Vrijdag 30/10/2020

Opinie

Aan de beschermheren van het "zwakke" geslacht

Els Flour.Beeld rv

Els Flour is voorzitster van het Vrouwen Overleg Komitee.

Het voorstel van Lieven Boeve om het katholieke net op weg te zetten naar dialoogscholen, waarin met name kinderen met een islamitische achtergrond een volwaardige plaats vinden, doet veel stof opwaaien. Jammer, maar vermoedelijk niet verwonderlijk, in een samenleving die steeds meer polariseert rond levensbeschouwelijke kwesties en specifiek de plaats van de islam - alle oproepen tot dialoog ten spijt.

Op 10 mei was het in De Morgen de beurt aan Etienne Vermeersch, die weer eens de hoofddoek (waarvoor meer ruimte zou kunnen komen in de dialoogschool) onverenigbaar verklaart met een open blik op de samenleving. Het wereldbeeld dat hij uitdraagt, is ontroerend eenvoudig: baby's hebben de identiteit mens, netjes onderverdeeld in man en vrouw (dat er al eens wat ruis op die tweedeling zit en bij dat man en vrouw nogal wat opvoeding en sociale omgang komen kijken, laat hij gemakshalve achterwege). Daarna is het verder 'identiteiten' opbouwen geblazen - wat wordt er toch gejongleerd met dat begrip. En zie, dan zijn er weer twee categorieën: kinderen die een brede kijk meekrijgen op de samenleving en kinderen met een enge. De eerste 'zonder' kledingvoorschriften (onlangs nog eens met een middelbare scholier gepraat?), de tweede met de hoofddoek. De eerste ideologisch 'neutraal' (katholiek of vrijzinnig, Vermeersch is ruimdenkend), de tweede groep moslim. Een dichotomie die problematisch is, polariserend en pertinent onjuist. Duimen maar dat kritisch onderwijs jongeren in staat stelt om dit soort mythes te ontkrachten.

We gaan hier niet nogmaals beargumenteren dat het dragen van de hoofddoek een vrije keuze kan zijn, en dat ook hoort te zijn. Dat vrouwen om zeer uiteenlopende redenen kiezen voor het dragen van een hoofddoek, en dat het al dan niet dragen van de hoofddoek niets zegt over de ruimdenkendheid van de persoon die ze al dan niet draagt. Het is in elke samenleving mogelijk om interessante analyses te maken van welke kleding voor vrouwen en mannen aangemoedigd, toegelaten, of afgeraden is. Telkens weer zal blijken dat er een verband is met de dominante positie van mannen in die samenleving. Nergens zal het mogelijk zijn om mensen, met hun meervoudige en voortdurend evoluerende identiteiten, te verengen tot wat ze dragen.

Wat opvalt, en wat ons verontrust, is dat de voorbije jaren keer op keer verstandige mensen alles op alles zetten om de islam naar de marge van de samenleving te duwen. En daarbij het zelfbeschikkingsrecht van vrouwen met voeten treden. Het GO! heeft met actief pluralisme een prachtconcept om een onderwijs uit te bouwen dat volop in de realiteit van de samenleving staat. Het verkoos zich te bekennen tot een heilloos algemeen hoofddoekenverbod in zijn scholen. Zelfs nadat de Raad van State dat verbod na een klacht vernietigde in één van die scholen. Patrick Dewael wil aan de Grondwet morrelen, onder het motief dat de islam zijn plaats moet kennen in deze samenleving, want stel dat godsdienstvrijheid de bovenhand zou krijgen op de gelijkheid van vrouw en man. Nochtans geeft niets, maar dan ook niets aan dat dat aan het gebeuren is. De Grondwet waarborgt op uitstekende wijze de verschillende rechten en vrijheden en de rechterlijke macht toont zich goed in staat om afwegingen te maken wanneer deze rechten met elkaar op gespannen voet staan. Het hoofddoekenverbod aan de loketten van de Antwerpse administratie: weer zo'n voorbeeld. Er was geen probleem, en toch moet één groep het ontgelden. En dat zijn weer de vrouwen. Wier autonomie en kansen worden gehypothekeerd omdat zij een onderdrukkend, religieus kenteken zouden dragen. Die zich horen te gedragen zoals enkele koene ridders het beslissen, en moeten dragen wat die beschermheren zint, lijkt het daar niet een beetje op?

Een beetje ontspannen kan geen kwaad. Het doet er niet toe waarom die moslima een hoofddoek draagt, en of ze wel de details van de oorspronkelijke kledingvoorschriften in de islam kent. Als ze ervoor kiest de hoofddoek te dragen, dan moet ze dat kunnen. Er moeten geen grondwetten worden herschreven omdat vrouwen een hoofddoek willen dragen (erg kort door de bocht, ik weet het, maar merk hoe snel het argument gelijkheid man/vrouw keer op keer opduikt - een gelijkheid die nochtans verre van verwezenlijkt is in onze samenleving: afgaand op de besparingsmaatregelen kan de sociaaleconomische gelijkheid v/m deze regering zelfs gestolen worden). Er mag met nieuwsgierigheid gekeken worden naar de denkoefening waarmee de katholieke onderwijskoepel zijn scholen wil inspireren. Wij hopen dat Lieven Boeve doorzet. Als het GO! iets gelijkaardigs wil doen, kan dat perfect, gewoon een kwestie van dat actief pluralisme iets actiever in te vullen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234