Woensdag 08/12/2021

Aan de DRANK én aan de WIET

De helft van de studenten drinkt te veel, en een op de vijf rookte het afgelopen jaar een joint. Maar waar alcohol al jarenlang cultureel gemeengoed is, raakt nu ook cannabis steeds meer ingeburgerd. 'De universiteiten moeten ingrijpen', zeggen sociologen.

Studenten en drank zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Nagenoeg elke student heeft ooit al eens alcohol gedronken: 93,1 procent heeft dat ook het afgelopen jaar gedaan. Bier, traditioneel van de partij in studentenbars en tijdens cantussen, is daarbij van zijn troon gestoten door wijn. Vooral dankzij studentes is die aan een opmars bezig is.

Dat blijkt uit een bevraging van de UGent, de KU Leuven en de UAntwerpen bij iets minder dan 20.000 studenten, waaruit een steekproef van 2.375 studenten werd getrokken.

Het geeft een betrouwbaar beeld van het drugsgebruik van onze tieners en prille twintigers. En dat beeld is niet altijd even rooskleurig. Zo drinkt de helft van de studenten te veel, zo veel zelfs dat het volgens de richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie problematisch wordt. "Dat betekent niet dat zij verslaafd zijn", zegt medisch socioloog Guido Van Hal (UAntwerpen).

"Het toont wel dat sommigen het risico lopen om te blijven drinken, ook nadat ze de arbeidsmarkt zijn opgegaan. Daarom moeten we minder laks worden. Dat er nu georganiseerd alcohol wordt aangeboden via de universiteit of studentenverenigingen is niet juist. De universiteiten moeten dan ook ingrijpen met een actieplan tegen alcohol en drugs."

Verslaafd op lange termijn, verdoofd op korte termijn. Bingedrinken - minstens vier tot zes glazen alcohol in twee uur - blijkt een populair tijdverdrijf in onze studentensteden. Zes op de tien studenten hebben dat het afgelopen jaar gedaan, waarbij een kwart zelfs wekelijks het ene na het andere glas achteroverslaat. Over de onderzochte instellingen heen zijn er meer dan 300 jongeren die dagelijks bingedrinken.

Maar hoe verontrustend de cijfers ook zijn, dat is niet waar Van Hal zich het meeste zorgen over maakt. Waar drank en studenten altijd al verbonden waren, lijkt cannabis nu eenzelfde positie te verwerven. Vier op de tien ondervraagde studenten geven aan ooit een joint te hebben gerookt, terwijl meer dan een op de vijf dat het afgelopen jaar nog heeft gedaan.

"Dat heeft mij toch verrast", zegt Van Hal. "Dat cijfer ligt hoger dan in Amerikaanse en andere Europese studies. Bovendien blijft het toch een illegaal product."

Illegaal of niet, studenten lijken weinig moeite te hebben om aan wiet te geraken. Van diegenen die het voorbije jaar een joint hebben opgestoken, doet een op de vijf dat minstens één keer per week. Een op de twintig zelfs dagelijks. Ruwweg duizend ondervraagde studenten gebruiken zelfs tijdens de examenperiode cannabis. Van Hal: "Tijdens de allerbelangrijkste periode van hun jaar is dat toch wel heel erg veel. Het geeft aan dat ze verslaafd zijn en dat ze er niet zomaar mee kunnen stoppen."

Toch menen drie op de vier cannabisrokende studenten dat hun gedrag niet problematisch is. Hen die wel aan de alarmbel trekken, verklaren vooral dat ze meer hebben gebruikt dan ze aanvankelijk van plan waren. Ook delen sommige studenten mee dat ze wel wilden stoppen, maar dat ze daar niet in slaagden.

Geestelijke gezondheid

Vaak gaat het daarbij om mannelijke kotstudenten, de groep die het meeste gebruik maakt van zowat alle onderzochte roesmiddelen. De gevolgen van te veel alcohol te drinken, zijn wijd en zijd bekend. Bij cannabis is dat (iets) minder het geval. "En dat terwijl uit onderzoek duidelijk wordt dat er een link bestaat tussen cannabis enerzijds en angstaanvallen, depressies en zelfs schizofrenie anderzijds", verklaart Van Hal.

Cijfers uit het onderzoek bewijzen Van Hals gelijk. Het is namelijk niet goed gesteld met de geestelijke gezondheid van onze studenten. Zes op de tien vertonen symptomen van angst en depressie en een kwart van de studenten kampt met een gebrekkig zelfvertrouwen.

Daarbij tonen Van Hal en zijn collega's aan dat jongeren die rondlopen met psychische problemen vaak ook meer hinder ondervinden van cannabisgebruik. Het is in deze studie wel onmogelijk om te bepalen of de jongeren zich slecht voelen door het drugsgebruik of dat ze juist drugs gebruiken om even te kunnen ontsnappen.

De gevolgen zijn talrijk. Studenten maken gewag van geheugenverlies, problemen met de autoriteiten, gevechten en seksueel misbruik. Vier procent van de ondervraagde cannabis- en alcoholgebruikers dacht er minstens één keer aan zelfmoord te plegen. Eén procent voegde de daad zelfs bij het woord.

"Drugs kunnen leuk zijn, wat meteen verklaart waarom studenten ze gebruiken, maar wij moeten hen de keerzijde tonen", zegt Van Hal. "Juist daarom is er meer alcohol- en cannabispreventie nodig. Brochures uitdelen is onvoldoende. Ik ijver voor een vak 'verslaving' in het curriculum, waardoor studenten via bijvoorbeeld getuigenissen van voormalige verslaafden de negatieve gevolgen van drugs leren kennen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234