Woensdag 30/11/2022

AchtergrondDrugscriminaliteit

‘Aanslagplegers zijn jong maar hebben al ervaring’: hoe Antwerpse drugskopstukken en Nederlandse daders elkaar vinden

Bij een schietpartij vorig weekend werd een woning aan de Lange Beeldekensstraat onder vuur genomen. De daders spoten ook 'Ded Dief' op de garagepoort en vuurden dan een achttal kogels af. De schietpartij kon worden vastgelegd door een bewakingscamera.  Beeld RV
Bij een schietpartij vorig weekend werd een woning aan de Lange Beeldekensstraat onder vuur genomen. De daders spoten ook 'Ded Dief' op de garagepoort en vuurden dan een achttal kogels af. De schietpartij kon worden vastgelegd door een bewakingscamera.Beeld RV

De drugsincidenten in Antwerpen zijn vaak terug te leiden naar daders uit Nederland. Kan de samenwerking tussen Nederland en België verstevigd worden?

Ans Boersma

In de nacht van woensdag op donderdag arresteerde de Antwerpse politie vijf Nederlanders die gewapend door de straten van Antwerpen reden. Het gaat om drie Nederlandse mannen (18, 20 en 20 jaar) en twee Nederlandse vrouwen (18 en 19 jaar). Het is de tweede keer deze week dat Nederlanders zijn opgepakt in de stad. Dinsdagochtend arresteerde de politie vier Nederlanders in Borgerhout, afkomstig uit Amsterdam. Twee van hen (18 en 20 jaar) worden maandag voorgeleid voor de raadkamer, net als de andere vijf. De andere twee, nog minderjarig, zijn voorgeleid aan de jeugdrechter en worden overgeplaatst naar een gesloten jeugdinstelling.

Nederlanders die in België worden opgepakt, worden in België berecht. Het aantal Nederlanders in Belgische cellen is met ruim een kwart gestegen, bleek uit cijfers die de minister van Justitie in juli bekend maakte. In totaal zitten momenteel 382 Nederlanders in de cel in België. Deze zomer waren er al meer dan dertig drugsgerelateerde incidenten in Antwerpen. De federale gerechtelijke politie (FGP) Antwerpen zei eerder tegen De Morgen dat er twee soorten daders zijn. Het zijn of jongeren die in Antwerpen geronseld worden voor een opdracht en geen ervaring hebben, of professionele uitvoerders. Deze komen meestal uit Nederland.

Dat dadergroepen uit Nederland komen, bevestigt ook advocaat Jorgen Van Laer. “Ik kan alleen over mijn eigen zaken spreken, maar ik zie dat er uit Nederland zeer jonge jongens worden geronseld om bijvoorbeeld brandbommen te plaatsen.” Hoe het komt dat deze aanslagplegers nog jong zijn en wel al ervaren, komt volgens advocaat Van Laer voort uit het feit dat Nederland al langer te maken heeft met deze vormen van geweld. “De ervaring is al opgebouwd op een jonge leeftijd. Het is gemakkelijker voor drugsgroepen om jongens met ervaring erop af te sturen.”

Taskforce in de haven

De samenwerking tussen België en Nederland om drugscriminaliteit te bestrijden werd deze zomer versterkt. In juni ging Taskforce Fortius van start. Het doel van deze samenwerking is om de Antwerpse haven onaantrekkelijk te maken voor vooral Nederlandse drugscriminelen. In deze taskforce met een Quick Response Unit zitten onder andere het landelijk parket, de federale gerechtelijke politie Antwerpen en de Nederlandse Landelijke Eenheid (Dienst Landelijke Recherche).

In de Ledeganckstraat in Borgerhout is midden augustus een springtuig ontploft ter hoogte van huisnummer 23. De gevel van de woning liep zware schade op.  Beeld Marc De Roeck
In de Ledeganckstraat in Borgerhout is midden augustus een springtuig ontploft ter hoogte van huisnummer 23. De gevel van de woning liep zware schade op.Beeld Marc De Roeck

Er wordt wekelijks informatie uitgewisseld en op operationeel niveau samengewerkt, zegt Thomas Aling, woordvoerder bij de Landelijke Eenheid Politie in Nederland. “Grotendeels over wat er in de haven gebeurt. Daar gaat het om de uithalers: Nederlanders die cocaïne uit containers halen en naar Nederland vervoeren.” De taskforce wil op deze manier de smokkelroute van drugscriminelen doorkruisen.

De samenwerking is belangrijk, zegt hij. “Anders moeten we als landen allemaal zelf bij de grens gaan staan en gaan controleren. Dat gaat nooit werken. Een crimineel ziet het niet als een grens, het is een uitbreiding van een werkveld waar hij zaken kan doen. Veel Nederlandse drugscriminelen zijn uitgeweken naar de Antwerpse haven toen werken vanuit de Rotterdamse haven bemoeilijkt werd.”

De drugsgerelateerde incidenten in Antwerpen staan niet los van de haven en vice versa. “Het zou dan ook gek zijn als we ons alleen concentreren op de haven”, zegt Aling. “Groepen Nederlanders die worden aangehouden in het centrum van Antwerpen: het is belangrijk dat we kijken wat ze daar deden en waar het mee te maken had. Het kan gelinkt zijn aan problematiek in de haven met verdovende middelen.”

Verschuiving in drugscircuit

Dat Belgische en Nederlandse drugscriminelen samenwerken ligt voor de hand. Maar het is lastig om te zeggen wie met wie samenwerkt, zegt Aling. Er is wel sprake van een verschuiving. Kopstukken hebben meer en meer Antwerpse roots, stelde de FGP Antwerpen eerder. Zij sturen vervolgens ook drugscriminelen in Nederland aan. Eerder waren deze kopstukken voornamelijk afkomstig uit het Amsterdamse milieu, en werd er in België gefaciliteerd.

Advocaat Jorgen Van Laer bevestigt dit. Als het aankomt op de topcriminelen is er volgens hem juist sprake van een afname van Nederlandse criminelen die in België actief zijn. “Lokale groepen komen op. Het zwaartepunt van de invoer van cocaïne is lokaal geworden. Vroeger kwamen deze opdrachten uit Nederland.”

‘Verstevig de samenwerking’

België en Nederland zitten qua uitwassen van drugscriminaliteit in hetzelfde schuitje, zij het in Antwerpen momenteel het meest zichtbaar op straat. U hoeft het rapport De achterkant van Amsterdam - een verkenning van drugsgerelateerde criminaliteit uit 2019 of het voorstel Grenzen stellen, perspectief bieden van de Gemeente Utrecht uit 2021 er maar op na te slaan om te zien dat de drugsgerelateerde problematiek in Nederlandse steden niet heel veel verschilt van Antwerpen.

Er kan steviger samengewerkt worden tussen België en Nederland, zegt advocaat Van Laer. Zo kan volgens hem de coördinatie beter. “Een internationaal rechtshulpverzoek dat in België aankomt en naar Nederland moet worden doorgezet, doet er zeven tot acht maanden over.” Van Laer is voorstander van een globalere aanpak op het thema drugscriminaliteit, te beginnen bij de buurlanden. “Er is geen taalbarrière tussen steden als Antwerpen, Amsterdam, Rotterdam en Utrecht, en er kan vrijelijk gewerkt worden”, zegt hij.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234