Zaterdag 16/10/2021

Aan de slag met de armeluisatoombom

Ryu Murakami laat in 'De karaokeoorlog' het geweld driftig escaleren. Toch valt er veel te lachen in deze groteske roman.

Is er leven na Haruki Murakami in de hedendaagse Japanse literatuur? Zeker wel. Als u het graag wat potiger hebt, dan kuntu te rade gaan bij Murakami's naamgenoot Ryu. In eigen land is Ryu Murakami (°1952) minstens zo populair als Haruki en slijt hij miljoenen exemplaren van zijn explosieve, hard-boiled romans, waarin het bloed vervaarlijk in het rond spat. Het contrast tussen het dromerige, licht surrealistische universum van Haruki en de enerverende, gewelddadige Japanse samenleving die Ryu ons voorschotelt, kan haast niet groter zijn.

Ryu Murakami bespeelt vele media. Hij maakte als filmmaker furore met de sm-prent Tokyo Decadence, was talkshowhost en ook drummer bij de band Coelacanth. Hij brak al vroeg door met Almost Transparant Blue (waarvoor hij in 1976 de befaamde Akutagawaprijs kreeg) en met Coin Locker Babies (1980).

Gruwelijke climax

"Zowel in zijn boeken als in zijn films introduceert hij steeds een onbehaaglijke sfeer die onvermijdelijk naar een gruwelijke climax voert. Zijn strategie is niet subtiliteit, maar de mokerslag", schreef Mik Torfs over Ryu in Rekto Verso. Toch sijpelen Ryu Murakami's boeken in Europa slechts langzaam door, met uitzondering van Frankrijk, waar zijn romans pocketedities halen. Bij ons poogt De Arbeiderspers 'die andere Murakami' te lanceren. Nadat ze voorzichtig In de misosoep in Nederlandse vertaling brachten, wagen ze het nu met De karaokeoorlog, een absurdistische roman die gaandeweg compleet ontspoort.

Murakami voert een klad doelloze jongeren op. Ze ontmoeten elkaar op feestjes waar ze zich overgeven aan bier, sake, karaoke, een steen-papier-schaarcompetitie en het turen naar "de vrouw met het ongelooflijke lichaam". Het zestal lijkt onderling inwisselbaar: "Om het nog ingewikkelder te maken, kon je door alleen naar hen te kijken niet zien wie wat was". Regelmatig barsten ze "in abnormale mate" in lachen uit. Maar de verveling slaat spoedig toe en ze raken in de greep van "een innerlijke onrust", "in de vorm van een foetus". De drang naar gratuite kicks valt niet meer in te tomen. Wanneer een lid van het zestal op straat een vrouw ombrengt ("een typische, om niet te zeggen stereotypische tante of oba-san"), gaan de poppen aan het dansen. De vermoorde dame behoort tot het Midori Genootschap, een groep alleenstaande vrouwen die nooit een orgasme wisten te bereiken en vanwege een zelfde achternaam vriendinnen werden. De Midori's zweren wraak en gaan op zoek naar de dader. Het geweld escaleert op groteske wijze. Er komt zelfs een ambachtelijk gemaakte kernbom ('een armeluisatoombom') aan te pas, die in één klap de puntjes op de i zet. Je moet het maar durven in het land dat het slachtoffer werd van de eerste A-bom.

De karaokeoorlog kun je een kruising noemen tussen een film van Quentin Tarantino, een goedkope B-film en een samoeraigevecht, waarin met alle conventies van het pulpgenre wordt geflirt. Murakami ontbindt werkelijk alle duivels. Toch leest dit boek ongemeen soepel, Ryu kent de trucjes van de foor en kruidt een en ander met morbide humor. En in één moeite door neemt hij gewiekst de mores in bepaalde Japanse subculturen op de korrel, waar elke moraal is vervlogen en de mentale leegte totaal is. Empathie is de bende volkomen vreemd, maar ondanks alle doodslag blijft de lichtzinnigheid overeind: "Vier van ons mogen dan dood zijn, we vinden nu al nieuw bloed en er zijn talloze vervangers. Misschien kunnen we over twee of drie maanden zelfs alweer een karaokefeestje organiseren."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234