffing op verpakkingen die niet gerecycleerd worden. Het fonds moet onder meer het opruimen van zwerfvuil door de overheid helpen vergoeden en onderzoek naar minder en meer recycleerbare verpakkingen financieren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234