Dinsdag 19/01/2021

Reportage

50.000 Russen zitten na opening opgesloten in nieuw WK-stadion Moskou: "Laat ons vrij, laat ons vrij"

Het gerenoveerde Loezjniki-stadion schittert langs de rivier in Moskou. In de voetbaltempel wordt op 14 juni het WK geopend.Beeld AFP

In het gerenoveerde Loezjniki-stadion in Moskou begint over 207 dagen het WK. Bij de officiële opening blijkt dat lang niet alles gaat zoals het moet. Je komt er wel in, maar niet uit.

Vijftigduizend Russen zitten al drie kwartier opgesloten in het belangrijkste voetbalstadion van hun land. Het veld is verlaten, Lionel Messi heeft allang gedoucht, maar stewards versperren de uitgangen op de bovenste ring van het stadion. Dus wachten de toeschouwers, op nieuwe plastic stoeltjes met felle kleuren, rillend van de kou. Ze schreeuwen in koor: "Laat ons vrij, laat ons vrij!"

Het had de knallende aftrap moeten worden van de countdown tot het WK 2018. Een topwedstrijd in de week dat alle deelnemers van het toernooi bekend werden. Vitali Moetko, voorzitter van de Russische voetbalbond, had zelfs de portemonnee getrokken om Messi, de beste voetballer ter wereld, naar het gerenoveerde Loezjniki-stadion te halen. De organisatie lijkt alleen de toeschouwers vergeten te zijn bij Rusland-Argentinië, afgelopen zaterdag.

"Ik wil naar huis", zegt Joeri Sjejn, oud-voetbaljournalist van het Russische persbureau Interfax, op een geel stoeltje boven in het stadion. Bij binnenkomst in het vernieuwde stadion glunderde Sjejn, nu zoekt hij geïrriteerd naar een manier om te ontsnappen. Een vak verderop breken supporters met geweld door een keten van stewards, hun geduld is op.

Tragedie vermeden

Het is allemaal in strijd met het boekje Stadionveiligheid en Beveiligingsvoorschriften van de wereldvoetbalbond FIFA. Daarin staat dat een stadion binnen tien minuten na de wedstrijd leeg moet kunnen zijn. In het finalestadion van het aanstaande WK duurt het na Rusland-Argentinië meer dan een uur. En nog eens een uur voordat mensen een metrostation op 600 meter van het stadion bereiken: alle 78.750 bezoekers moeten door dezelfde poort.

Voetje voor voetje, in de regen. Tussen hagen van politieagenten op paarden door. Sjejn en de andere gefrustreerde supporters houden zich in. Het scheelt dat de harde kern van Russische voetbalsupporters niet is komen opdagen voor een vriendschappelijk potje tegen Argentinië - de ultra's zullen er vanaf 14 juni wel bij zijn, als het om de wereldbeker gaat.

"Het belangrijkste is dat er een tragedie voorkomen is", concludeert een van Ruslands belangrijkste sportkranten, Sport-Express, over de openingswedstrijd. De situatie was zo gevaarlijk volgens de krant dat ze de stadionramp van 1982 in herinnering brengt. Opstoppingen na de wedstrijd Spartak Moskou-HFC Haarlem mondden toen wel uit in een tragedie: de Sovjet-autoriteiten probeerden het ongeluk bij het Loezjniki-stadion te verzwijgen en hielden het dodental uiteindelijk op 66.

Kritiek van kranten

De tijd is voorbij dat Russische sportjournalisten zomaar het zwijgen wordt opgelegd. Sovjetski Sport, de krant die concludeerde dat er in 1982 geen 66 maar 340 mensen omkwamen, liet deze week niets heel van de openingswedstrijd. "Waarom moet een groot sportevenement telkens weer eindigen in stress, pijn en schande?", klonk het fel.

De ergernis van het publiek werd versterkt doordat de autoriteiten spraken van een geslaagde test. "Het Moskouse stadsvervoer functioneerde op hoog niveau", twitterde het metronetwerk 's avonds. Voetbalbondvoorzitter Moetko: "Het stadion kwam beter door de test dan het nationale team." Een storm van kritiek dwong Moetko om later zijn excuses aan te bieden voor het ongemak voor de tienduizenden toeschouwers. Hij beloofde hun kritiek te bestuderen.

Zo overschaduwen organisatorische fouten de heropening van een spectaculair stadion na vier jaar van renovatie. De atletiekbaan waarop Usain Bolt in 2013 nog sprintwereldkampioen werd, heeft plaatsgemaakt voor drieduizend nieuwe zitplaatsen. Het stadion, nu met 81.000 plekken, kreeg een nieuwe ring met skyboxen, een moderne grasmat en het dak is nu zo groot dat alleen de spelers last hebben van regen en sneeuw.

"Het is prachtig", zegt Joeri Sjejn bij binnenkomst. Hij zat hier in 1965 al op de tribune om te kijken naar de beste speler ter wereld van die tijd, Pelé. Nu schiet hij foto's met om zijn nek een net gekochte sjaal ter ere van de openingswedstrijd. "Het is heel stijlvol", roept hij enthousiast door de telefoon tegen een vriend. Sportkranten drukken complimenten van Lionel Messi af. "Het is een heel modern en mooi stadion, zoals je die ook hebt in Europese landen", zegt de Argentijn.

Nog een punt van zorg voor de Russen is het voetbal zelf. De Argentijnen namen geen enkel risico op blessures in het vriendschappelijke duel - Messi liet maar één hoogstandje zien - en toch versloeg de nummer vier van de wereldranglijst met 0-1 de Russen. Die staan 65ste op de ranglijst en zijn de laagst genoteerde deelnemer aan het WK - het organiserende land doet automatisch mee. "Ja we hebben een slechte verdediging", zegt journalist Sjejn. "Er moet nog veel gebeuren."

Het Russische voetbalelftal en de organisatie hebben nog iets langer dan een halfjaar.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234