Woensdag 25/11/2020

9/11: Ook voor moslims inde vs een trauma

De herdenking van 11 september 2001 staat dit jaar in het teken van de islam. Ultraconservatieve christenen creëerden een hetze door te protesteren tegen de bouw van een islamitisch centrum nabij Ground Zero. In Florida dreigde een extremist met een koranverbranding en dat leidde tot protesten in Afghanistan en Pakistan. De moslims in de VS antwoorden met dialoog: alle religies zijn welkom op hun Suikerfeest.

Het Suikerfeest voor het einde van de ramadan wordt in alle VS-moskeeën bewust in het teken van de sobere 9/11-herdenking geplaatst, omdat in de aanslagen mensen mensen stierven van alle wereldreligies. Ook moslims.

Op 11 september 2001 keek de wereld versteend toe hoe twee gekaapte lijnvliegtuigen de noordelijke en zuidelijke toren van het World Trade Center invlogen en explodeerden. Luttele uren later stortten de twee brandende torens in. Samen met de aanslag op het Pentagon en het neerstorten van een gekaapt vliegtuig boven Pennsylvania kwamen op 9/11 bijna 3.000 mensen om.

Negen jaar later laaien de emoties over het drama wereldwijd nog altijd hevig op. Onbedoeld kwamen de herdenkingen dit jaar in het teken van de islam te staan. Toen een New Yorkse imam enkele maanden geleden zijn plannen bekendmaakte om een islamitisch gemeenschapscentrum te laten bouwen op twee straten van Ground Zero, de WTC-locatie waar nu de fundamenten van nieuwe wolkenkrabbers verrijzen, botste hij op een storm van protest. Ultraconservatieve christenen, maar ook 9/11-nabestaanden tot en met buitenlandse, opportunistische, scherpslijpers zoals Geert Wilders, probeerden met hun islamofobe denkbeelden het debat te radicaliseren. Enkele dagen geleden deed predikant Terry Jones uit Gainesville, Florida, daar nog een schepje bovenop. Door zijn aankondiging vandaag een koran te verbranden beheerste hij even de agenda van president Barack Obama, buitenlandminister Hillary Clinton en VS-bevelhebber David Petraeus in Afghanistan, wiens waarschuwing voor geweld gisteren uitkwam: bij protesten in Afghanistan viel gisteren minstens één dode. Ook in Indonesië en in Londen werd geprotesteerd.

Toch lijkt in de VS zelf de rede het nu te halen van de radicale populisme. De koranverbranding is afgelast. Het debat over het islamitische gemeenschapscentrum is nog controversieel maar wordt weer sereen gevoerd. Op beide dossiers drukten president Obama en zijn regering hun stempel - door zich uit te spreken voor het gemeenschapscentrum en tegen de koranverbranding - maar is het vooral de moslimgemeenschap zelf die de toon matigt.

In New York drukte imam Feisal Abdul Rauf de beschuldiging dat hij een radicale moskee wil vestigen de kop in door in de media uit te leggen dat in het gemeenschapscentrum alle religies een gebedsruimte mogen vestigen en dat er ook een eucumenische ruimte komt. In Gainesville kondigde predikant Jones aan dat hij de koranverbranding annuleert na gesprekken met lokale imam Muhammad Musri. En hoe een dubbeltje rollen kan: Jones hoopt eerstdaags in New York met beide imams te discussiëren over zijn problemen met de islam. Confrontatie ruimt baan voor dialoog.

‘Open geest’

De rationalisering van het debat is mede in de hand gewerkt door de invloedrijke Council on American-Islamic Relations (CAIR), die alle Amerikaanse moslimgemeenschappen adviseerde om de ramadan dit jaar aan te wenden om critici de hand te reiken. Het einde van de heilige vastenmaand voor moslims, het drie dagen durende Suikerfeest (Eid al-Fitr) dat gisteren begon, valt dit jaar samen met de 9/11-herdenking.

CAIR organiseert daarom vandaag in de VS een ‘Nationale Dag van Eenheid en Genezing’, “waarbij we hopen dat gebedshuizen, kerken, synagoges en moskeeën hun deuren zullen openen en hun buren met open geest en hart zullen groeten”, klinkt het in hun rondzendbrief. “Op deze dag zal er een gelegenheid zijn voor gelovigen om elkaars tradities te leren kennen. Dit zal een gelegenheid zijn om de gebroken relaties tussen alle mensen in de VS te herstellen, ongeacht hun religie, ras, gender of status.”

Het Suikerfeest zelf wordt ingetogen gevierd, want 9/11 is ook voor moslims in de VS een trauma. De zelfmoordaanslagen door hun radicale, wahhabitische, geloofsgenoten eisten immers ook het leven van 32 onschuldige moslims: 29 moslims stierven in het WTC, 3 in de gekaapte vliegtuigen. Mensen zoals Michael Baks (36), een immigrant uit Pakistan voor wie 9/11 zijn eerste werkdag was bij Marsh&McLennan in het WTC-gebouw, of Tariq Amanullah (40), de vicepresident van Fiduciary Trust International.

Daarmee werd 1 procent van de 9/11-slachtoffers moslim, evenveel als hun aandeel in de Amerikaanse bevolking. Ook onder de hulpverleners die vandaag negen jaar geleden het leven lieten bevonden zich moslims, zoals Mohammad Salman Hamdani (23) een parttime ambulancier en aspirant-politieagent wiens lichaam zes maanden na de aanslag teruggevonden werd met zijn medische rugzak naast zich.

Haatmisdrijven

Door het leed dat Al Qaida ook hun families en gemeenschappen aandeed, is het vandaag voor vele Amerikaanse moslims onbegrijpelijk waarom ze plots vijandelijk worden behandeld door Amerikaanse of buitenlandse radicalen. Ondanks de oproep tot openheid van organisaties zoals CAIR kruipen veel VS-moslims daarom in hun schulp, vooral nadat in New York vorige maand een taxichauffeur werd neergestoken en moskeeën het doelwit werden van vandalisme. In Murfreesboro, Tennessee, werden bouwmaterialen van een moskee in brand gestoken. In Madera, Californië, werd een plastic varken met beledigende graffiti in een moskee gegooid. In de staat New York werd tijdens gebeden in een moskee plots voor de deur geschoten. Ibrahim Hooper, de woordvoerder van CAIR, erkent dat mogelijk meer haatmisdrijven niet gerapporteerd worden. “Slachtoffers zijn terughoudend om dit soort haatmisdrijven aan te geven uit vrees dat ze nog meer zullen worden aangerand of aangevallen.”

Eboo Platel, de directeur van Interfaith Youth Core, een organisatie uit Chicago die probeert om religieuze conflicten te verminderen, noemde zich in de New York Times “banger dan hij ooit was, banger dan na 9/11”. Imam Abdullah T. Antepli, de moslimgeestelijke aan de Duke University in North Carolina, zei dat in zijn omgeving sommige moslims zich al lachend afvragen wanneer ze naar Canada of Australië moeten verhuizen. Maar, waarschuwde hij, de ondertoon is ernstig. “Sommige dingen die door mensen worden gezegd in de moskeecontroverse is erg gelijkaardig aan wat Duitse media over Joden vertelden in de jaren twintig of dertig”, zei hij. “Het is ronduit beangstigend.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234