Woensdag 22/01/2020

Burgerplatform

90-jarige huisvest migranten: “Zoals mijn ouders dat deden met Joden”

Beeld Illias Teirlinck

De oudste vrijwilliger van het ‘Burger­platform voor overnachtingen voor migranten’ is 90 jaar. Het zit bij Josiane Mignolet in de familie. Als tiener zag ze hoe haar ouders Joden onderdak boden. “Ik zie een parallel met hun engagement, maar let op met woorden als le bruit de bottes.”

Watermaal-Bosvoorde staat bekend als een sjieke gemeente in Brussel, maar als Josiane Mignolet de deur van haar sober appartementje opent, is duidelijk dat tussen deze muren vooral hartelijkheid en gastvrijheid heerst.

Al dertien jaar zit mevrouw Mignolet in een rolstoel, na een hersenbloeding, en deze zomer kreeg ze een hartinfarct, maar dat laat ze haar 90ste verjaardag niet vergallen. Nooit verlegen om een grapje, en niet bevreesd om een drietal Soedanezen in huis te nemen. “Waarom zou ik bang zijn? Ik kan hun grootmoeder zijn. Ze kunnen mij net beschermen!” 

Al sinds de vluchtelingen­crisis van 2015 is het een burgerinitiatief, geleid door Mehdi Kassou en Adriana Costa Santos, dat elke avond de op­vang regelt voor een vijfhonderdtal migranten voor wie de overheid geen slaapplaats voorziet. Dat kunnen ze enkel dankzij een honderdtal vrijwilligers en een duizendtal gastgezinnen. De oudste onder hen is dus Josiane Mignolet.

Een kleindochter van haar ving al migranten op – “een blondine van 28 jaar met vijf Soedanezen in haar salon!” – en op een barkoude avond vorige winter hakte ze de knoop door. “Ik zag op de Facebook-pagina van het burgerplatform dat er nog tientallen migranten in het Maximiliaanpark overbleven zonder slaapplaats. En ik had een kamer die leegstond.” 

Even later zette een vrijwilliger drie migranten bij haar af. Sindsdien heeft ze geregeld volk over de vloer. Nu is het een Syrische vluchteling met wie ze in het Frans kan communiceren. 
“Het brengt leven in de brouwerij. Ik had zeven kinderen, dus altijd volk in huis. Dan staat er ineens iemand uit Darfoer in je keuken in de potten te roeren. Laatst kwam ik een zekere Ismaël tegen op straat, die me meteen omhelsde.”  

Paraplu openen

Niet alleen zijzelf en haar kleindochter doen mee aan het burgerplatform, maar ook een dochter rijdt sinds kort rond om migranten naar slaapplekken te brengen. “En mijn kleinzoon had op Kerstmis een man bij uit Eritrea.”

Het zit in de familie, en volgens haar heeft dat te maken met haar ervaringen in de oorlog. Haar ouders zaten in het verzet en kleine Josiane, die opgroeide in de Anneessens­buurt in het centrum van Brussel, was 13 jaar toen de nazi’s de Endlösung, of vernietiging van de Joden, formuleerden. Enige tijd later stond er een Joods gezin in Josianes inkomhal. “Mijn moeder stak meteen haar armen uit en riep: ‘Dat is toch onmogelijk!’ Ze vond het niet kunnen dat die mensen een Jodenster moesten dragen.”

Haar ouders zouden zo zeker twee families gered hebben. Ze gaven hen onderdak en reden tot in Charleroi om valse documenten. In 1944 werden ze opgepakt, haar moeder moest naar de gevangenis van Sint-Gillis, haar vader naar een kazerne in Leopoldsburg, maar gelukkig was de oorlog bijna ten einde en overleefden ze hun gevangenschap. 

“Mijn adolescentie is sterk getekend door de oorlog”, zegt Josiane Mignolet. “Als je die ellende hebt gezien, dan draag je dat de rest van je leven mee. Als ik dan iets kan doen opdat die mensen in het Maximiliaanpark minder nat worden, dan open ik mijn paraplu.”

De afgelopen jaren zijn wel vaker parallellen gemaakt met de bezetting. Als het over het succes van rechts-populisme gaat bijvoorbeeld, of de spotprent waarmee Jong Ecolo voormalig staatssecretaris Theo Francken (N-VA) afbeeldde als een nazi. Of bij de huiszoekingen die de regering wilde invoeren bij vrijwilligers die transit­migranten onderbrengen.

Mignolet waarschuwt voor vergelijkingen met de bezetting: ‘Niemand van ons riskeert de dood, en de politie zijn geen nazi’s.’ Beeld Illias Teirlinck

Honderden nieuwe vrijwilligers

“Dat is totaal niet vergelijkbaar. Niemand van ons riskeert de dood door zijn engagement. Zeker, er zullen geweldenaars bij de politie zitten, maar zeker niet allemaal en het zijn geen nazi’s. Le bruit des bottes, waar men het over heeft, die woorden moet je niet licht gebruiken.”

Tijdens de extreemrechtse Mars tegen Marrakech die door Brussel trok, organiseerden vrijwilligers van het burgerplatform een tegenbetoging. Activist Bleri Lleshi verzamelde een euro voor elke betoger in de Mars tegen Marrakech en haalde zo voor het burgerplatform 7.500 euro op. 

“Die mars had een tegengesteld effect, want ze heeft het burgerplatform nieuw leven in geblazen. Sindsdien zijn er honderden vrijwilligers meer en heeft geen enkele migrant meer buiten geslapen.” 

De migratieproblematiek is voor Josiane Mignolet een probleem dat de politici moeten oplossen, maar in tussentijd kunnen burgers wel de handen uit de mouwen steken. “Dan roep ik net als mijn moeder: Dat is toch onmogelijk!”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234