Woensdag 16/06/2021

8 november 1981

Agalev doet voor de tweede keer mee aan de nationale verkiezingen - voor de eerste keer ernstig - en het is meteen raak. De groenen halen nagenoeg uit het niets 4 procent van de Vlaamse stemmen en dat levert drie verkozenen op: Marjet Van Puymbroeck in de Senaat en Ludo Dierickx en Fernand Geyselinckx in de Kamer. De drie groentjes weten hoe ze de aandacht moeten vangen. Op 8 december, dag van hun eedaflegging, komen de Agalev-parlementariërs per fiets bij het Paleis der Natie aangereden. Agalev is op dat moment nog vooral een Antwerps fenomeen. De drie zetels worden niet toevallig in de provincie Antwerpen behaald. Voor de groenen vormt de eerste succesvolle stembusgang een kantelmoment. Agalev is een beweging, die zo weinig mogelijk te maken wil hebben met de traditionele partijpolitiek. Maar hoe moet dat dan met drie gekozenen in het parlement? Na maanden van interne twisten wordt in maart 1982, op een bijzonder beraad in Tielrode, beslist om toch maar voluit voor een partijstructuur te gaan.

13 oktober 1985

De eerste voorzichtige en kuise professionalisering van Agalev werpt haar vruchten af. De partij stijgt door naar 6,2 procent. Dat levert vier zetels op in de Kamer en twee in de Senaat. Bij de nieuwe verkozenen enkele opvallende namen: Magda Aelvoet in de Senaat, Mieke Vogels in de Kamer. Opmerkelijk toch: op dit moment, amper twintig jaar geleden, is Agalev dubbel zo groot als dat andere nieuwe politieke fenomeen uit het eind van de jaren zeventig, het Vlaams Blok. De groenen surfen mee op de golven van de nieuwe sociale bewegingen: de buurtcomités voor verkeersveiligheid, de Noord-Zuidbewegingen en vooral de vredesbeweging. Tussen de partij en de dragers van de oorspronkelijke beweging zet de bittere scheiding zich stilaan door maar ook als partij behoudt Agalev oog voor spraakmakende acties. Vooral in de strijd tegen de kernwapens kijken de groenen niet op een spectaculaire actie meer of minder. In 1985 worden acht parlementsleden van Agalev en Ecolo gearresteerd terwijl ze de militaire basis in Florennes binnen proberen te dringen. Onder hen Johan Malcorps.

21 mei 1995

Voor het eerst wordt Agalev met verlies geconfronteerd bij de verkiezingen. Niet spectaculair (van 7,8 naar 7,1), maar toch komt de tik hard aan. Twee zetels gaan verloren. De uittredende parlementariërs Michiel Maertens, Greet Buyle, Wilfried De Vlieghere, Louis Steenwegen, Peter Luyten, Jo Cuyvers, Josée Bauwen en Luc Barbé kunnen niet meer terugkeren. Voor de verkiezingen heeft de partij al een stevige storm doorgemaakt, na het vertrek van Paul Staes en Leo Cox naar de CVP. Oorzaak is de onvrede van Staes, die in 1994 voor Magda Aelvoet bij de Europese verkiezingen naar de tweede plaats moet uitwijken en niet herverkozen wordt. De partij rekende niettemin op winst in 1995, op stevige winst zelfs, omdat de SP, de concurrent op de progressieve flank, zwaar in de knoei zit met het gerechtelijke onderzoek naar de Agusta-corruptie. Het pakt evenwel anders uit. Louis Tobback kan de kiezers overtuigen dat de SP 'nodig' is om 'uw sociale zekerheid' te beschermen. Vooral potentiële groene kiezers blijken voor die roep om een nuttige stem vatbaar.

13 juni 1999

Agalev schiet omhoog bij de parlementsverkiezingen: van 7,1 procent gaat het met een ruk naar 11,6. De groenen hoeven daarvoor niet eens een uitzonderlijke campagne te voeren, dat doen de vergiftigde kippen uit de dioxinecrisis wel in hun plaats. Twee ministers, Marcel Colla (SP) en Karel Pinxten (CVP), moeten in volle verkiezingscampagne ontslag nemen, Agalev trekt de hort op met een koe in plaaster, een erg toepasselijk symbool van veilig voedsel. De regeringspartijen krijgen een pandoering, Agalev houdt er 9 zetels aan over in de Kamer, 4 in de Senaat, 12 in het Vlaams Parlement en 2 in Europa. En Agalev krijgt voor het eerst ook ministers: Magda Aelvoet en staatssecretaris Eddy Boutmans stappen in de federale regering; Mieke Vogels en Vera Dua in de Vlaamse. De groene regeringsdebutanten worden meteen op hun waarde getest. Aelvoet ondervindt moeite met de oprichting van het Federaal Voedselagentschap, de beslissing van de Vlaamse regering om de Antwerpse havenuitbreiding nabij Doel door te laten gaan, zorgt voor de eerste crisis in het groene huishouden. Er zullen er nog heel wat volgen.

18 mei 2003

Het totale debacle na vier jaar regeringsdeelname. Agalev houdt geen enkele federale zetel over. De afstraffing komt vrij onverwacht. Na vier jaar stabiliteit met lichte achteruitgang is de groene partij pas in de laatste maanden in de peilingen weggezakt. Dat de groenen niet over de kiesdrempel zouden geraken die ze zelf mee hebben goedgekeurd hadden evenwel slechts weinigen voorspeld. Voor Agalev begint de miserie in augustus 2003, als minister Magda Aelvoet ontslag moet nemen na het toestaan van een betwiste export van Minimi-geweren naar Nepal. Agalev krijgt de negatieve beeldvorming niet meer bijgesteld. De ene tegenslag volgt op de andere: de Antwerpse Agalev-schepenen moeten samen met hun collega's ontslag nemen in de Visa-affaire (en keren ondanks interne kritiek weer terug); er is interne heibel over de Irak-houding van de regering (tegen de oorlog maar wel de doorvoer van wapens toelaten); minister Dua wordt geviseerd op een zwaar aangezette plattelandsbetoging. Tocht tikt vooral het ontslag van Ecolo-minister Isabelle Durant vlak voor de verkiezingen, na eigenzinnig handelen in het nachtvluchtdossier, zwaar aan. Na de zware verkiezingsnederlaag neemt partijleider Jos Geysels ontslag, de Vlaamse ministers Vogels en Dua volgen.

Bart Eeckhout

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234