Dinsdag 13/04/2021

57 doden bij brandstichting Indiase trein

Minstens 57 doden vielen er gisteren toen brand werd gesticht in een trein in de noordwestelijke Indiase deelstaat Gujarat. En het dreigen niet de laatste te zijn in een conflict over een tempel dat in 1992 al aan meer dan 2.000 mensen het leven kostte. Voor de extremistische hindoeorganisatie VHP bestaat er immers geen twijfel over: in maart wordt met de bouw van de Ram-tempel in Ayodhya begonnen. 'Een god wacht niet op leiders.'

Brussel

Eigen berichtgeving

Catherine Vuylsteke

Het moet om halfnegen gisterochtend zijn geweest, in het station van Godhra in Gujarat. Onbekenden stichtten brand in verschillende treincoupés waarin tal van kar sevaks zaten, extremistische hindoes die 'vrijwillige arbeid' hebben verricht. Minstens 57 mensen kwamen in de vlammenzee om. De kar sevaks kwamen uit Ayodhya, waar ze een bijeenkomst bijwoonden ter voorbereiding van de bijzonder omstreden heropbouw van de Ram-tempel op de plaats waar tot tien jaar geleden een moskee stond.

Centraal in de hele Ayodhya-controverse staat het feit dat India's hindoes geloven dat de Heer Ram, hoofdpersonage uit het beroemde Ramayana-epos en tevens een der Vishnoe-reïncarnaties, geboren werd in Ayodhya, in de noordelijke deelstaat Uttar Pradesh. Op die plaats stond een Ram-tempel, die evenwel door de islamitische mogolheersers in de zestiende eeuw werd afgebroken en vervangen door de Babri Masjid of Babri-moskee. In 1853 claimde de hindoesekte Nirmahi voor het eerst de bestaande structuur om er een Ram-tempel te herbouwen, maar uiteindelijk ging dat niet door. Vervolgens bleef het decennialang relatief stil rond Ayodhya, tot er in 1949, twee jaar na de met zoveel bloedvergieten gepaard gaande onafhankelijkheid van India, 'op miraculeuze wijze' Ram-afbeeldingen opdoken in de moskee. Prompt kwamen daar heibel en rechtszaken van en het gebedshuis ging voor onbepaalde tijd dicht.

In 1986 ging de zaak opnieuw aan het rollen, toen de Congress-regering het aanbidden van hindoebeelden in de moskee ging toelaten. Drie jaar later, net voor de stembusgang, vond Congress-premier Rajiv Gandhi het zelfs oké dat de eerste stenen voor de toekomstige Ram-tempel werden gelegd. In september 1990 vertrok BJP-leider en huidig minister van Binnenlandse Zaken Lal Krishan Advani zelfs voor een 10.000 kilometer lange Rath Yatra, met als eindpunt Ayodhya. Hij toerde een dikke maand rond alvorens te worden gearresteerd. Overal waar hij kwam, braken immers rellen uit tussen de hindoemeerderheid en de moslims, die 14 procent van India's bevolking uitmaken. Toch moest het ergste nog komen: op 6 december 1992 werd de Babri Masjid door extremistische hindoes met de grond gelijkgemaakt en tijdens de onlusten daarna kwamen meer dan tweeduizend mensen om.

Sindsdien is het hele terrein afgesloten: het hooggerechtshof van Allahabad moet beslissen over de bestemming ervan. Of: een dialoog tussen hindoes en moslims moet tot een consensus leiden, wat tot dusver niet gebeurde. Ondertussen geldt Ayodhya voor veel hindoes nog steeds als bedevaartsoord: aan de rand van de door militairen bewaakte ruïne staan immers nieuwe Ram-beelden die dagelijks worden vereerd.

Voor de hindoenationalistische BJP, die sinds '98 samen met 22 andere partijen als Nationale Democratische Alliantie regeert, is de Ayodhya-affaire lange tijd een stemmenlokker geweest. Beschikte de partij begin jaren tachtig over twee zetels in het 545 zitjes tellende Lagerhuis, dan waren er dat tegen '96 grotendeels dankzij Ayodhya al 161. Die formidabele verkiezingszege leidde wel tot het eerste BJP-kabinet, maar aangezien er toen een sanitair cordon rond die partij bestond, hield de regering niet langer dan tien dagen stand. Daarom pakte de BJP het bij de voortijdige verkiezingen van '98 anders aan: er werd een brede coalitie gesloten, met de belofte dat dergelijke twistpunten de koelkast in gingen.

Momenteel is de Ayodhya-zaak voor de BJP eerder vervelend. Immers, de partij wil zich internationaal - en vooral in de 'strijd tegen het terrorisme' - profileren als een partij van wet en ordehandhaving, die minderheden respecteert. Maar dat is niet naar de zin van de radicale Hindoewereldraad of VHP, waarvoor de Ayodhya-kwestie de belangrijkste mobiliserende factor is. De VHP is toen overigens, ondanks een kort bestaansverbod net na de rellen van december '92, meteen met de prefabricatie van de Ram-tempel in twee verdiepingen begonnen. Alleen de assemblage van de onderdelen moet nu nog gebeuren. De werken zijn grotendeels in Rajasthan uitgevoerd en het gros van de zuilen en andere stukken bevindt zich nu al op vijf kilometer van de betwiste plaats in Ayodhya. De VHP beloofde tijdens de Kumbh Mela, het allergrootste hindoeritueel, van vorig jaar dat de bouw in maart van dit jaar zou aanvangen. Een god, zo heette het toen, maalt niet om machthebbers.

Meteen na de brandstichting van gisteren riep de VHP op tot een algemene staking vandaag in heel Gujarat, wat door velen geïnterpreteerd wordt als een oproep tot hindoe-moslimrellen. En het antwoord van de VHP op het verzoek van BJP-premier Vajpayee om van de, geheel onwettige, bouwplannen af te zien, was al even duidelijk: "De tempel komt er."

Extremistische hindoes willen tot elke prijs Ram-tempel bouwen

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234