Zaterdag 25/09/2021

515

PALEONTOLOGIE - Zo'n 515 miljoen jaar geleden, in het Cambrium, was de roofgarnaal Anomalocaris een te duchten wezen. Een in Zuid-Australië opgegraven exemplaar blijkt te beschikken over forse facetogen, elk opgebouwd uit zeker 16.000 lensjes - tweemaal zoveel als een vlieg, en vergelijkbaar met een libelle. Dat bewijst dat Anomalocaris (letterlijk: 'vreemde garnaal') uitstekend kon zien en dus een te duchten jager was in de Cambrische oerzee. Dat zal "de evolutionaire wapenwedloop die rond die tijd begon waarschijnlijk hebben versneld", schrijven de Australische en Britse ontdekkers van het fossiel in het vakblad Nature.

50

KLIMAAT - Uit een studie van vijftig generaties lieveheersbeestjes blijkt dat de rode lieveheersbeestjes met zwarte stippen door een sterke natuurlijke selectie in de meerderheid zijn geraakt. Onderzoeker Paul Brakefield stelde vast dat amper 20 procent van de huidige lieveheersbeestjespopulatie zwart met rode stippen zijn. De evolutie hangt samen met het opwarmend klimaat. Een rood lieveheersbeestje blijft gemakkelijker koel in een warmer klimaat. Het gebied waarin de onderzochte lieveheersbeestjes woonden, is namelijk warmer geworden de voorbije 30 jaar, zo meldt het blad Heredity.

202

WISKUNDE - Goed de tijd kunnen schatten is niet alleen handig maar kan ook op een hogere wiskundige intelligentie wijzen, zo blijkt uit een studie in PLoS ONE. Uit een test van 202 studenten bleek dat wie die de duur van een reeks korte tonen beter kon schatten, ook betere resultaten behaalde voor wiskundevragen. Er was geen correlatie met het IQ. Peter Kramer van de Universiteit van Padua in Italië besluit dat de twee vaardigheden waarschijnlijk een beroep doen op het ruimtelijk vermogen. "Door dat te bevorderen, zouden we misschien de wiskundige intelligentie kunnen verbeteren", zegt Dr. Kramer.

2

NEUROLOGIE - Aan gezinsgeweld blootgestelde kinderen tonen dezelfde patronen van hersenactiviteit als soldaten na een gevecht. In een studie in het tijdschrift Current Biology bestudeerden onderzoekers met behulp van hersenscans de gevolgen van mishandeling of gezinsgeweld op de emotionele ontwikkeling van kinderen. Ze stelden vast dat blootstelling aan geweld verband hield met een verhoogde activiteit in twee hersenzones wanneer de kinderen foto's van boze gezichten te zien kregen.

1,5

KLIMAAT - Volgens een internationaal wetenschappelijk team is de evolutie van de Noordpool naar een warmere, groenere 'nieuwe normale' fase goed voor de walvissen en slecht voor de walrussen, krimpt de habitat van de ijsberen en de walrussen in en wordt het gebied beter toegankelijk voor ontwikkeling. De luchttemperaturen in het poolgebied waren in 2011 hoger (ongeveer 1,5 °C) dan de basiswaarde voor de voorbije 30 jaar en er is een indrukwekkend verlies van zeeijs en gletsjermassa, zeggen de wetenschappers.

SGK1

GENEESKUNDE - Wetenschappers hebben een enzym ontdekt dat als een 'vruchtbaarheidsschakelaar' werkt. Ze zeggen dat hun bevindingen kunnen helpen om onvruchtbaarheid en miskramen te behandelen en zelfs tot nieuwe voorbehoedmiddelen zouden kunnen leiden. Een studie in het tijdschrift Nature Medicine Sunday meldt dat onderzoekers van het Imperial College London ontdekt hebben dat een hoog niveau van het eiwit SGK1 verband houdt met onvruchtbaarheid, terwijl een laag niveau de kans op een miskraam groter maakt.

4

PSYCHOLOGIE - De American Academy of Pediatrics heeft zijn richtlijnen voor de diagnose en de behandeling van kinderen met ADHD uitgebreid naar vierjarigen. Ze beveelt nu aan dat dokters alle patiënten tussen de leeftijd van 4 en 18 jaar evalueren die symptomen van de aandoening vertonen. De vorige richtlijnen, van tien jaar geleden, beperkten zich tot de leeftijdscategorie van 6 tot 12 jaar. Gedragsproblemen, hyperactiviteit en aandachtstekort kunnen echter al vanaf 4 jaar optreden, meent de Academy.

23

MILIEU - De Braziliaanse regering heeft maandag bekendgemaakt dat de ontbossing in het Braziliaanse Amazonegebied tussen juli 2010 en juli 2011 haar laagste peil in 23 jaar bereikt heeft. De daling zou te danken zijn aan een strenger optreden tegen illegaal houthakken. Volgens satellietgegevens van het Braziliaans Nationaal Instituut voor Ruimteonderzoek is de verwoesting van het Braziliaanse deel van het grootste regenwoud van de planeet in de periode van 12 maanden met 11 procent gedaald, naar 6.238 vierkante kilometer.

1970

ASTRONOMIE - Kort nadat de astronauten van Apollo 13 de boodschap "Houston we have a problem" de ether in stuurden, begon commandant James Lovell met de hand berekeningen te maken, in de hoop zijn bemanning veilig naar huis te loodsen. Het notitieboekje met die berekeningen van de afgebroken maanmissie van NASA in 1970, haalde vorige woensdag 388.375 dollar op een veiling in Dallas. De koper, een Amerikaanse verzamelaar, blijft anoniem.

2014

GENETICA - Een team van het Londense King's College heeft voor het eerst menselijke embryostamcellen geproduceerd van voldoende hoge kwaliteit om ze bij patiënten te gebruiken. Ze hebben ze aan een publieke stamcellenbank geschonken, zodat farmaceutische bedrijven en onderzoekers ze kunnen ontwikkelen voor toepassingen in proeven op mensen. Dat zou tegen 2014 moeten gebeuren. Het zou de ontwikkeling kunnen versnellen van nieuwe behandelingen met stamcellen voor aandoeningen als blindheid, ernstige letsels of hartziekten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234