Donderdag 20/06/2019

aanslag Christchurch

Aanslagen Christchurch: huiszoeking bij Europese posterboy van alt-right

Martin Sellner. Beeld AFP

In Oostenrijk is de woning van Martin Sellner, de kopman van de extreemrechtse Identitaire Beweging (IBÖ), doorzocht. Het gaat om een onderzoek in verband met de aanslag in het Nieuw-Zeelandse Christchurch. Sellner ontpopte zich de voorbije jaren als een van dé gezichten van alt-right in Europa en heeft ook banden in ons land.

De Oostenrijkse ‘Identitairen’ keren zich onder andere tegen “ongecontroleerde massa-immigratie”. De beweging pleit ook voor behoud van de nationale identiteit en een terugkeer naar traditionele waarden van de westerse wereld. Dat maakte ze in het verleden niet enkel verbaal duidelijk, maar ook met opvallende acties. Zo charterde de beweging twee jaar geleden een schip in de Middellandse Zee. Dat moest ngo’s die vluchtelingen probeerden te redden zo veel mogelijk hinderen. 

Bij een aanval op twee moskeeën in het Nieuw-Zeelandse Christchurch werden op 15 maart 50 mensen gedood. De schutter is Brenton Tarrant, een 28-jarige rechtsextremist uit Australië. Tarrant vreesde voor een genocide op ‘blanken’. Dat wereldbeeld deed hij op tijdens een rondreis doorheen Europa. Tarrant en Sellner worden nu dus aan elkaar gelinkt. Dat maakte Sellner woensdag zelf bekend. Hij stelt dat de dader van Christchurch geld heeft geschonken aan de Identitairen. Dat zou de reden zijn voor de huiszoeking. 

In een zelfgemaakte video verklaart Sellner dat hij echter niets te maken heeft met de verdachte en het bloedbad in Christchurch. Volgens hem heeft Tarrant het geld waarschijnlijk overgemaakt om ervoor te zorgen dat de autoriteiten zouden optreden tegen extreemrechtse organisaties, zodat die groepen op hun beurt tot actie zouden overgaan. Sellner benadrukt echter dat zijn Identitairen niet zullen overgaan tot gewelddadig activisme. 

De Oostenrijker voegt toe dat hij de donatie pas zondag heeft opgemerkt en dat hij zijn advocaat aan het contacteren was toen de politie aan de deur stond. “Ik heb niets met de terreuraanslag te maken. Ik ga het geld overmaken aan een goed doel.”

Verbod

Volgens het Oostenrijkse gerecht gaat het om een schenking van ongeveer 1.500 euro. “We kunnen bevestigen dat er financiële steun en dus een link bestaat tussen de aanslagpleger in Nieuw-Zeeland en de Identitairen”, laat Oostenrijks bondskanselier Sebastian Kurz weten. Hij zal nu bekijken of de groepering verboden kan worden. “Geen enkele vorm van extremisme – of het nu van radicale islamisten of ultrarechtse fanatici is – heeft een plaats in onze maatschappij.”

Volgens de Oostenrijkse overheid reisde Tarrant in november 2018 door het land, mogelijk in de voetsporen van beroemde veldslagen. Op een van zijn wapens stond de naam van commandant Ernst Rüdiger von Starhemberg, die tijdens de tweede Turkse belegering in 1683 met succes de stad Wenen had verdedigd. 

De 30-jarige Sellner vond de voorbije jaren veel bijval en groeide uit tot een invloedrijk figuur. Zijn connecties lopen over heel Europa. Zo heeft hij banden met Tommy Robinson, activist en medeoprichter van de English Defence League (EDL). Vorig jaar zou Sellner hem bezoeken in Londen, maar hij en zijn vriendin Brittany Pettibone, ook een veelbesproken activiste, waren niet welkom op Brits grondgebied. Ze werden twee dagen vastgehouden en daarna weggestuurd. In eigen land wordt de link snel gelegd met de extreemrechtse regeringspartij FPÖ. Die distantieerde zich woensdag meteen van de Identitairen, via vicekanselier Heinz-Christian Strache.

Van Langenhove

Diezelfde Tommy Robinson was twee weken geleden nog te gast op een meeting van Vlaams Belang, waar hij samen met Dries Van Langenhove werd opgevoerd als ‘Robin Hoods van deze tijd’. En ook Van Langenhove en Sellner kennen elkaar. Ze ontmoetten elkaar op de zomeruniversiteit van Génération Identitaire. “Het is lang geleden dat ik nog met hem contact heb gehad, we doen elk ons eigen ding”, zegt Van Langenhove, die niet wil spreken van een link tussen Christchurch en Sellner. “De IBÖ heeft passief een storting ontvangen. Dat is niet illegaal en betekent niet dat er financiële banden zijn. Als die schutter zo’n gruwel kan aanrichten uit onvrede met migratie, dan is het ook logisch dat hij groepen volgt die met die thema’s bezig zijn. Hij zal waarschijnlijk ook op rechtse partijen hebben gestemd. Dat is nog iets anders dan een link.”

Tommy Robinson (links) en Martin Sellner (rechts). Beeld ZUMA Press

Sellner is sowieso al gekend bij de jongerenafdeling van Vlaams Belang. Die stuurde vorige zomer een delegatie naar Oostenrijk om Sellner en zestien militanten te steunen. Ze kwamen toen voor de rechtbank, op beschuldiging van het oproepen van haat en vorming van een criminele organisatie. De vrijspraak volgde. 

“Momenteel is niet duidelijk wat Sellner ten laste wordt gelegd in het Christchurch-drama”, zegt Ico Maly, docent digitale media en politiek aan de Universiteit van Tilburg. Hij is gespecialiseerd in extreemrechtse groeperingen. “Wat wel duidelijk is, is dat er een wereldwijd netwerk bestaat van nieuw-rechtse bewegingen en groepen. Daarbinnen kent men elkaar, er wordt geregeld samen aan crowdfunding gedaan en er wordt een gezamenlijke, extreemrechtse, identitaire ideologie gevormd. In die zin is het lone-wolfconcept problematisch. Een lone wolf krijgt die extreme ideeën niet zomaar in zijn hoofd. Hij voedt zich altijd ergens.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden