Zondag 29/11/2020

60 jaar Slave To The Rhythm

Grace Jones praat voor het eerst na twintig jaar

Twintig jaar heeft ze gezwegen. Niet van harte weliswaar, maar toch. Grace Jones - model, actrice, zangeres - was op het hoogtepunt van haar succes een stijlicoon, en dat is ze nu - op haar zestigste, nota bene - zo mogelijk nog meer. Straks maakt de eerste zwarte vrouw op de cover van Vogue haar comeback met Hurricane, een uitstekende cd die haar moeiteloos terugbrengt naar de plek waar ze zich het best voelt: in het middelpunt van de belangstelling. 'I'm a star, darling.'

Door Bart Steenhaut

foto's Lawrence Watson

Nog voor we aan elkaar worden voorgesteld begint Grace Jones voor me te dansen op een ingebeeld nummer. Boven haar onredelijk hoge hakken komen twee eindeloze benen tevoorschijn die je niet aan een vrouw van zestig toe zou schrijven. Ze draagt een enorme hoed, en een stijlvolle designerjurk van Issey Miyake. De voorbije jaren heeft ze naar eigen zeggen la vie en rose geleefd in Parijs, Ibiza en New York. Maar sinds kort betrekt ze een luxeappartement in één van de duurste wijken van Londen. Daar wordt de carrière van de überdiva straks opnieuw gelanceerd met een spectaculaire mediacampagne, een handvol opvallende videoclips en begin volgend jaar een nieuwe tournee door Europa. De voorbije weken heeft ze zich voor de lens gelegd van sterfotografen als Rankin en Perou, die haar als één van de belangrijkste invloeden in hun werk aanstippen.

Met haar expressieve ogen, grote mond en hoekig geschoren kroeskapsel werd ze één van de grootste stijliconen van de jaren zeventig en tachtig, tot Madonna op het toneel verscheen. De jongste jaren kwam Jones alleen nog in het nieuws toen ze door een conducteur van de Eurostar in Ashford uit de trein werd gezet omdat ze zich misdragen had. Het onderwerp is doorgaans off limits tijdens interviews, maar het toeval wil dat ik twee uur later dan afgesproken op het interview verschijn omdat de hst van Brussel naar Londen er dubbel zo lang over heeft gedaan als voorzien. "Een schande", sist ze. "Zelden meegemaakt: het gebrek aan respect waarmee ik daar toen behandeld ben. Ik wilde gewoon een upgrade, zodat ik van de slechte service af was. Maar daar wilden ze niet van weten. Ik zet geen stap meer in die trein."

Over gebrek aan respect gesproken: twee jaar geleden werd in Groot-Brittannië een enquête gehouden over het meest shockerende moment in de Engelse televisiegeschiedenis. De talkshow waarin jij gastheer Russell Harty een mep verkocht stond afgetekend op één.

"Pff. Dat wil in de eerste plaats zeggen dat Engelsen zeer preutse mensen zijn, hé? Je hebt het nu over een uitzending van meer dan vijfentwintig jaar geleden. Het zou me sterk lijken mocht er sindsdien niets meer gebeurd zijn dat méér kwaad bloed heeft gezet. Trouwens, ik heb geen spijt van dat incident. Als je wordt uitgenodigd voor een talkshow is het de bedoeling dat je door de gastheer geïnterviewd wordt. Noem het een ongeschreven regel. En ik werd koudweg genegeerd. Dat pikte ik niet, en dat zou ik nu nog niet doen. Al wist ik heel goed wat ik deed toen ik hem een klap verkocht. De camera's draaiden en het was live. Dus: publiciteit verzekerd."

Dat incident en ook je rol als de gruwelijk gemene May Day in de James Bondfilm 'A View to a Kill' hebben er wel voor gezorgd dat je heel intimiderend overkomt. Ik ken een paar mannen die je niet graag zouden tegenkomen in het donker.

"(schatert) Dat besef ik, maar tegelijk vind ik het een lachwekkend idee dat uitgerekend ik de mensen de stuipen op het lijf zou jagen. Het ligt toch voor de hand dat ik een rol speel? Die dominatrix op het podium, dat ben ik niet, hé? Of juister: dat is maar één aspect van mijn persoonlijkheid. Ik schrik als mensen denken dat ik geen gevoelens heb. Ik ben net zo kwetsbaar als iedereen. Nu, de jaren hebben me sowieso wat milder gemaakt. Ik ben niet meer zo direct als vroeger, heb geleerd om wat vaker op mijn tong te bijten voor ik mijn mond opendoe. In het verleden heb ik vaak mensen die me heel dierbaar waren, gekwetst door heel rechtuit te zijn. Dat wil ik nu niet meer. Ik heb veel mensen pijn gedaan, maar het is niet iets waar ik trots op ben."

Had het feit dat je zo rechttoe-rechtaan bent met je opvoeding te maken?

"Natuurlijk. Ik kom uit een familie van pastoors en politici. Die combinatie is altijd goed voor een paar onverwerkte trauma's. (lacht) Mijn moeder was heel gelovig, en we werden thuis ontzettend strikt opgevoed. Ik mocht alleen maar pulls met hoge kragen dragen, en T-shirts met lange mouwen. Zelfs open schoenen dragen was taboe. Ik mocht niks. We hadden geen televisie, ik mocht niet naar de radio luisteren en de bioscoop was verboden terrein."

Kortom: de beste voedingsbodem om achteraf alles te doen wat God verboden heeft.

"Voilà. Toen ik achteraf van Jamaica naar New York verhuisde was het alsof ik ontsnapt was uit een gevangenis en voor het eerst de vrijheid proefde. Ik heb er gulzig van gegeten. Tot ik niet meer kon. En dan ging ik nog een stapje verder. Ik heb er theater en design gestudeerd. En veel gefeest. Het waren de jaren zeventig en overal waren clubs en discotheken. Daar ben ik ontdekt en kon ik model worden. Mijn broer was al model. Door zijn toedoen ben ik in Parijs gaan wonen."

Je maakte destijds deel uit van de scene rond de New Yorkse Studio 54, een club die wereldwijd bekendstond omwille van haar decadente feestjes waar de cocaïne van neus tot neus ging en de celebrity's zich aan elkaar vergrepen als waren het konijnen. Hoeveel klopt er van al die verhalen?

"Eerlijk: ik denk dat de mythe rond Studio 54 de realiteit van destijds ver overschaduwt. Natuurlijk waren er wilde feestjes, werd er plezier gemaakt en ging iedereen ernaartoe om gezien te worden. Er werd al eens een paard binnengehaald, en het was een sport om er met de meest exuberante outfits binnen te raken. Maar decadent? Ik ben er vaak geweest, maar ik kwam er voornamelijk om te dansen. Ik sluit niet uit dat er op dat moment een verdieping hoger mensen met elkaar lagen te neuken. Maar dat heb ik nooit gezien, en ik zweer je dat ik er ook nooit aan heb meegedaan. Veel van die sterke verhalen worden verteld door mensen die er destijds zelf niet bij waren. En het onbekende prikkelt de verbeelding, dat is altijd zo geweest."

Wil je me nu doen geloven dat je nooit een lijn coke hebt gesnoven?

"Kijk: ik ga niet hypocriet doen: ik hou van feestjes, en waar feestjes zijn is de coke nooit ver weg. Maar je moet er mee om weten te gaan. Mijn motto is: use, don't abuse."

Hoe groot was de schok toen in die decadente party-scene aids uitbrak?

"Dat was... verschrikkelijk. Als wakker worden uit een boze droom en merken dat de nachtmerrie gewoon verdergaat. Ik ben in korte tijd zeer veel vrienden kwijtgeraakt die me na aan het hart lagen. Veel van mijn vrienden waren homoseksueel, en daar vielen in eerste instantie de meeste slachtoffers. Iedereen deed het met elkaar, en de ziekte verspreidde zich als een lopend vuurtje. Achteraf beschouwd is dat zeker de meest deprimerende periode van mijn leven geweest. Veel van mijn vrienden werden ziek, en ik zag ze dag na dag verder aftakelen. En er waren geen geneesmiddelen, dus niemand kon iets doen. Keith Haring en Robert Mapplethorpe verliezen was een harde klap, maar ze waren lang niet de enigen. Ik ben jarenlang depressief geweest, achteraf. Het feest was voorbij, en eerlijk gezegd: ik vond zelf ook niet meteen nog een reden om te gaan vieren."

In die periode heb je met een heleboel gereputeerde kunstenaars samengewerkt. Zelfs Andy Warhol beschouwde je als zijn muze. Wat voor herinneringen heb je aan hem?

"Andy was tegelijk excentriek en heel verlegen. We gingen heel vaak uit, en hij had altijd bijzondere mensen om zich heen. Iederéén wilde in zijn buurt vertoeven, en zelf voelde hij zich ook het best met veel bekende mensen. Andy kickte op celebrity's. Ik ben bijzonder trots dat ik zijn model ben geweest. Ik heb altijd een zwak gehad voor kunstenaars, en veel van de artiesten die later wereldberoemd zouden worden kende ik al voor ze naam hadden gemaakt. Jean-Michel Basquiat, bijvoorbeeld. Die was dakloos toen ik hem leerde kennen. En Keith Haring maakte graffiti in de metro. Achteraf heb ik hem mijn lichaam nog laten beschilderen voor één van mijn videoclips. Het was een hele boeiende scene, toen. Het leek wel of iederéén uit die periode een ster geworden is. Madonna circuleerde daar toen ook al rond."

Je blijft ook vandaag nog met vooraanstaande kunstenaars werken. De hoes van je nieuwe cd wordt ontworpen door Banksy, de wereldberoemde onzichtbare kunstenaar.

"(kijkt op) Hoe weet jij dat?"

Het is me zo verteld door 3D van Massive Attack.

"Fuck. We hebben het máánden geheim kunnen houden, en nu dit. We hebben elkaar leren kennen via gemeenschappelijke vrienden, dus het enige wat ik kan zeggen is dat Banksy écht bestaat. Maar wie hij is, hoe hij eruitziet en wat hij gaat doen kan ik niet zeggen. Dat zou de verrassing bederven. Alleen: ik beloof je dat het spec-ta-cu-lair zal zijn."

Er zit een kitschkantje aan alles wat je doet: vroeger trad je op in een kooi, en had je voortdurend een zweepje bij de hand. Is dat de reden waarom je zo populair bent gebleven in het homomilieu?

"Ik was één van de eerste artiesten die seksualiteit openlijk in vraag durfde te stellen. Ik droeg mannelijke pakken, zag er stoer uit en mat mezelf een houding aan waaruit bleek dat er niet met me te spotten viel. Ik heb me altijd goed gevoeld in het gezelschap van homo's. Zelfs toen ik geen platen meer maakte ben ik altijd in homoclubs blijven optreden. Omdat ze me op handen dragen, en ik weet dat ik daar welkom ben."

Klopt het dat je ooit door een fan aan de ketting bent gelegd tijdens een optreden?

"Ja. Ik had een podium met een catwalk die tot midden in het publiek liep, en ik stond een nummer te zingen toen ik plots voelde dat er een handboei rond mijn enkel werd geslagen. Die vent had zich verdorie aan mijn béén vastgeketend. Maar ik geloof niet dat hij of iemand anders dat nog eens opnieuw zal proberen. Ik ben net zolang op hem in blijven slaan tot hij het sleuteltje bovenhaalde. Ik ben niet bang van mijn publiek. Ik zoek het zelfs op tijdens de optredens. Er is niets mis met een beetje handtastelijk zijn, maar handboeien? Dat is me net een brug te ver."

Mag ik zeggen dat je er op je zestigste buitengewoon goed uitziet?

"(gespeeld verontwaardigd) Wie zegt dat ik zestig ben?"

Een handvol popencyclopedieën in diverse talen.

"Misschien ben ik pas vijfenvijftig. Of honderdtwintig. Leeftijd is een abstract begrip. Ik heb er nooit de relevantie van ingezien. Maar ik verzorg me. Ik sport veel en graag. Je kan me niet straffen met een paar uur fitnessen per dag. En ik heb goeie genen. Mijn moeder ziet er nog steeds fantastisch uit. Weet je wat ook helpt? Veel champagne drinken. En rode wijn. Zullen we een fles bestellen, trouwens?"

Ik zeg niet nee. Je maakt deel uit van een generatie die succes had in een periode dat het niet op kon in de popmuziek. Er werd met geld gegooid, alles kon en alles mocht. Vandaag heeft die decadentie plaats gemaakt voor een veel soberdere levensstijl. Is het aanpassen?

"Nee. Kijk: popsterren vandaag zien er allemaal zo kleurloos uit. Ze hebben geen pit, en ze wekken ook niet de indruk dat ze zich amuseren met wat ze doen. Ik wil weer wat erotiek in de popmuziek brengen. Het show-element terugbrengen. Er is toch niets verkeerd met excentriek zijn? Waar heb je anders artiesten voor nodig?"

Popmuziek is een vorm van escapisme?

"Maar natuurlijk! Niets zo saai als de werkelijkheid. Mijn functie is: mensen aan het dromen zetten. Ik heb geen enkele ambitie om op mijn platen een beeld te schetsen van hoe het leven zich in het hier en nu afspeelt. Kunst hoort de verbeelding aan te wakkeren, de illusie staande te houden. Hoe minder voeling ik met het dagelijkse leven heb, hoe liever. Geloof me: muziek is altijd een belangrijke rol in mijn leven blijven spelen, ook toen ik niet in de belangstelling stond. Ik heb twee cd's opgenomen die nooit zijn uitgebracht, en dat heeft mijn hart gebroken. Ik, de vrouw waarvan mensen denken dat ze geen gevoelens heeft. Ik had het gevoel dat ik me te pletter liep tegen een blinde muur. Ik was zo ontgoocheld dat ik me terug heb getrokken."

Waar heb je je dan mee beziggehouden, de voorbije twintig jaar?

"Ik heb mijn zoon opgevoed, in theaterstukken gespeeld en een filmscript geschreven. Het is niet zo dat ik al die tijd met mijn vingers heb zitten draaien. Ik ben zelfs optredens blijven doen. Alleen speelden die zich af buiten het vizier van de media."

Toen ik je de voorbije zomer zag optreden stond ik ervan te kijken hoe goed je wel bij stem was. Heb je het idee dat je imago je talent als zangeres overstemd heeft?

"Daar lig ik niet wakker van. Ik weet wat ik kan, en dat imago wil ik niet wegcijferen. Het maakt deel uit van wie ik ben, en als ik daar een deel van mijn succes aan te danken heb: des te beter."

Veel van de iconische beelden waar mensen spontaan aan denken bij de naam Grace Jones werden destijds door je toenmalige echtgenoot gemaakt. Wat is zijn bijdrage aan jouw succes geweest?

"Het was een wisselwerking. Hij had die beelden nooit zonder mij kunnen maken, en vice versa. Jean-Paul was en is een buitengewone fotograaf en hij zette me in ongewone, soms zelf erotische poses voor de lens. Nu, mijn muziek wás ook heel seksueel getint, hé?"

Absoluut. 'Pull Up To The Bumper' loog er niet om. 'Pull up to my bumper baby/ And drive it in between.' Veel explicieter is er nooit over anale seks gezongen. Je geneert je er niet voor om dat in deze fase van je leven nog te zingen?

"Ik zou niet weten waarom. Seks is niet aan één specifieke leeftijd gebonden, toch? Ik ben nog altijd actief in bed, hoor. Daar hoef je je hoegenaamd geen zorgen over te maken."

Heb je nog voeling met de muziek van vandaag? Volg je nog wat er gebeurt?

"Uiteraard. Ik ben een enorme fan van Nick Cave, en Coldplay vind ik ook erg goed. Maar mijn favoriete groep is Massive Attack. Zij hebben me eerder dit jaar bij een jonger publiek geïntroduceerd, en we zijn nu aan het bekijken of ze misschien mijn volgende cd zouden willen produceren. En Amy Winehouse is wat mij betreft de beste zangeres van de laatste twintig jaar. Haar platen heb ik grijsgedraaid. Wat een stem. Hoe die haar privéleven binnenstebuiten draait en daar zo'n openhartige nummers over schrijft, dat is... buitengewoon. Ik heb echt te doen met de problemen die ze heeft, momenteel. Je ziet zo dat ze slecht omringd wordt, en als ze zo doorgaat geloof ik niet dat ze nog lang te leven heeft. Terwijl de oplossing voor de hand ligt. Het enige wat ze nodig heeft is een vriend. Een échte. Niet iemand die op haar geld uit is. Of er op kickt om zelf in de belangstelling te staan."

Iets anders: kan je koken?

"(lacht) Ik? (kijkt alsof ze het een bespottelijk idee vindt) Nee. Ik kan niet eens een ei bakken. Alleen al de geur van vet maakt me misselijk. Zonder restaurants zou ik omkomen van de honger. I'm a star, darling. Ik steek al mijn energie in de kunst. En mijn grootste kunstwerk, dat ben ik zelf."

Is dat de reden waarom je zo graag je lichaam showt? Zelfs in Disneyland?

"Ach... Ik heb in Disneyland één keer mijn borsten laten zien, en dat heeft me daar een levenslange ban opgeleverd. Maar daar heb ik tot nog toe geen last van gehad. Ik ben nooit meer teruggeweest, sindsdien." n

INFO Hurricane van Grace Jones verschijnt op 10 november bij Wall Of Sound en wordt verdeeld door PIAS.

Ooit voelde ik op het podium plots dat er een handboei rond mijn enkel werd geslagen. Een vent had zich verdorie aan mijn been vastgeketend! Hij zal dat niet opnieuw proberen, ik ben net zolang op hem in blijven slaan tot hij het sleuteltje bovenhaalde

Ik kom uit een familie van pastoors en politici. Een combinatie die garant staat voor een paar onverwerkte trauma's

Ik sport veel en graag. Je kan me niet straffen met een paar uur

fitnessen per dag. En ik heb goeie genen. Mijn moeder ziet er nog steeds fantastisch uit. Weet je wat ook helpt? Veel champagne drinken

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234