Maandag 24/01/2022

Politiek

500 miljoen: Vlaamse begroting nog dieper in het rood

Minister-president Geert Bourgeois heeft zorgen over de PPS-constructies. Beeld BELGA
Minister-president Geert Bourgeois heeft zorgen over de PPS-constructies.Beeld BELGA

Voor het eerst weten we hoeveel de PPS-constructies ons kosten. Dit jaar slaan ze een gat van 500 miljoen euro in de Vlaamse begroting. Dat bevestigen bronnen binnen de regering en het Rekenhof. Het probleem zat er al jaren aan te komen, maar werd bewust onder de mat geveegd.

Ann De Boeck en Jeroen Van Horenbeek

Vlaanderen begint aan een zware begrotingscontrole. En dat heeft niet alleen met de tegenvallende groei te maken. Ook de publiek-private samenwerkingen (PPS) zorgen voor hoofdpijn bij minister-president Geert Bourgeois (N-VA).

Opeenvolgende regeringen houden via die constructies al jaren investeringskosten buiten hun begroting. Door samen te werken met een privébedrijf kan de regering investeren in infrastructuurprojecten zoals wegen, scholen en rusthuizen, zonder dat de kosten daarvan rechtstreeks in de begroting terechtkomen. PPS'en zijn het wondermiddel waarmee de Vlaamse regering zich al jaren profileert als een investeringsregering, mét een begroting in evenwicht. Maar intussen is de bubbel gebarsten.

Het is al langer geweten dat Europa onze PPS'en niet aanvaardt. Vlaanderen neemt te veel risico's van de privépartners op zich. Daarom moeten de miljardeninvesteringen wel worden opgenomen in de begroting. Maar nu is voor het eerst bekend hoeveel dit ons precies zal kosten: een extra last van 500 miljoen euro op de begroting van dit jaar.

Maar het probleem is nog groter. Uit documenten van het Rekenhof, die De Morgen kon inkijken, blijkt dat er in de periode 2015-2020 5,4 miljard euro afkomt op de Vlaamse begroting. Het gaat om PPS-projecten die werden afgekeurd door Europa en moeten worden opgenomen in de begroting. Concreet betekent dit dus nog meer besparen of nieuwe belastingen heffen. De projecten zullen de komende jaren als een molensteen om de nek van minister-president Geert Bourgeois (N-VA) hangen. Het is geen toeval dat er binnen de regering stemmen opgaan om het nominale begrotingsevenwicht los te laten. Maar dan komt de federale begrotingscontrole, die afhangt van de regio's, in de problemen.

Het pleit niet voor de regering dat ze al jaren op de hoogte is van de nakende Europese afkeuring. Dat leren de adviezen van Eurostat, de Europese statistische dienst, aan de regering. Daarin wordt brandhout gemaakt van de Vlaamse argumenten om de PPS'en uit de begroting te houden. Tot nu toe werden die rapporten afgeschermd voor het parlement.

Investeringskosten bleven jarenlang buiten de begroting

Vlaamse regeringen negeerden Europese waarschuwingen

In de periode 2015-2020 dreigt een put van 5,4 miljard euro

Doorgeschoven naar gezinnen

Tot frustratie van Groen-fractieleider Björn Rzoska. Met de steun van parlementsvoorzitter Jan Peumans (N-VA) kon hij de brieven onder een geheimhoudingsclausule inkijken. Die doorbreekt hij in deze krant. "Omdat de regering de clausule misbruikt om informatie uit het parlement te houden. De rekening van de PPS-constructies mag niet worden doorgeschoven naar de gezinnen. Bourgeois moet afstappen van zijn obsessie voor een jaarlijks begrotingsevenwicht."

Dat de situatie ernstig is, blijkt uit het feit dat het Rekenhof onlangs een onderzoek is gestart. "Wij hebben de Vlaamse regering meermaals gewaarschuwd voor de risico's van deze financiële constructies", klinkt het daar.

Bourgeois presenteert morgen het rapport 'alternatieve financiering' aan het parlement. Dat is een jaarlijks rapport over PPS-projecten, dat normaal tegen januari komt. "Dat het nu wat langer duurt, heeft gewoon te maken met de begrotingscontrole", klinkt het bij het kabinet-Bourgeois. "We willen de meest recente cijfers aan het parlement geven. Het heeft weinig zin om een rapport in te dienen dat we enkele weken later al moeten corrigeren."

Lees ook het volledige verhaal achter de Vlaamse begrotingscijfers: Een sprookje dat niet goed kon aflopen (Pluszone)

undefined

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234