Woensdag 08/02/2023

Aantrekkingskracht van 'oud' is groter dan ooit

Lang leve het tijdsbanditisme

In Vilvoorde ligt langs de N1 een taverne. The Old Time staat er in lelijke, groene plakletters op het raam. Iedere zondag zit het er vol. Met oude mensen. Je ziet hun grijze, vers gecoiffeerde koppen van op straat. Binnen ruikt het naar dagmenu's en bloemenzeep. Het zijn tekenen van kwaliteit. Oud is betrouwbaar. En oud is meer. Oud is in. Trendwatchers roepen dat time the new currency is en een nieuwe generatie van tijdsbandieten staat op. In Taverne The Old Time kun je tijd stelen. Door An Olaerts

Nog een bericht uit Vilvoorde. Uit de krochten van de showbizz. In het licht van de spiegels in de artiestenloge. Televisie in High Definition is een pest. Je ziet alles: een kin met haartjes, rimpels, wallen en poriën. Zonder geairbrushte fond de teint lukt het niet meer om de plooien glad te strijken. Het is niets om vrolijk van te worden. Je krijgt geen tijd meer om iets te koesteren.

Idem voor Louise Maselis, het meisje uit Winksele dat onlangs in China met alle pluimen van Elite Model Look ging lopen. Het modellencontract dat ze kreeg is 100.000 euro waard, minstens, ook al is ze nog maar vijftien jaar. Maar als tijd het nieuwe goud is, dan is Louise Maselis slecht bedeeld. Wegens jong, strak en ongerijpt. In de wereld van de kaasmeester zou Louise een industrieel, karakterloos kaasje zijn. Terwijl oude kaas in is, zich diep tussen de smaaknoppen nestelt en veel geld kost. Hoe langer de bacteriën hebben mogen woekeren, hoe lekkerder. Vooral in een economie die vooruit moet denderen om te mogen bestaan.

Bejaarden in de bioscoop

Het is een verademing om te zien hoe sommige mensen er hun voeten aan vegen. Madonna niet. (Er is iets met die wangen. Ze zijn te nieuw. Ze hebben niet mogen liggen.) Patricia McTee Ervin wel. Ze is anno 1925 en ze poseert met een denappel op Advanced Style (http://advancedstyle.blogspot.com), een onlineverzameling van oude mensen die opereren dwars op alle trends. Niet dat ze geen stijl hebben. Het is alleen dat ze maar één stijl hebben: hun stijl. Advanced Style is niet helemaal als Senioren.net. Patricia marcheert bijvoorbeeld mee in een leger met een hoedje met pantermotief en bijhorende laarsjes. Ze studeerde in 1945 af aan de universiteit van Texas, studierichting Drama. Ze stond 50 jaar in het theater en bracht vijf kinderen groot. Nu zingt ze in het koor Young@heart, waarmee ze de wereld rondreist. Don't be fooled by the wheelchairs in the back of their coach, schreef Time Out. De supersenioren - leden moeten minstens 65 jaar zijn, de gemiddelde leeftijd is echter 80 jaar - zingen voor uitverkochte zalen. Het is authenticiteit tot op de knoken. Als een verrimpeld koor zingt van 'At first I was afraid, I was petrified' en 'I grew strong', dan kun je niet anders dan het geloven. Maar op het programma staan covers van Coldplay, The Rolling Stones en The Talking Heads. Hun laatste show heette The Road to Nowhere. Er werd een documentaire over gemaakt die prompt de publieksprijs won op het Filmfestival van Gent. Overigens loopt de documentaire vanaf deze week in de Belgische bioscopen. De boodschap is even simpel als optimistisch: It is possible to grow old without growing boring. De leden van Young@Heart omarmen hun tijd met trots. Zij hebben verhalen waar je in kunt schuilen. En de marketeers springen mee op die kar.

Neem nu de nieuwste folder van A.S. Adventure. Het hele blaadje staat vol high-tech skigerief, gps'en en digitale barometers, maar de foto's komen met oude randen en bruine plakband. De marketeers spelen uiteraard op de romantiek van schateiland, maar toch. Het is nieuwe wijn in oude zakken. Hetzelfde voor het laatste boek van J.K. Rowling, The Tales of Beedle the Bard ofwel, de zeven laatste sprookjes na Harry Potter. Het is een nieuw boek maar de kaft is slordig en versleten. De randen zijn gerafeld, precies of het boek al vijf zomers werd bepoteld op de rommelmarkt. Natuurlijk zou je kunnen opwerpen dat het nepantiek past bij de inhoud van het boek. Maar wat doe je dan met de covers van John Irving? Om het 40-jarige schrijverschap van Irving te vieren riep uitgeverij de Bezige Bij de hulp in van Dog and Pony, drie jonge ontwerpers uit Amsterdam die niet vies zijn van kreukels, verschoten papier en afgedragen lettertypes. De nieuwe drukken zien eruit alsof ze zijn opgedolven uit de kelders van een opgedoekte bibliotheek. De typografie gaat zwaar in de retro. De kleurschema's zijn officieel niet van deze tijd. Plus het voorplat is bezoedeld en bestoft. Het zijn digitale trucjes natuurlijk, maar toch.

Gebakken patatjes

En wat te denken van de tafelkleedreeks van Borgerhoff & Lamberigts, een serie kookboeken van twee commerciële wonderboys in boekenland. Hun devies is simpel: als het niet verkoopt, drukken we het niet. Maar over de ouderwetse ruitjestafellakens hebben ze niet getwijfeld. Het enige wat nog ontbreekt zijn de pluisjes en de kruimels van oma. Want laat ons wel wezen: grootmoeders keuken is in. Het zijn de recepten van weleer die de kassa doen rinkelen. In SOS Piet staan werkwijzen voor nouvelle cuisine. Op pagina 63 staat kortweg worst. Op pagina 67 gaat het over gebakken patatjes. Om nog te zwijgen over oude groenten. Een restaurant dat mee is met zijn tijd zet aardpeer, zwarte radijs en schorseneren op de kaart. En bij Delhaize verkopen ze scheefgezakte taarten. Zogezegd zelfgemaakt, net zoals oma dat deed. Oud is lekker. Ook al is het niet altijd écht oud.

Grossieren in grunge en vintage

Zeker op internet is al het oud vals. Je hebt weliswaar de nostalgie van de Commodore 64 en Pong: het sloomste computerspel ter wereld heeft een trouwe aanhang. Als er op internet al stof opwaait, is het altijd digitaal stof. Het zijn vetvlekken in nullen en enen, plaksel dat niet écht plakt. En toch grossieren webdesigners van nu volop in grunge en vintage. Rommelige websites zijn in. Er wordt geplakt, geveegd, geknoeid en gescheurd. Er zijn zelfs community's die in oud papier grossieren. Ze verzamelen textures, afgestempelde briefkaarten en advertenties uit de jaren stilletjes. Ze scannen kinderboeken in die zo oud zijn dat ze pedagogisch niet meer verantwoord zijn. De letters vertellen verhalen van kinderen die onderaan de trap liggen te bloeden omdat ze ongehoorzaam zijn, kinderen die gebocheld door het leven gaan omdat ze niet wilden luisteren.

Er is een tijd geweest dat iedereen zweerde bij web 2.0. Interactief en sociaal waren de kernwoorden. Grafisch moest het wit en clean zijn. Buttons bubbelden, taakbalken hingen er nat en pas gepoetst bij. Die tijd raakt stilaan op. Sociaal en interactief doen het nog altijd goed, maar intussen zijn er wel een hele hoop sites waar paperclips in het rond slingeren en Dymo wordt geknepen. Hoera voor het oude kladschrift. Tegen de gekuiste techniek in is er een generatie surfers die verlangen naar een oud bureel vol rommel. En ondertussen in de échte wereld is scrapbooken de nieuwe hobby. Iedereen bewaart zijn foto's op de computer, maar scrapbookers zweren bij zelfgemaakte plakboeken. Herinneringen, écht papier met een zucht naar de oude poëzie die rondging in de klas, daar draait het om. En reken maar dat scrapbooken geld kost. Wie tijd wil stelen, moet betalen.

Met wijzers en zonder batterijen

Maar ook in de échte wereld viert al wat oud is hoogtij. Steampunk is bijvoorbeeld zo'n fenomeen. Cyberpunk lijkt erop. Tegen de dolgedraaide stroom van aanhoudend nieuwe snufjes wordt er gedroomd van computers op stoom, laptops met een koperen toetsenbord, auto's met gezellig, ingelegd koetswerk. Het klinkt jongensachtig, maar meisjes drijven op dezelfde golven. Oud is de nieuwe luxe. Of waarom springen grote cosmeticamerken anders op de vintagekar? Marseillezeep is één. Het blauwe blikje van Nivea is nooit weggeweest. En Kiehl's scoort danig met een logo dat meer dan 150 jaar oud is. Het is vast goed voor de betrouwbaarheid. Zelfde systeem als in Taverne The Old Time. Wat oud is, is beter. Ook Estée Lauder brengt dezer dagen een ode aan oma. Tuberose Gardenia is een nieuw parfum op basis van de lievelingsbloemen van grootmoeder Lauder. En de verpakking van de Signature-lippenstift komt tegenwoordig recht uit de sierlijke oude doos.

Ook kinderen ontsnappen evenmin aan het nieuwe oud. Ze hebben tijd met hopen maar ze worden mee tot tijdsbandieten gebombardeerd. Ze hebben van hun leven nog nooit een analoge telefoon gezien, maar toch bracht Fisher Price zijn klassieke telefoon terug uit. Tegelijk met de schoolklok uit 1962. Met wijzers en zonder batterijen. Officieel is het niet meer van deze tijd. Maar soms wil een mens even ontsnappen aan de gekte van nu.

n De Signaturelippenstift van Estée Lauder, recht uit de sierlijke oude doos.

n Het superseniorenkoor van Young@heart (gemiddelde leeftijd 80 jaar) zingt steevast voor uitverkochte zalen.

n Fisher Price bracht zijn klassieke telefoon weer binnen handbereik van de met de gsm opgegroeide kids.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234