Dinsdag 12/11/2019

Reportage

Aan de frontlijn van het kalifaat: "Je bent binnen bereik van sluipschutters"

Beeld Asmaa Waguih/ Reuters

Aan de frontlijn van het kalifaat kijkt correspondent Remco Andersen uit over IS-bolwerk Mosul. "Weg hier", zegt de Koerdische peshmerga-commandant. "Je bent binnen bereik van sluipschutters." Een aanval op Mosul lijkt een kwestie van tijd. Het Westen stuurt vliegtuigen vol wapens. Wordt dit een tweede Tikrit?

De jankende wind doet de verrekijker schudden. Het schokkende blikveld beweegt over een wapperende zwarte vlag, het IS-symbool in een witte cirkel. Het beeld gaat omhoog, langs de randen van Mosul in de verte, de clusters dorpen in de groen-bruine vallei. Een reusachtige zwarte wolk rolt over de stad; Islamitische Staat (IS) steekt stapels autobanden in brand, om aanvallende vliegtuigen het zicht te ontnemen.

'Kom, weg hier', zegt de commandant van deze Koerdische legerpost, op 1500 meter van Islamitische Staat. 'Je bent binnen bereik van sluipschutters.'

Eenmaal in de barak, veilig onder de Koerdische driekleur, tovert kolonel Abdul Wahid Ahmad (43) een satellietfoto te voorschijn op zijn Samsung. De zeventien kilometer lange frontlijn, de eerste verdedigingslinie van de Koerden tegen IS, strekt zich uit van noord naar zuid. Blauwe stipjes vormen een lijn over de bergkam Bashiqa. Rode stipjes verzamelen zich op de laagvlakte in het westen, die thuis biedt aan Mosul - het einddoel van de oorlog tegen IS in Irak.

Beeld Foto Thaier Al-Sudani / Reuters

Blauwe stipjes

Met drieduizend manschappen houden de peshmerga - de blauwe stipjes - hier stand. Gecamoufleerde hutten en schuttersposten ontsieren de heuvels. Zandzakken en betonnen muren worden bedekt onder blauw tentzeil, aan de westkant overgoten met aarde zodat ze onderdeel lijken van het landschap.

Ze zitten hier sinds begin augustus, de kolonel en zijn mannen. In die dagen walsten IS-troepen plotseling vanuit Mosul over de omringende Nineveh-vallei. Honderdduizenden mensen - Arabische tegenstanders van IS, christenen, yezidi's - sloegen op de vlucht.

'IS kwam met tanks, pantserwagens, mortieren, artillerie', tikt kolonel Ahmad op zijn vingers. 'Wij hadden alleen geweren en nutteloze oude granaatwerpers.'

Maar de balans verandert langzaam, met dank aan vliegtuigen vol wapentuig uit het Westen. In de barakken van de mannen hangen Duitse G3- en G36-geweren aan haakjes naast hun handdoeken. Milan-antitankraketten en forse 120mm mortieren houden IS op afstand.

Tijdens luwten in de strijd tarten de Koerdische troepen en de IS-terroristen elkaar nu bijna verveeld. Nu eens ploft een Koerdische mortiergranaat neer in de buurt van de zwarte IS-vlaggen, dan weer gaat machinegeweervuur vanuit de diepte naar de peshmerga op hun heuvels. Beweging zit er al een tijd niet meer in. Nou ja, andere halve maand geleden dan. Toen probeerden vijftig IS-strijders een kruispunt in de bergen te veroveren, zegt kolonel Ahmad.

Maar de Koerden vochten terug met hun nieuwe granaatwerpers en geweren, schoten zelfs nog drie zelfmoordenaars dood voor ze in de buurt konden komen. Drie peshmerga stierven, maar toen namen de IS-strijders de benen. Op hun terugweg maakte een Canadees gevechtsvliegtuig het karwei af, en schoot een Humvee aan flarden.

De peshmerga zijn gek op die luchtaanvallen. Iedereen schiet in de lach als een strijder vertelt over een bombardement door een ander Canadees vliegtuig, waarbij hun kwelgeest in een IS-post verderop als een lappenpop door de lucht tuimelde. 'Een prachtig gezicht was het', zegt Raed Qasem (23), terwijl hij met zijn wijsvinger cirkels in de lucht tekent. 'Maar helaas stond er een kwartier later alweer een andere terrorist op wacht.'

Ondertussen wacht iedereen op de slag om Mosul, die misschien al de komende maanden plaatsvindt. Vechten de Koerden mee? Een van hen veegt zijn handpalmen langs elkaar: never nooit niet. 'Mosul is Arabisch; ons probleem niet. Laat die Arabieren, het Iraakse leger, het zelf oplossen.' Een paar collega's brommen instemmend, maar na vermanende woorden van andere maten en de kolonel, lijkt de voorzichtige conclusie dat de peshmerga zullen doen wat de politieke leiding in de Koerdische hoofdstad Erbil zegt.

Zijn ze niet bang om te worden onthoofd? De mannen glimlachen. Malle westerling. Wij zijn Koerden. Een van hen haalt een Koerdische uitdrukking aan. 'Het is goed om mannelijke schapen te onthoofden en op te offeren', zegt deze, waarop zijn buurman begint te grinniken. 'Wij zijn soldaten. Als we het bevel krijgen, dan vechten we.'

Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234