Zondag 29/03/2020

Sociaal conflict

Aan het begin van derde week cipiersstaking: "Geens zal al zijn vernuft nodig hebben"

Beeld Eric de Mildt

Al vijftien dagen staken de cipiers tegen de plannen voor een minimale dienstverlening in de gevangenissen. Is er een compromis mogelijk? Veteranen van de sociale onderhandelingen laten hun ervaring spreken.

"De patstelling is enorm, echt énorm", blaast Patrick Humblet, professor Arbeidsrecht aan de UGent. Zijn analyse van de situatie: de regering heeft goede argumenten voor een minimale dienstverlening. Niet het minst het welzijn van de gevangenen in hun snikhete cellen. Tegelijk moeten we ook de cipiers begrijpen.

"Dat zijn mensen die zwaar werk hebben en niet veel verdienen. Vergeet dat niet", zegt Humblet. "Als je dan nog aan hun stakingsrecht gaat knabbelen, wat houden ze dan nog over? Dan verliezen ze hun enige drukkingsmiddel. De laatste stap die ze dan nog hebben om de politiek onder druk te zetten, is collectief ontslag. Tja."

In het hervormingsplan van justitieminister Koen Geens (CD&V) voor de minimale dienstverlening staat dat cipiers dertig dagen op voorhand hun staking moeten aankondigen. Drie dagen voor de staking moeten de vakbonden laten weten wie werkwillig is en de dag erna moeten ze zorgen dat er voldoende vrijwilligers zijn om de werking van de gevangenissen te verzekeren. Gebeurt dat niet, dan kan een gouverneur cipiers opvorderen om te werken.

Wat is er aan de hand?

— De cipiersbonden staken zich 19 juni tegen de minimale dienstverlening in de gevangenissen.

— Vooral het feit dat gouverneur cipiers zou kunnen opvorderen tijdens staking, ligt gevoelig.

— Geens wil graag tegen donderdag een compromis vinden, maar de gesprekken lopen moeilijk.

— Ondertussen zitten gevangenen soms hele dag in snikhete cel opgesloten.

Elke match is anders, elk overleg ook

Dit plan is onverteerbaar voor de bonden. Het stakingsrecht van de cipiers wordt ingeperkt, terwijl de politiek er niet in slaagt om de werkomstandigheden van de cipiers te verbeteren, klinkt het daar. Sinds 19 juni wordt daarom gestaakt in verschillende Vlaamse, Brusselse en Waalse gevangenissen. "Als de minimale dienstverlening erin staat, is dat onbespreekbaar. Dan zal er geen akkoord worden gesloten", verzekert Filip Dudal van de christelijke cipiersbond. 

Wat nu? "Er is maar een manier om hieruit te komen. Dat is samen aan de onderhandelingstafel gaan en langs beide kanten water bij de wijn doen", benadrukt Jos Digneffe, de voormalige topman van de socialistische spoorbond. Doorheen zijn carrière onderhandelde hij over talloze sociale conflicten. 

Volgens Digneffe is de beste staking "de staking die je niet moet doen". Maar als het dan toch zo ver komt, is het in het belang van beide kampen dat de staking niet blijft duren. "Dat je soms ruzie maakt is normaal, maar je moet ook vooruitgang blijven boeken. De regering heeft hierin een belangrijke rol: de compromisteksten moeten duidelijk zijn. Blijkbaar knelt daar nu het schoentje en dat verbaast me niet. In mijn tijd kreeg ik ook soms teksten die op vijf manieren te interpreteren waren."

Een andere ex-vakbondstopper die liever anoniem wil blijven "omdat hij zijn collega’s geen lessen te leren heeft" geeft dezelfde boodschap mee. "Uiteindelijk moet je elkaar proberen te vertrouwen. Er is geen andere optie. Zoals bondscoach Martinez zegt: elke match is weer anders. Elk sociaal overleg is ook anders."

Buffer 

Een mogelijkheid is de aanstelling van een bemiddelaar. Mede dankzij een bemiddelaar kwamen de stad Gent en de afvalophalers van IVAGO in 2015 tot een akkoord na een lange staking. "Ik denk dat de publieke sector hier wat kan leren van de privé", vertelt Guy Cox, gewezen hoofd van de overheidsdienst Sociaal Overleg.  

"In de publieke sector onderhandelen de conflicterende partijen meestal rechtstreeks met mekaar", zegt Cox. "In de privé verloopt dit via een paritair comité, met daarin vertegenwoordigers van de werknemers- en werkgeversorganisaties. Op die manier ontstaat een buffer, die met wat meer afstand creëert tot het probleem."

Waar iedereen het over eens is: de bal ligt in het kamp van Geens. "In tegenstelling tot veel andere politici schat ik hem hoog in. Maar toch wordt dit lastig. Geens zal al zijn vernuft nodig hebben", zegt professor Humblet. "Zijn rechtse coalitiegenoten eisen een minimale dienstverlening. Terwijl hij beseft dat dit voor de cipiersbonden een brug te ver is. CD&V'ers zijn zogezegd in staat om altijd een compromis te smeden, om overal tussendoor te glibberen. Ik ben benieuwd."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234