Vrijdag 24/01/2020

Ebola

5 ziekten die ons "meer zorgen moeten baren dan ebola"

De JFK-luchthaven in New York neemt sinds vorige week extra maatregelen tegen het ebolavirus. Beeld PHOTO_NEWS

Sinds het ebolavirus in december 2013 uitbrak in Guinee, maakte de ziekte al meer dan 4.000 slachtoffers. Vooral in West-Afrika is de dodentol dramatisch, maar ook in Westerse landen zit de angst voor een epidemie erin. Nochtans is het lang niet de ziekte waar we ons de meeste zorgen om moeten maken, schrijft de Amerikaanse mediawebsite Mother Nature Network.

Het leed dat de ebola-epidemie in Guinee, Sierra Leone en Liberia de voorbije maanden veroorzaakt heeft, is ontzettend. Meer dan genoeg om ook de rest van de wereld zich voor te doen bereiden op doemscenario's. "Het IS van de biologische organismen", zo omschreef de Amerikaanse nieuwszender CNN het ebolavirus.

Toch overleed er voorlopig slechts één Amerikaan aan de ziekte. De Centers for Disease Control and Prevention blijven benadrukken dat het risico op een ebola-uitbraak in de VS miniem is. Het virus is ernstig en gevaarlijk, maar in vergelijking met veel andere virussen niet zo heel erg besmettelijk. "Om de ziekte te krijgen, is er nauw contact nodig met bloed, speeksel, zweet, ontlasting, sperma, braaksel of bevuilde kledij van een patiënt die symptomen van ebola vertoont", schrijft MNN.

Volgens Anne Schuchat, directeur van het Amerikaanse National Center for Immunization and Respiratory Diseases, ligt de verklaring voor de doemscenario's in de werking van de menselijke hersenen: "Iets dat zeldzaam en exotisch is, boezemt ons veel meer angst in dan iets dat we kennen."

En dus lijstten enkele experts vijf ziekten op die beter kennen dan ebola, en in landen als Amerika eigenlijk veel gevaarlijker zijn:

1. Enterovirus 68

Enterovirussen zijn een groep virussen die diverse ziekten kunnen veroorzaken, waaronder polio. Enterovirus D68 infecteert de luchtwegen en werd voor het eerst aangetroffen in Californië in 1962. In tegenstelling tot het bijna volledig uitgeroeide poliovirus, kende EV-D68 een heropleving in de 21ste eeuw.

De voorbije drie maanden registreerden de Centers for Disease Control and Prevention (CDC) 691 Amerikanen met de ziekte, bijna allemaal kinderen met op astma gelijkende symptomen.

"De ziekte verspreidt zich zoals een gewone verkoudheid", zegt dr. Mary Anne Jackson. "Maar we weten niet hoeveel mensen besmet gaan worden, en hoeveel daarvan verzorging nodig zullen hebben in een ziekenhuis. Momenteel is EV-D68 het belangrijkste virus in de VS."

2. De mazelen

Hoewel sinds de jaren 60 overal een vaccin beschikbaar is, werken de mazelen al enkele jaren aan een comeback.

De ziekte is niet erg dodelijk, schrijft MNN (van elke 1.000 besmette kinderen sterven er 1 of 2), maar wel heel besmettelijk. Bovendien kunnen de mazelen oor- of longontstekingen veroorzaken, en in sommige gevallen zelfs hersenschade of doofheid.

Uiterlijke symptomen van de mazelen. Beeld CDC/NIP/Barbara Rice

3. Kinkhoest

Ook de zeer besmettelijke kinkhoestbacterie is sinds de jaren 80 aan een nieuwe opmars bezig. De VS telden in 2012 48.277 gevallen van kinkhoest. Dat is het hoogste aantal sinds 1955. Bovendien werden lang niet alle gevallen geregistreerd.

Kinkhoest veroorzaakt gewichtsverlies en longontsteking. Iedereen kan de ziekte krijgen, maar vooral bij niet-gevaccineerde baby's kunnen de gevolgen ernstig zijn. Eén of twee op de honderd gevallen van kinkhoest zijn dodelijk. Meestal gaat het om baby's jonger dan 12 maanden.

4. Infecties door antibiotica-resistente bacteriën

De voorbije 70 jaar werden antibiotica volop gebruikt tegen infectieziekten, vaak met succes. Het is echter al lang geen geheim meer dat het te pas en te onpas gebruiken van antibiotica bacteriën resistent kan maken. Sommige organismen passen zich aan, waardoor antibiotica hun effect verliezen.

De CDC schatten dat elk jaar 23.000 Amerikanen sterven door besmetting met bacteriën die resistent geworden zijn tegen antibiotica. Het dodelijkste voorbeeld is Staphylococcus aureus (MRSA), met jaarlijks ongeveer 80.000 besmettingen, waarvan 11.000 met fatale afloop.

Staphylococcus aureus. Beeld kos

5. Griep en longontsteking

"De griep mag kinderspel lijken in vergelijking met ebola," geeft MNN toe, "maar de griep en longontsteking staan op nummer 7 in het lijstje van belangrijkste doodsoorzaken in de VS."

Meer dan 53.000 Amerikanen stierven in 2010 aan de gevolgen van griep en longontsteking. Vooral kleine kinderen en ouderen lopen het risico besmetting met het griepvirus niet te overleven.

"We hebben een vaccin en medicatie tegen de griep," zegt dokter Schuchat, "en toch sterven er nog mensen aan de ziekte." De griep is, in vergelijking met ebola, dan ook enorm besmettelijk. "Amerikanen zijn bang voor ebola, maar minder dan de helft maakt gebruik van het griepvaccin. Terwijl dat net een ziekte is die bij ons zéker aan een opmars bezig is."

Een bord in een winkel in Indianapolis: "Griepvaccin hier verkrijgbaar." Beeld AP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234