Zondag 25/07/2021

6 jaar later vechten gewonden gasramp Gellingen nog steeds om erkenning

null Beeld BELGA
Beeld BELGA

Nadat ze, soms instinctief, voor hun leven gevochten hebben, leveren de gewonden van de gasexplosie in Gellingen zes jaar later een ander gevecht: het gevecht om als slachtoffer erkend te worden bij de verzekeringsmaatschappijen en werkgevers.

Ze waren bediende, brandweerman, postbode, werkzoekende, stonden aan het begin van hun loopbaan of waren al gesetteld in hun job toen op 20 juli 2004 om 8.56 uur een hogedrukleiding ontplofte op de bouwwerf van de nieuwe fabriek van Diamant Boart (vandaag Husqvarna Belgium) in Gellingen.

Geschikt om te werken
Na de lange minuten van wachten op verzorging, na het verblijf in het ziekenhuis, al dan niet verlengd, en na de langzame revalidatie moeten de gewonden de artsen trotseren die als deskundige moeten inschatten of ze al dan niet geschikt zijn om te werken en welke nasleep de explosie voor hen heeft.

Tot in detail beschrijven
"Telkens opnieuw wordt ons gevraagd uit te leggen wat er gebeurd is en welke aandoeningen we hebben. Vaak had de arts immers geen tijd om ons dossier te lezen", legt Anne Van den Storm uit, die in een naburig bedrijf werkte. "Na zoveel jaar realiseer ik me dat mijn uitleg in de eerste gesprekken nooit precies genoeg was. Maar ik had geen zin om er opnieuw over te praten. Ik had andere dingen aan mijn hoofd."

"Op het moment zelf denkt men er niet aan de talrijke ongemakken en problemen in detail te beschrijven", beaamt Jean-Pol Dumont, ex-bediende bij bpost. "Pas daarna begrijp je dat je een en ander beter had moeten uitleggen ..."

Brandwonden
De slachtoffers hebben het over adviserende artsen die weinig vertrouwd zijn met de specifieke aspecten van brandwonden, die de gevolgen onderschatten, weinig geschikte onderzoeken voorstellen of een huidtransplantatie op een verbrande rug niet opmerken.

"Een arts had me zelfs bijna geschikt om te werken verklaard toen ik hem vroeg niet alleen naar zijn blad maar ook naar mij te kijken. Hij stond versteld toen ik me omdraaide en hem mijn rug en benen toonde."

Terugbetaling
Ze botsten daarnaast op dezelfde moeilijkheden bij de terugbetaling van medische kosten door het ziekenfonds. "De ene dag gaat alles goed, de andere dag komen er herinneringen voor betalingen omdat het dossier zoek geraakt is bij het ziekenfonds. Dan moet je ter plaatse gaan, bellen om uitleg te vragen, je geval opnieuw uitleggen, herinneren aan wat je hebt meegemaakt", somt Jean-Pol Dumont op.

"Ik heb al twee keer een deurwaarder over de vloer gekregen, want zodra het ziekenhuis de procedure opstart, kan ze niet meer stopgezet worden."

Behandelingen laten vallen
Sommige slachtoffers laten bepaalde behandelingen bij gebrek aan geld vallen of stellen ze uit. "De dag van de explosie ging ik me aanbieden voor een baan bij een onderaannemer op de werf van Diamant Boart. Ik heb dus geen werkgever met een verzekering die een deel van mijn medische kosten op zich neemt", vertelt Dirk Moyson (28). "Ik heb de balneotherapie voorlopig moeten laten vallen."

De jongeman vraagt zich af of hij moet proberen om te werken. De steun van het ziekenfonds, ongeveer duizend euro, volstaat eigenlijk niet. "Ik veronderstel dat er ergens wel een job is voor mij, maar zal ik het volhouden? Zal ik niet te moe zijn door de slapeloze nachten?"

Psychologische littekens
Want er zijn niet alleen fysieke maar ook psychologische littekens. "'s Nachts komt het vaak naar boven, je denkt er de hele tijd aan, je zit met tal van vragen", vatten alle slachtoffers samen. Hun gezinsleven werd vaak overhoop gehaald.

"Ongeveer de helft van de gewonden zag een eind komen aan de relatie die ze hadden", benadrukt Jean-Pol Dumont. Brandweerman Charles Latteur en ook anderen spreken van zelfmoordneigingen.

Intieme vragenlijst
Om de psychologische schade te laten vaststellen, moeten ze zich aan onderzoeken onderwerpen die ze vaak als een slag in hun gezicht ervaren. "Onder de vragen die me gesteld werden in een onderhoud van drie uur, was er de vraag: Als Allah vandaag onder ons was, denkt u dat hij het beter zou doen dan Napoleon?", herinnert Dumont zich. De rest van de vragenlijst gaat van de politieke kleur tot het seksleven.

Burgerlijke procedure
Het strafrechtelijke proces is slechts een etappe op de weg naar erkenning als slachtoffer. "We weten dat na dit luik, als dit tenminste het laatste is (en er geen cassatieberoep wordt aangetekend), er nog een burgerlijke procedure volgt", aldus Francis Mollet, een controleur van de Waalse overheidsdienst SPW (Service public de Wallonie) die aan posttraumatische stress lijdt.

Sommige slachtoffers zitten nog in de procedure voor de erkenning als arbeidsongeval. De evaluatie van de fysieke en morele schade, door deskundigen, moet gebeuren nadat het hof van beroep een uitspraak heeft gedaan.

"Wat wij verwachten van dit proces, is dat het eindelijk voorbij is en we ons niet langer steeds moeten rechtvaardigen. Daarna kunnen we eindelijk proberen een zo normaal mogelijk leven te leiden, "egoïstisch" te zijn en voor onszelf te leven", besluiten de slachtoffers. (belga/edp)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234